15/12/2021
БНЧУ-д БОЛОВСРОЛ ЭЗЭМШИХ ХҮСЭЛТЭЙ ЗАЛУУЧУУДДАА БОЛОН ҮР ХҮҮХДҮҮДДЭЭ БАГА, ДУНД ШАТНЫ БОЛОВСРОЛ ОЛГОХООР ЗЭХЭЖ БАЙГАА ЭЦЭГ ЭХЧҮҮДДЭЭ МӨН МОНГОЛ УЛСАД ЭЗЭМШСЭН БОЛОВСРОЛ МЭРГЭЖЛЭЭ ХЭРХЭН ЭНД ХҮЛЭЭН ЗӨВШӨӨРҮҮЛЖ АЖИЛ МЭРГЭЖИЛ ЭРХЛЭЖ БОЛОХ ТАЛААР:
БҮГД НАЙРАМДАХ ЧЕХ УЛСАД БАГА ДУНД СУРГУУЛИЙН БОЛОВСРОЛ БОЛОН ГАДААДАД ЭЗЭМШСЭН БОЛОВСРОЛ ХҮЛЭЭН ЗӨВШӨӨРӨХ
Байгууллагууд:
СУРГУУЛЬ, БОЛОВСРОЛ, ГАДААДАД ЭЗЭМШСЭН БОЛОВСРОЛ ХҮЛЭЭН ЗӨВШӨӨРӨХ, МЭДЭЭЛЭЛ, ХУУЛЬ ЭРХ ЗҮЙ: Боловсрол, залуучууд, биеийн тамирын яам Чех Улсын боловсролын тогтолцоо Чех улсын боловсролын түвшин: бага, дунд, техник мэргэжлийн дунд, бүрэн дунд, гүнзгий мэргэжих, их, дээд сургууль. Чех улсын сургуулиуд: цэцэрлэг, бага сургууль, дунд сургууль (лицей, мэргэжлийн дунд сургууль, техник мэргэжлийн сургууль), хөгжим бүжгийн дунд сургууль, гүнзгий мэргэжих сургууль, их, дээд сургууль. Чех Улсад олон нийтийн болон хувийн сургуулиуд байдаг бөгөөд хувийн сургууль төлбөртэй. Хичээлийн жил 9 сард эхэлж, 6 сард дуусдаг. Сурагчдын зуны амралт 7,8-р сард болдог.
Сургуулийн өмнөх насны боловсрол төлбөртэй төлбөргүй гэсэн хоёр төрөл байдаг. Хүүхдээ цэцэрлэгт оруулахын тулд бүртгүүлэх шаардлагатай ба бага ангиас дунд ангийн боловсрол эзэмших хугацаа 9 жил байдаг бөгөөд хүүхдээ сургуульд орохыг нь хойшуулах зөвшөөрөл аваагүй л бол 6 нас хүрсэн хүүхэд сургуулийн нэгдүгээр ангид элсэн орно. Чех Улсын иргэд болон 90-ээс дээш хоногоор тус улсад оршин суух зөвшөөрөлтэй гадаадын иргэдэд ч хамаарна . Эцэг эх , хууль ёсны төлөөлөгч нь 6-15 (эсвэл 17) хүртэлх насны хүүхдүүдээ сургуульд явуулах үүрэг хүлээдэг бөгөөд үүргээ зөрчсөн тохиолдолд хуулийн хариуцлага хүлээнэ. Хүн бүр бага, дунд сургуульд үнэ төлбөргүй боловсрол эзэмших эрхтэй. Гэвч хувийн сургуульд боловсрол эзэмшихэд төлбөр төлнө. Гадаадын иргэн бүр Чех Улсад оршин сууж байгаа тохиолдолд суурь боловсрол эзэмших эрхтэй. Гадаадын иргэн бага сургуульд элсэх тохиолдолд Чех Улсад оршин суух үндэслэлтэй эсэхийг нотлох албагүй. Бага сургуульд элсүүлэх бүртгэл жил бүрийн 1-2 сард явагддаг бөгөөд зарласан хугацаанд амжиж хүүхдээ бүртгүүлэх нь чухал. Чех Улсад ирсэн даруйдаа хүүхдээ оруулах сургуулийн талаар аль болох тодорхой мэдээлэл олж авах нь зүйтэй. Бага сургуулиуд мэдээллийн самбартаа бүртгэлийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл тавьдаг. Сургуулиуд ихэвчлэн дотуур гуанзандаа өдрийн хоол, чөлөөт цагаа өнгөрүүлэх дугуйлан, секц, өдөр өнжүүлэх зэргийг санал болгодог бөгөөд эдгээр нь төлбөртэй байдаг. Зарим сургуулиуд гадаадын хүүхдүүдэд зориулж чех хэлний дамжаа ажиллуулдаг. Зарим ТББ , Интеграцчилалын төв, хэлний сургуулиуд дээр чех хэлний дамжаанд сурч болно.
Дунд боловсрол Бага сургуулиа дүүргэсэн эсвэл заавал эзэмших суурь боловсролоо олж авсны лицей , мэргэжлийн дунд сургууль , техник мэргэжлийн сургууль ) эсвэл хөгжим бүжгийн дунд сургуульд элсэн суралцах боломжтой .
Дунд сургуулийн боловсрол нь суралцагсдыг дараагийн шатны боловсрол эсвэл мэргэжил, ажил гүйцэтгэхэд бэлтгэх үүрэгтэй байдаг. Төгсөгчид нь боловсролын төрөл, салбараас хамааран дунд боловсрол эзэмшдэг. Мэргэжлийн үнэмлэхтэй дунд сургууль төгссөн сурагч ГАДААД ДОТООД эсвэл улсын шалгалтаар төгссөн ГАДААД ДОТООД сурагч (улсын шалгалт) өгсний дараа их, дээд сургуульд элсэн орно. Одоогийн байдлаар бүх төгсөгчид нэгдсэн төгсөх шалгалт өгдөг. Энэ талаар илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг /www.nova maturita.cz/ цахим хуудаснаас үзнэ үү Гүнзгий мэргэжих сургууль Боловсролын энэхүү төрөл нь дунд боловсролыг гүнзгийрүүлж, ерөнхий боловсролоос гадна мэргэшлийн боловсрол эзэмшүүлж, мэргэжлийн гүнзгийрүүлсэн практик бэлтгэлийг хангаж өгдөг. Өдрийн сургалт нь мэргэжлийн дадлага оролцуулаад 3 жил байдаг бол эрүүл мэндийн салбарын мэргэжлийн сургалт 3,5 жил байдаг. Их , дээд сургуулиуд Их , дээд сургуулиуд нь олон нийтийн , хувийн , улсын (цэргийн , цагдаагийн ) гэсэн гурван төрөл байдаг . Ерөнхий боловсролын эсвэл мэргэжлийн бүрэн дунд сургууль (дунд сургууль төгсөх шалгалт) төгсөн , элсэлтийн шалгалтанд тэнцсэн хүн их, дээд сургуульд элсэн суралцах боломжтой. Хэрэв гадаадын иргэд их, дээд сургуулиудад чех хэл дээр сурах тохиолдолд Чех Улсын иргэдтэй ижил нөхцөлтэйгээр суралцана. Олон нийтийн болон улсын сургуульд үнэ төлбөргүй суралцах боломжтой. Ихэнх их, дээд сургуулиудын чех хэлний мэдлэг тогтоох шалгуур нэлээд өндөр, В2 түвшингийн мэдлэг шаарддаг. Зарим сургуулиуд чех хэлний мэдлэг тогтоох өөрийн шалгуур тавьдаг. Их, дээд сургуулиудад чех хэлнээс өөр хэл дээр сурах хүсэлтэй гадаадын иргэд төлбөр төлнө.
Гадаадын иргэн Чех Улсад сураx зорилгоор, оршин суух зорилгоор удаан хугацааны виз эсвэл оршин суух зөвшөөрөл авсан гадаадын иргэн тус улсад байх хугацааныхаа туршид оюутан статустай байж суралцах виз авч Их дээд сургуулиудад суралцах боломжтой. Гадаадын иргэн сургуульд суралцахын зэрэгцээ ажил хийх, бизнес эрхлэх боломжтой хэдий ч хамгийн гол зорилго нь сургуульд сурах, ингэж гэмээнэ мэдүүлсэн виз, оршин суух зөвшөөрлийн зорилго нь бодит байдалтай нйицнэ. Оюутан ямар нөхцөлд ажил хийж болох ба дэлгэрэнгүй мэдээллийг Хөдөлмөр эрхлэх тухай хуулиас та дэлгэрэнгүй мэдэх боломжтой. Жуулчилах боломжтой /Шингений орнуудаар/ хэдий ч таны оршин суух асуудалтай холбоотойгоор та Чех Улсад суралцаж байх хугацаандаа зуныхаа амралтаар гадаад улс руу аялаж байгаа бол тус улсаас түр хугацаагаар гарах болсноо Дотоод хэргийн яамны холбогдох салбар, хэлтэст мэдэгдэж албан шугамаар хэрхэн яах асуудлаа зохицуулах шаардлагатай энийг бүрдүүлэхэд суралцаж буй сургуулиасаа тодоройлолт авах шаардлагатай /Сургуулийн тодорхойлолтод гэдэг нь оюутны амралт, шалгалт, төгсөлтийн улсын шалгалт зэрэг зохих ёсоор сургууль төгсөх хүртэлхи хугацааг бүхэлд нь багтаасан тодорхойлолтыг хэлнэ/. Сургуулиа солих тохиолдолд эхний сургуулиа хэрхэхээ шийдсний дараа шинэ сургуульд шилжих дарааллаар асуудлаа зохицуулах нь зүйтэй. Таныг шилжсэн тухай мэдээллийг эхний сургууль Дотоод хэргийн яаманд мэдэгддэг тул та зөвхөн шинээр элссэн сургуулийнхаа талаар тус яаманд мэдэгдэх үүрэгтэй! Ямарваа нэг өөрчлөлт гарах бүрд Дотоод хэргийн яамны салбар, хэлтэст 3 хоногийн дотор мэдэгдэхээ мартаж болохгүй! Та сургуулиас хасагдсан тохиолдолд сургуулийн зүгээс энэ талаар Дотоод хэргийн яаманд мэдэгдэх бөгөөд үүний үндсэн дээр таны виз эсвэл удаан хугацааны зөвшөөрөл хүчингүй болно.
Гадаадад эзэмшсэн боловсрол хүлээн зөвшөөрөх тухай: Гадаадын иргэн нь мэргэжлийн чадвараа гэрчлэх баримт бүрдүүлсний үндсэн дээр эзэмшсэн мэргэжлээрээ хөдөлмөр эрхлэх боломжтой. Түүнээс гадна гадаадын иргэн нь Чех Улсад үргэлжлүүлэн сурах хүсэлтэй тохиолдолд нутагт нь олгосон аттестат, диплом зэрэг боловсрол эзэмшсэн тухай баримт бичгээ хүлээн зөвшөөрүүлэх нь ихэд чухал. Ийм төрлийн баримт бичгүүдийг Чех Улсад олгодог баримт бичгүүдтэй ижил түвшинд болгохын тулд албан ёсоор хүлээн зөвшөөрүүлж, хүлээн зөвшөөрснийг гэрчилсэн баталгаа авах шаардлагатай. /Бас шүүхийн тамга тэмдэгтэй орчуулагчаар орчуулуулах шаардлагатай байдаг/
Боловсрол эзэмшсэн тухай баримт бичгийг баталгаажуулах гэдэг нь гадаад улсад эзэмшсэн бага, дунд, бүрэн дунд, гүнзгий мэргэжих болон дээд боловсролыг Чех Улсад олгодог боловсролын түвшинтэй ижил гэдгийг албан ёсоор баталгаажуулахыг хэлнэ. Бага, дунд, гүнзгий мэргэжих сургуулийн гэрчилгээг харьяа аймгийн захиргааны боловсролын хэлтэс баталгаажуулдаг. Боловсрол эзэмшсэн тухай гэрчилгээг баталгаажуулахад гадаад гэрчилгээний эх хувь эсвэл баталгаат хуулбар, тухайн сургуулийн сургалтын агуулга, хөтөлбөр бүрдүүлнэ. Гэрчилгээ тодорхой биш тохиолдолд тухайн сургууль нь тухайн улсад бүртгэлтэй, хүлээн зөвшөөрөгдсөн эсэх баримтыг нэмж бүрдүүлэх шаардлагатай болдог. Харьяа аймгийн захиргаан дээр маягт бөглөж хүсэлт гаргана. Олон улсын гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол баримт бичгийг баталгаажуулж, чех хэлний албан ёсны орчуулгыг хавсаргана. Гадаадад эзэмшсэн боловсролын агуулга , хөтөлбөр нь чех сургуулиудийн сургалтын агуулга, хөтөлбөртэй нийцсэн нөхцөлд л баталгаажуулдаг. Нийцээгүй тохиолдолд хүсэлтийг шийдэхгүй. Хоёр орны боловсролын агуулга , хөтөлбөр ялимгүй зөрүүтэй эсвэл оюутан баримт бичгээ бүрэн бүрдүүлээгүй бол боловсрол нийцлэлийн шалгалт өгөх үүрэгтэй. Боловсрол нийцэллийн шалгалтанд Тэнцсэн оюутанд протокол өгөх ба оюутан уг протоколыг аймгийн захиргаанд өгснөөр боловсрол нийцлийн баталгаа авна . Дээд боловсролын баримт бичгийг хүлээн зөвшөөрөх асуудлаар агуулгын хувьд ижил төстэй магадлан итгэмжлэгдсэн олон нийтийн их, дээд сургууль эсвэл Чех Улстай боловсролын гэрчилгээ харилцан хүлээн зөвшөөрөх олон улсын гэрээ байгуулсан гадаад улсын их дээд сургуулиас олгосон дипломтой тохиолдолд Чех Улсын Боловсрол залуучууд биеийн тамирын яаманд хандах шаардлагатай. Баримт бичгээ баталгаажуулах явцдаа апостиль, консулын баталгаажуулалт гэсэн нэр томьёотой тааралдаж магад. Апостиль, консулын баталгаажуулалтын гол зорилго нь баримт бичгийг тухайн улсын хуулийн этгээд, захиргааны байгууллагаас олгосон эсвэл тэдний өмнө үзэглэсэн болохыг гэрчлэнэ гэсэн үг юм. Өөрөөр хэлбэл баримт бичгийн утга агуулга бус, албан газрын тамга тэмдэг, гарын үсгийн үнэн зөвийг гэрчилнэ. Баталгаажуулалт нь хуурамч баримт бичиг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх үүднээс үнэн зөв болохыг гэрчлэх гол зорилготой. Баримт бичиг баталгаажуулах тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг Гадаад харилцааны яамны цахим хуудаснаас үзнэ үү: http://www.mzv.cz/jnp/cz/cestu jeme / overovani_listin / index.html Боловсрол эзэмшсэн тухай баримт бичгийг хүлээн зөвшөөрөх тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг Боловсрол , залуучууд , биеийн тамирын яамны цахим хуудаснаас үзнэ үү : http://www.msmt.cz/mezinarodni-vztahy/uznavani-vzdelani .
Мэлээллийн эх сурвалж: БНЧУ-н Интеграцийн төв
Sociální pracovnice / koordinátorka dobrovolnického programu Centrum Pro integraci cizinců Mgr. Kateřina
Baabu Baabu
