08/06/2026
🌍💙🌊 Дэлхийн далайн өдөр тохиож байна.
🌍💙🌊 Далай тэнгис нь дэлхийн гадаргуугийн 70 гаруй хувийг бүрхдэг, манай гарагийн "Цэнхэр зүрх" юм.
📅Анх 1992 онд Рио-де-Жанейрод болсон Дэлхийн дээд хэмжээний уулзалтын үеэр "Хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралд далай тэнгисийн гүйцэтгэх үүргийг таниулах, далайг хамгаалах, түүний нөөцийг тогтвортой ашиглахад иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх" зорилго бүхий тус өдрийг өдрийг тэмдэглэх санаачилга гарч, улмаар НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаас 2008 онд албан ёсны тэмдэглэлт өдөр болгон баталжээ.
🇲🇳💙🌊Бид далайгаас алслагдсан хэдий ч Монгол орны байгаль орчин, амьдралын хэв маягт дараах байдлаар нөлөөлдөг.
💙🫁Амьсгалах хүчилтөрөгч: Бидний амьсгалж буй хоёр багц агаарын нэг нь (50 гаруй хувь) далайн ургамал болох фитопланктоноос ялгардаг. Та хаана ч амьдарч байсан далайн ачаар амьсгалж байгаа гэсэн үг юм.
💙🌱Уур амьсгалын зохицуулалт: Далай нь дэлхийн дулаарлыг сааруулж, хүний үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй нүүрсхүчлийн хийн 30 орчим хувийг, илүүдэл дулааны 90 гаруй хувийг өөртөө шингээдэг. Монгол орны цаг агаарын эрс тэс уур амьсгал, хур тунадасны хэмжээ ч дэлхийн далайн урсгал, ууршилттай шууд холбоотой.
💙🌊Усны эргэлт: Дэлхийн бүх цэнгэг усны эх үүсвэр (хур тунадас) далайн ус ууршихаас эхэлдэг. Монголд орж буй бороо, цас ч мөн адил далайн усны эргэлтийн нэг хэсэг юм.
📍🌊📍Далай тэнгисийн экосистемд хүний үйл ажиллагаанаас хамааралтай ноцтой аюулууд нүүрлээд буй. Тэдгээр аюулаас дурдвал :
🌊🚯Хуванцрын бохирдол: Жил бүр сая сая тонн хуванцар хог хаягдал далайд цутгаж байна. Энэ нь микропластик (хуванцрын жижиг хэсгүүд) болон задарч, далайн амьтдаар дамжин хүний хүнсний сүлжээнд орж ирж байна.
🌊🎣🥅Хэт их загас агнуур: Далайн амьд организмын нөөцийг нөхөн үржих хурдаас нь илүү хурдан хугацаанд маш ихээр барьж байгаа нь экосистемийн тэнцвэрт байдлыг алдагдуулж байна.
🌊🪸Далайн усны хүчиллэгжилт: Хэт их нүүрсхүчлийн хий шингээснээс болж далайн усны найрлага өөрчлөгдөж, шүрэн хаднууд цайрч үхэж байна.
💙🌊Бид юу хийж чадах вэ?
Далайг хамгаалахад эх газрын иргэн бүрийн өдөр тутмын зөв дадал зуршил хамгийн чухал нөлөөтэй.
❣️🚯Хуванцрын хэрэглээг багасгах: Нэг удаагийн нийлэг уут, хуванцар сав, соруулаас татгалзах. Монголд хаягдсан хуванцар хөрс, усыг бохирдуулахаас гадна гол мөрнөөр дамжин эцэстээ далайд хүрэх эрсдэлтэй.
❣️💧🚰Усаа хэмнэх: Гэр ахуйн усыг хэмнэж, химийн хорт бодистой угаалгын бодисын хэрэглээг багасгах нь гол мөрнөө хамгаалж, цаашлаад далайг цэвэр байлгахад тусална.
❣️💡🔋Эрчим хүчийг хэмнэх (Нүүрстөрөгчийн мөрөө багасгах): Цахилгаан, дулаанаа хэмнэх нь хүлэмжийн хийг бууруулж, далайн усны дулааралт, хүчиллэгжилтийг сааруулахад оруулж буй таны хувь нэмэр юм.
❣️📚Мэдлэгээ хуваалцах: Далайн өдрийн тухай, түүний ач холбогдлын талаар хүүхэд багачууд, гэр бүлийнхэндээ ярьж өгөөрэй.
🌍🫁🌊Далай бол дэлхийн уушги бөгөөд бидний амьдралын эх үүсвэр юм. Эх газрын гүнд амьдардаг ч бай, далайн эрэгт амьдардаг ч бай хүн бүрийн байгаль дэлхийдээ гаргаж буй эерэг үйлдэл бүхэн далайг хамгаалахад тусалдаг.
💙🌊Далайн өгсөн цэнхэр гарагийг зөв дадал зуршлаараа хамгаалцгаая.🌊💙
#ДэлхийнДалайнӨдөр #ДалайгааХамгаалъя #ЦэнхэрГараг #ЭхДэлхийУушги #НасанТуршдааСуралцъя #БайгальдааЭэлтэйЗөвДадал #УсааХэмнэе
