01/05/2026
1️⃣ Có bao giờ, giữa một buổi chiều vàng ở Praha hay trong cái lạnh buốt giá của một phiên chợ vùng biên...
Hay ngay lúc này đây, khi đôi tay đã mỏi vẫn đang lặng lẽ bấm tính tiền ở quầy kasa, ta chợt thẫn thờ tự hỏi: "Rốt cuộc, mình thuộc về nơi đâu?"…
Bài viết này dành riêng cho những người Việt thế hệ 5x, 6x và 7x tại Cộng hòa Séc – những người đã dùng cả đời mình để làm "gạch nối" cho hai bờ đại lục.
2️⃣ Cái "tạm thời" trở thành "vĩnh viễn"…
Ngày xách vali rời cảng Nội Bài, mình từng nghĩ là đi "tạm". Đi vài năm kiếm chút vốn, xây cái nhà cho bố mẹ, lo cho vợ con miếng ăn rồi về. Nhưng rồi cái "vài năm" ấy cứ thế trôi theo những mùa tuyết tan. 10 năm, 20 năm, rồi nửa đời người... tờ giấy cư trú cứ dài ra, mà con đường về nhà cứ ngắn lại trong tâm tưởng. Có những người đi khi tóc còn xanh, ngày gặp lại mẹ cha thì đầu đã bạc, chỉ biết ôm nhau khóc vì cái "tạm thời" ấy sao mà dài quá.
3️⃣ Thanh xuân đổi lấy những xấp tiền Đô la mỏng dính.
Thế hệ 5x, 6x, 7x là thế hệ "thắt lưng buộc bụng" đúng nghĩa. Anh chị em chúng ta từng gặm móng giò chấm với "quốc sỉ", mặc đồ cũ, đứng chợ 12 tiếng mỗi ngày bất kể mưa tuyết. Có những sáng mùa đông âm mười mấy độ, tay chân tê cứng không còn cảm giác nhưng vẫn cố bám trụ bên sạp hàng vì nghĩ đến gói quà gửi về quê nhà. Đổi lại là gì? Là nhà cửa ở quê khang trang, là con cái ở Séc được học trường chuyên, làm bác sĩ, kỹ sư... Bây giờ, khi sức đã mòn, anh chị em lại lặng lẽ lùi về phía sau: vừa trông cháu cho con đi chạy hàng, vừa lo từng bữa cơm để con yên tâm bám chợ.
4️⃣ Nỗi đau thầm lặng mang tên "Lệch pha"
Nhưng cái giá phải trả chính là sự "lệch pha" với thời cuộc. Ở Séc thì mãi là người ngoại quốc, mà về Việt Nam lại thấy mình như khách lạ trên chính mảnh đất chôn rau cắt rốn. Chúng ta tự hào khi con nói tiếng Séc như người bản xứ, nhưng lại nghẹn lòng khi thấy con không còn mặn mà với bát canh cua, không còn hiểu những tích xưa chuyện cũ. Chúng mình dốc sức xây cho con một tương lai vững chắc ở châu Âu, để rồi nhận ra chính cái tương lai ấy lại là thứ ngăn con không bao giờ muốn "về quê" cùng bố mẹ nữa.
5️⃣ Nhưng thật may mắn, chúng ta không hề đơn độc.
Giữa những vất vả và cả những lúc chạnh lòng ấy, cũng may ở Séc, cộng đồng người Việt mình ngày càng lớn mạnh và gắn kết. Anh chị em mình nương tựa vào nhau, giúp đỡ lẫn nhau từ miếng cơm manh áo đến những lúc ốm đau, hoạn nạn. Những phiên chợ, những hội đoàn không chỉ là nơi mưu sinh, mà đã trở thành mái nhà chung, nơi tình đồng hương sưởi ấm những trái tim xa xứ, giúp chúng ta thêm vững vàng bám trụ trên xứ sở pha lê này.
6️⃣ Nếu được chọn lại một lần nữa...
Nếu biết trước những đêm giao thừa cô đơn, nghe tiếng pháo qua điện thoại mà nước mắt chảy ròng; biết trước cảnh "cha già mẹ héo" mà không thể về nhìn mặt lần cuối... liệu anh chị em có còn ra đi?
Có lẽ không có câu trả lời hoàn hảo. Mỗi người một số phận, một sự hy sinh. Nhưng ...xin hãy tự hào rằng: Chúng ta là một thế hệ kiên cường nhất. Chúng ta đã hoàn thành nhiệm vụ với gia đình bằng tất cả sự tận hiến, dù cái giá phải trả là một nỗi cô đơn mang tên "không bến đỗ"…
7️⃣ 🌸 Còn bạn, bạn đang muốn chọn gì?
Nhiều người anh chị, bạn bè của tôi đã chọn quay về Việt Nam, có người thành đạt rực rỡ, nhưng cũng có nhiều người sau một thời gian lại quay lại Séc vì thèm cái cảnh yên bình, tĩnh lặng của xứ Âu. Đứng giữa hai dòng nước, giữa nỗi nhớ quê và sự quen thuộc nơi đất khách, trái tim bạn đang hướng về đâu?
Hãy chia sẻ câu chuyện của mình để mọi người cùng ngẫm nhé! 👇
