09/06/2026
ලක්ෂ 500ක් ගෙව්වට, ඒක ඔබේ නෑ...
ඔබේ ජීවිතයේ ඉපැයූ සියලුම ධනය වැය කර මිලදී ගන්නා සිහින ඉඩම, එක් රාත්රියකින් ඔබට සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි විය හැකි බව ඔබ දන්නවාද?
ඔබ මිලදී ගැනීමට අපේක්ෂා කරන ඉඩමේ හිමිකම් පත්තිරු (Chain of Title) අතර ඉතිහාසයේ කොතැනක හෝ 'තෑගි ඔප්පුවක්' (Gift Deed / තෑගි ඔප්පුව) තිබෙනවා නම්, ඔබ සිටින්නේ නොපෙනෙන දැඩි නීතිමය අවදානමක විය හැකිය.
බොහෝ ගැනුම්කරුවන් සහ ඇතැම් ආධුනික ආයෝජකයින් සිතන්නේ, විකුණුම්කරුට මුදල් ගෙවා ඔප්පුවක් ලියාගත් පමණින් ඉඩමේ නිරවුල් අයිතිය තමන්ට සදහටම හිමිවන බවයි.
නමුත් ශ්රී ලංකාවේ බලාත්මක රෝම-ලන්දේසි නීතියට අනුව, තෑගි ඔප්පුවක් යනු මුදල් ගනුදෙනුවක් සේ ස්ථාවර දෙයක් නොවන අතර, එය ඕනෑම මොහොතක වෙනස් කළ හැකි හෝ අවලංගු කළ හැකි ගතික ලියවිල්ලක් බව ඔබ තේරුම් ගත යුතුය.
විශේෂයෙන්ම ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් සුඛෝපභෝගී ඉඩම් ගනුදෙනුවලදී, මෙවැනි නීතිමය හිඩැස් පිළිබඳව අවධානය යොමු නොකිරීමෙන් ඇතැම් ආයෝජකයින්ට රුපියල් කෝටි ගණනක පාඩු සිදුවී ඇති අවස්ථා ශ්රී ලංකාවේ දේපළ වෙළෙඳපොළ තුළ සුලභව දැකගත හැකිය.
එම ඉඩම මීට පෙර පවරනු ලැබුවේ ප්රතිවර්ත්ය තෑගි ඔප්පුවකින් (Revocable Gift Deed) නම්, අදාළ ඔප්පුව ලියා දුන් මුල් අයිතිකරුට (ප්රදානය කරන්නාට) එය නැවත පවරා ගැනීමේ පූර්ණ නීත්යානුකූල අයිතිය පවතී.
තෑගි ඔප්පුවක එය "අප්රතිවර්ත්ය" (Irrevocable) එනම් අවලංගු කළ නොහැකි බව පැහැදිලිවම සහ නීත්යානුකූලව සටහන් කර නොමැති නම්, නීතිය ඉදිරියේ එය ස්වයංක්රීයවම සැලකෙන්නේ අවලංගු කළ හැකි ඔප්පුවක් ලෙසයි.
මෙවැනි තත්ත්වයක් යටතේ ප්රදානය කරන්නා විසින් "අවලංගු කිරීමේ ඔප්පුවක්" (Deed of Revocation) ලියාපදිංචි කළහොත්, ඔබ ලක්ෂ ගණනක් ගෙවා ලබාගත් මිලදී ගැනීමේ ඔප්පුව නිතැතින්ම බලරහිත වීමේ දැඩි අවදානමක් නිර්මාණය වේ.
නමුත් 2017 අංක 5 දරන අප්රතිවර්ත්ය තෑගි ඔප්පු අවලංගු කිරීමේ පනත හරහා මෙතෙක් පැවති නීතිමය තත්ත්වය සහ ගැනුම්කරුවන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳව පැහැදිලි වෙනසක් සිදු විය.
මෙම පනතට අනුව, "අප්රතිවර්ත්ය" ලෙස ලියා ඇති තෑගි ඔප්පුවක් වුවද, තෑගි ලැබූ පුද්ගලයාගේ 'දැඩි අකෘතඥතාවය' (Gross Ingratitude) පදනම් කරගෙන මුල් අයිතිකරුට අධිකරණ ක්රියාමාර්ගයක් හරහා එය අවලංගු කළ හැකිය. 💡
මේ සඳහා ප්රදානය කරන්නා විසින් අදාළ තෑගි ඔප්පුව ක්රියාත්මක කර වසර 10ක් ඇතුළත හෝ, අකෘතඥ වූ ක්රියාව සිදු වී වසර 2ක් ඇතුළත දිසා අධිකරණයේ නීත්යානුකූල නඩුවක් ගොනු කළ යුතුමය.
මෙහිදී තෙවන පාර්ශ්වීය ගැනුම්කරුවන්ට ඇති එකම නෛතික සහනය පවතින්නේ පනතේ 7 වන වගන්තිය තුළයි.
මුල් අයිතිකරු විසින් අදාළ නඩුව පවරා ඒ පිළිබඳව ඉඩම් රෙජිස්ට්රාර් කාර්යාලයේ Lis Pendens (පවරා ඇති නඩු පිළිබඳ දැනුම්දීම) ලියාපදිංචි කිරීමට පෙර, ඔබ සද්භාවයෙන් යුතුව මුදල් ගෙවා ඉඩම මිලදී ගෙන ඇත්නම් පමණක් ඔබේ අයිතිය අධිකරණය ඉදිරියේ සුරක්ෂිත වේ.
මෙය ඉඩම් මිලදී ගන්නා පාර්ශ්වයන්ට සුවිශේෂී ආරක්ෂාවක් සපයන අතර, ඒ සඳහා ඔබගේ ගනුදෙනුව අතිශය විනිවිදභාවයකින් සහ නිවැරදි නීතිමය රාමුවක් තුළ සිදු වී තිබීම අනිවාර්ය සාධකයකි.
කෙසේ වෙතත්, තෑගි ඔප්පුවල සැඟවුණු අනෙක් භයානකම උගුල වන්නේ 'බුක්ති විඳීමේ අයිතිය' (Life Interest) රඳවා ගැනීමයි.
බොහෝ දෙමව්පියන් තම දරුවන්ට ඉඩම් තෑගි කිරීමේදී, තමන් ජීවතුන් අතර සිටින තුරු එහි පදිංචි වී සිටීමේ අයිතිය සහ භුක්තිය තබා ගැනීමට කටයුතු කරයි.
ඔබ මේ නෛතික තත්ත්වය පිළිබඳව නිසි පරිදි නොදැන දරුවාගෙන් එම ඉඩම මිලදී ගත්තද, මුල් අයිතිකරු ජීවතුන් අතර සිටින තුරු ඔබට එම ඉඩමේ පදිංචියට යාමට හෝ එය සංවර්ධනය කිරීමට නීතියෙන් කිසිදු අයිතියක් නොලැබෙනු ඇත.
ඔබට හිමිවන්නේ හුදු "නිරුවත් අයිතියක්" (Naked Ownership) පමණි.
එබැවින්, තෑගි ඔප්පුවක් ඉතිහාසයේ ඇති ඉඩමක් මිලදී ගැනීමේදී ඔබේ ආයෝජනය සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා මෙම විශේෂඥ පියවර අනුගමනය කිරීම අනිවාර්ය වේ.
පළමුව, අදාළ තෑගි ඔප්පුවේ "ප්රතිවර්ත්ය කිරීමේ අයිතිය අත්හැර ඇත" (The donor hereby waives the right to revoke) යන වගන්තිය පැහැදිලිව සඳහන් කර ඇත්දැයි ඔබේ නීතිඥවරයා ලවා ඉතා සියුම්ව පරීක්ෂා කරගන්න.
දෙවනුව, අදාළ ඉඩම් රෙජිස්ට්රාර් කාර්යාලයෙන් පත්තිරුවල (Encumbrance Sheet) අවම වශයෙන් වසර 30ක ඉතිහාසය පරීක්ෂා කර, කිසිදු අවලංගු කිරීමේ ඔප්පුවක් හෝ අධිකරණ නඩුවක් ලියාපදිංචි වී නොමැති බව තහවුරු කරගන්න.
තෙවනුව, මුල් අයිතිකරු විසින් ජීවිත භුක්තියක් ඉතිරි කර ඇත්නම්, ඔබ මිලදී ගන්නා නව විකුණුම් ඔප්පුවට අදාළ මුල් අයිතිකරුද අත්සන් කර තම භුක්තිය නෛතිකව නිදහස් කළ යුතුමය.
ඔබේ අයිතිය තහවුරු කරන වඩාත්ම ආරක්ෂිත සහ සාර්ථකම ක්රමය වන්නේ, මුල් තෑගි ඔප්පුව ලියූ පුද්ගලයා තවමත් ජීවතුන් අතර සිටී නම්, ඔහුවද "තහවුරු කිරීමේ පාර්ශ්වයක්" (Confirming Party) ලෙස නව විකුණුම් ඔප්පුවට අත්සන් කරවා ගැනීමයි.
එමගින් අනාගතයේදී පැන නැගිය හැකි සියලුම අකෘතඥතා නඩු සහ අවලංගු කිරීමේ අවදානම් සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකි අතර, අදාළ ගනුදෙනුව කෙරෙහි ඔහුගේ කිසිදු විරුද්ධත්වයක් නොමැති බවද අධිකරණය ඉදිරියේ තහවුරු වේ.
තවද, මේ පිළිබඳව කිසිදු නඩුවක් නොමැති බවටත්, මුල් අයිතිකරු ජීවතුන් අතර සිටින බවටත් (හෝ මියගොස් ඇත්නම් මරණ සහතිකය ලබාදෙමින්) විකුණුම්කරුගෙන් දිවුරුම් පෙත්සමක් (Affidavit) ලබා ගැනීමද අතිශය වැදගත්ය.
ඉඩම් මිලදී ගැනීම යනු ඔබේ ජීවිතයේ සිදුකරන විශාලතම සහ වටිනාම ආයෝජනයයි, නිසි නීතිමය පසුබිම නොදැන එය කවදාවත් අවදානමකට ලක් නොකරන්න.
නිවැරදි දත්ත, පර්යේෂණ සහ ප්රශස්ත නීතිමය උපදෙස් සමඟින් ඔබේ අනාගත ආයෝජනය අදම සුරක්ෂිත කරගන්න.
