20/05/2026
Газар зарахад хэдэн төгрөгийн татвар, зардал гардаг вэ?
Монгол Улсад газар, үл хөдлөх хөрөнгө худалдан борлуулахад хуулийн дагуу тодорхой татвар, хураамжууд гардаг. Үүнийг борлуулагч болон худалдан авагч талууд хэрхэн хуваарилахыг гэрээгээр тохиролцдог ч, үндсэн татварыг хуулиараа хөрөнгө борлуулж буй хүн хариуцдаг.
Газар зарахад гарах үндсэн татвар, зардлуудыг багцлан хүргэе:
1. Үндсэн татвар (Хувь хүний орлогын албан татвар - ХХОАТ)
Газар эзэмших, ашиглах, өмчлөх эрхээ бусдад шилжүүлж, орлого олж байгаа тохиолдолд ХХОАТ-ын тухай хуулийн дагуу татвар төлнө.
Татварын хувь хэмжээ: Таны газар зараад олсон нийт орлогын 2% -иар тооцож татвар төлнө.
Тайлбар: Өмнө нь зөвхөн ашиг (зөрүү)-аас татвар авдаг байсан бол одоо хуулиараа гэрээн дээр бичигдсэн нийт үнийн дүнгээс шууд 2% татвар тооцдог болсон.
Жишээ нь: Та газраа 50 сая төгрөгөөр зарж байгаа бол:
Татварт 1 сая төгрөг тушаана гэсэн үг.
2. Улсын тэмдэгтийн хураамж
Газрын эрх шилжүүлэх гэрээг бүртгүүлэхэд Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн дагуу дараах хураамжийг төлнө.
Хэмжээ: Гэрээний үнийн дүнгийн 0.1% -тай тэнцэх хураамж төлнө.
Хэрэв гэрээний дүн маш бага байсан ч хураамжийн доод хэмжээ нь 10,000 төгрөгөөс багагүй байна.
Дээрх жишээгээр: 50 сая төгрөгийн хувьд:
Улсын тэмдэгтийн хураамжид 50 мянган төгрөг төлнө.
3. Нотариатын үйлчилгээний хөлс
Газар худалдах, худалдан авах гэрээг заавал нотариатаар гэрчлүүлдэг.
Төлбөр: Нотариатын тариф нь гэрээний үнийн дүнгээс хамаарч шаталсан байдаг (ихэвчлэн гэрээний дүнгийн 0.1% - 0.3% орчим эсвэл тогтоосон тарифаар).
50 сая төгрөгийн үнийн дүнтэй гэрээг батлуулахад нотариат дээр ажлын хөлс, маягтын үнэ гээд ойролцоогоор 50,000 - 100,000 төгрөг орчим болно.
4. Бусад анхаарах зардлууд
Газрын төлбөрийн үлдэгдэл: Эрх шилжүүлэхээс өмнө тухайн жилийн газрын төлбөр (эсвэл үл хөдлөх хөрөнгийн татвар)-ийг бүрэн төлж, тооцоо дуусгасан байх шаардлагатай. Дутуу бол эрх шилжүүлэлт хийгдэхгүй.
Кадастрын зураг шинэчлэх: Хэрэв газрын зураг хуучирсан, эсвэл өөрчлөлт орсон бол кадастрын компаниар шинэ зураг хийлгэх зардал (дунджаар 50,000 - 120,000 төгрөг) гарч болно.
Худалдах, худалдан авах гэрээ хийхдээ эдгээр татвар, нотариатын зардлыг хэн нь хариуцахыг гэрээндээ тодорхой тусгаж өгөөрэй.
