10/05/2022
บางทีความนิยมกับความเหมาะสมมันก็ไปคนละทาง วันนี้ว่าด้วยเรื่องหลังคา
Cr ฉิบหายแล้วบ้านกู
หลังคา
หลังคาคึอส่วนบนสุดของบ้าน ทำหน้าที่ป้องกันแดด ความร้อน ฝน และ ลมพายุ โดยเป็นส่วนที่เห็นได้เด่นชัดในบ้านทุกหลัง
หลังคา จึงถูกเปรียบเป็นมงกุฎของบ้าน
หลังคาบ้านแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดใหญ่ๆ คือ
1. แบบมุงด้วยวัสดุมุงหลังคา
2. แบบ หล่อคอนกรีต
-
1. แบบมุงด้วยวัสดุมุงหลังคา
หลังคาประเภทนี้ จะมีหลายรูปทรง
ที่คุ้นเคยกันก็เป็น ทรงจั่ว ปั่นหยา จั่วผสมปั้นหยา หมาแหงน นอร์ดิก แมนสาด หลังคาโค้ง ปีกผีเสื้อ
แต่ไม่ว่าจะเป็นรูปทรงไหน หน้าที่ของหลังคาก็ยังเป็นการป้องกัน แดด ลม ฝน
เพียงแต่ ในทรงต่างๆก็จะมีความสามารถในการป้องกันเรื่องต่างๆที่แตกต่างกัน
ในยุดตั้งต้นของมนุษย์ เมื่อยังไม่มีความรู้ และเทคโนโลยีก่อสร้างที่ดี รวมถึงวัสดุที่ยังต้องอาศัยธรรมชาติ
หลังคายุดแรกของเราจะเป็นทรงเพิงหมาแหงน
เพราะเป็นทรงที่ทำได้ง่ายที่สุด และประหยัดที่สุด
หลังคาทรงนี้ เป็นหลังคาชนิดตั้งต้น ดังนั้น ในการกั้นร้อน และ กันฝน มันจะพอทำได้ แต่ไม่ได้ดีนัก สมัยนี้ มักเรียกหลังคาชนิดนี้ว่า หลังคาทรงโมเดิร์น ( ???? )
--
ต่อมาในบ้านไทยสมัยก่อน เราจะนิยมทำหลังคาจั่วกัน เพราะโครงสร้างค่อนข้างง่าย การทำงานไม่ซับซ้อน เรียกว่า เป็นทรงที่มนุษย์คุ้นเคย
แล้วไม่ว่าจะเป็นความบังเอิญหรือตั้งใจก็ตาม
ไอ้ทรงจั่วนี่ก็ดันเข้ากับภูมิอากาศแบบร้อนชื้น ฝนตกชุก แบบบ้านเราซะด้วย
เพราะ หลังคาจั่วที่แหลมสูง (และสูงมากเพราะเทคนิคและวัสดุสมัยก่อนมันบังคับ ) ทำให้การระบายน้ำออกจากหลังคาทำได้ดี น้ำหนักของน้ำไม่ส่งผลต่อโครงสร้างหลังคา และ น้ำรั่ว หรือ ย้อนหยดได้ยาก
แถมความสูงของจั่ว ก็ทำให้เกิดห้องที่เป็นส่วนเก็บและระบายอากาศร้อนได้ดีขึ้น จากหลักการอากาศร้อนจะลอยขึ้นสูง ทำให้บ้านเย็นขึ้น
---
ต่อมา เทคโนโลยีการก่อสร้างเริ่มเข้าถึงได้ง่าย
และมีรูปแบบของหลังคาต่างๆเข้ามามากขึ้น ทำให้เกิดรูปทรงหลังคาที่หลายหลากขึ้น
ในยุคถัดมา หลังคาปั้นหยา หรือ ทรงมะนิลา ซึ่งหมู่บ้านเลือกใช้เพื่อ สร้างรูปแบบที่หลีกจากจั่วไป ทำให้รู้สึกถึงความหรูหรา
หลังคาทรงนี้ ทำหน้าที่ป้องกันความร้อนได้ดี ป้องกันน้ำก็ถือว่าไม่ขี้เหร่ แต่ปัญหามันอยู่ที่การระบายอากาศ เพราะ รูปทรงที่ปิดรอบด้าน ทำให้ไม่มีหน้าตัดที่จะช่วยนำอากาศเข้าออก เพื่อและเปลี่ยนถ่ายเทกับอากาศภายนอกได้ หลังคาทรงนี้ จึงทำให้บ้านมีอุณหภูมิสูงกว่าหลังคาจั่ว
----
2 หลังคาชนิดหล่อคอนกรีต
หลังคาประเภทนี้ เกิดขึ้นในเขตหนาว ซึ่งแห้งแล้ง และต้องการความอบอุ่น
ดังนั้น การทำหลังคาให้เป็นแผ่นคอนกรีต ก็ไม่ต้องห่วงในเรื่องของการรั่วซึมจากน้ำฝนมากเท่าไหร่ แถมอากาศที่ไม่ค่อยสวิง ร้อน หนาว มากๆ
ก็ทำให้หลังคาไม่แตกร้าวง่าย
แต่จะเห็นได้ว่า เรื่องที่พูดไปนั้น มันขัดกับสภาพแวดล้อมของสยามประเทศยิ่งนัก
หลังคาชนิดนี้ จึงไม่เหมาะกับการใช้งานในบ้านเรา
อ่าว ??? แล้วทำไมชอบทำจัง ?
ก็ไม่มีอะไรมาก ทำแล้วมันเทห์ไง
แถมออกแบบง่ายด้วย เพราะไม่ต้องคิดเรื่องโครงสร้างอะไรมาก
ออกแบบแบนๆ ให้คลุมๆทั่วอาคาร เป็นอันใช้ได้
มันจะแตกร้าว รั่วซึม น้ำหยด หรือร้อน
นั่นก็บ้านคนอื่น ไม่ใช่บ้านคนออกแบบ
แลกกับความสวย ความเรียบ ความมินิมอล
ช่วงนึงหลังคานี้จึงแพร่หลาย และ ได้รับความนิยม
แต่ คนมีบ้านและใช้หลังคาชนิดนี้มา ก็จะพยายามหลีกเลี่ยง ไม่ชอบ
ส่วนคนที่ไม่เคยมีหลังคาแบบนี้
ก็อยากได้ความโมเดิร์น ความมินิมอล
โดยไม่รู้ว่ามันมีปัญหามากมายซ่อนอยู่
-----
นี่ก็เป็นสรุปคร่าวๆ ปูพื้นกันของเรื่อง หลังคา
และในบทนี้ เราจะมาคุยกันในเรื่อง
ทรงหลังคา
วัสดุมุงหลังคา
การป้องกันการรั่วซึม
หลักการในการออกแบบหลังคา
สงสัยอะไร ถามมานะจ๊ะ
เดี๋ยวจะหาคำตอบมาให้
