14/05/2025
Hey guys!
ဒီနေ့တော့ Doppler effect အကြောင်း ဆွေးနွေးရအောင်
Doppler effect ကို Christian Doppler က 1842 က တွေ့တယ်လို့ propose လုပ်ထားတယ်
သူ့ရဲ့ စာရွက်ပေါ်မှာ Doppler effect နဲ့ပက်သက်ပြီး "On the coloured light of the double stars and certain other stars of the heavens." ရေးသားထားခဲ့ပါတယ်
ဒါတွေက Doppler effect ကို အခြေခံပြီး နောက်ပိုင်းမှာ တွေ့လာတဲ့ red shift, blue shift တွေပါ
Doppler effect ရဲ့ အဓိကအချက်က လှိုင်းတွေရဲ့ ပျံ့နှံ့ပုံကို မူတည်ပြီး တစ်ယောက်ချင်းဆီတိုင်းဟာ မတူညီတဲ့ လှိုင်းရလဒ်၊မူလနဲ့ ကွဲပြားသော လှိုင်းရဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတွေ( ကြိမ်နှုန်း) တွေ ရရှိနိုင်တာကို အခြေခံထားတယ်
တစ်နည်း relative ဖြစ်တယ်ပေါ့ ဘယ်လောက်ပဲ အသံလွှင့်တဲ့ source က အရွေ့ပြောင်းလဲပြောင်းလဲ observer ပေါ်မှာမူတည်ပြီး observed frequency (f_o) ကိုက ပြောင်းလဲနိုင်တယ်
Doppler effect မှာ လှိုင်းတွေက နီးလာရင် စိတ်လာပြီး ဝေးလာရင် ကျဲတာ ဘာကြောင့်လဲ
ဒါကတော့ nature လို့ပဲ ပြောရမလား
ဥပမာလေးတစ်ခုပြောပြကြည့်မယ်
မင်းက ချောင်းကမ်းနားစပ်မှာ ထိုင်နေတဲ့လူတစ်ယောက်ဆိုပါတော့
ချောင်းလယ်တည့်တည့်မှာ လူတစ်ယောက်ကို လှေကိုရပ်ထားပြီး လက်နဲ့ ရေကို ယက်နေတယ်
လှိုင်းတွေက မင်းရှိတဲ့ ကမ်းနားစပ်ထိလာနေမှာပဲ
ဒါပေမဲ့ လှေပေါ်ကလူက လှေကို မင်းဆီ ခတ်လာမယ်ဆိုရင်ရော
သေချာတယ် လှေရှေ့က လှိုင်းတွေက စိတ်လာပြီး လှေနောက်မှာကျ ပြန်ကျဲသွားတာကိုတွေ့ရမှာဖြစ်တယ်
အဲ့တာ Doppler effect ပဲ
Doppler effect က ဘယ်နေရာမှာမဆို ရှိနေတယ် observer ပေါ်မူတည်ပြီး ရရှိနိုင်ပုံမတူဘူး
