31/08/2026
Zamki węgłowe to inaczej zamki narożne (węgło, węgieł - narożnik). Wg. Kopkowicza w Europie środkowej i Skandynawii występuje około 50 odmian ścian węgłowych. My opiszemy te najczęściej występujące w Polsce.
Czym jest węgło opisaliśmy trzy tygodnie temu, więc teraz czas na sprawdzenie Waszej pamięci. :) Ale jak ktoś przespał tamten poniedziałek to nic nie szkodzi!
Zamki węgłowe to inaczej zamki narożne (węgło, węgieł - narożnik). Wg. F. Kopkowicza w Europie środkowej i Skandynawii występuje około 50 odmian ścian węgłowych. My opiszemy te najczęściej występujące w Polsce.
1. Zamek węgłowy płetwowy (rybi ogon lub jaskółczy ogon)
To najczęściej występujący zamek w całej Polsce i posiada wiele odmian. Występuję zarówno jako prosta nakładka, jak i z dodatkowymi przełamaniami dla wiatru (tzw. pazurami, paluchami czy zębami).
2. Zamek węgłowy "na obłap"
W podstawowej formie to prymitywne połączenie narożnych belek na tzw. nakładkę wzajemną (belka wchodzi zarówno w tę pod, jak i nad sobą). Domy oraz cerkwie z tym zamkiem często budowali łemkowie i bojkowie. Na terenach Bieszczad ostały się głównie cerkwie z takimi węgłami (w Smolniku, Chmielu, Bystrem).
3. Zamek węgłowy podhalański
"Arcydzieło sztuki ciesielskiej", jak zwykł go opisywać F. Kopkowicz w każdej swoje książce. Tyle że technika jego wykonania i działania są zbliżone do tych węgieł "na jaskółczy ogon", gdzie występują tzw. zęby - czopy dodatkowo uszczelniąjce połączenie i zapobiegające rozchodzeniu się naroża.
Który z zamków jest tym "najlepszym"?