12/11/2025
🧱 “สูตรลับ” คำนวณเสาเอ็น–ทับหลัง บ้านสองชั้นได้ใน 3 นาที!
ใครที่เคยทำประมาณราคาก่อสร้าง คงรู้ดีว่าการคำนวณปริมาณงานของ “เสาเอ็น–ทับหลัง” นั้น ต้องใช้เวลามากและต้องมีประสบการณ์พอสมควร เพราะต้องนั่งไล่ดูผนังทุกช่อง หน้าต่างทุกบาน แต่ผมไปอ่านเจองานวิจัยชิ้นหนึ่งที่น่าสนใจ ซึ่งเป็นงานวิจัยจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร ที่ได้พัฒนา “สมการเพื่อใช้ในการคำนวณปริมาณงานของเสาเอ็น–ทับหลัง” สำหรับบ้านสองชั้นแบบก่ออิฐฉาบปูน ซึ่งทำให้เราสามารถประมาณปริมาณงานได้เร็วขึ้น แม่นยำขึ้น และเหมาะมากสำหรับ “การประเมินราคาขั้นต้น” เดี๋ยวจะเล่าให้ฟังครับ
"ผู้ชนะใจตนเอง ชนะกิเลส ความโกรธ ความเกียจคร้าน ย่อมเป็นชัยชนะที่ยิ่งใหญ่กว่าการชนะคนอื่น" พุทธสุภาษิต
⸻
[ ที่มาของงานวิจัย ]
งานวิจัยนี้ทำโดยทีมจาก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร โดยได้นำแบบก่อสร้างบ้านสองชั้นจำนวน 75 หลังมาวิเคราะห์ ซึ่งเป็นบ้านที่ใช้โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กผนังก่ออิฐแบบทั่วไปในพื้นที่กรุงเทพและปริมณฑล จุดประสงค์หลักของงานวิจัยคือต้องการหาวิธีที่ง่ายกว่าการนั่งวัดและคำนวณรายละเอียดทีละจุดในการหาปริมาณงานของเสาเอ็น-ทับหลัง เพราะการประมาณราคาแบบละเอียด ใช้เวลานานและต้องอาศัยความชำนาญสูง แต่ถ้ามีสมการที่ใช้งานง่ายและแม่นยำพอสมควร ก็จะช่วยประหยัดเวลาและทำให้ผู้ที่มีประสบการณ์น้อยก็สามารถทำงานได้ หรือสามารถตรวจสอบได้
⸻
[ ทำไมงานวิจัยนี้จึงน่าสนใจ ]
(1) ต้นทุนวัสดุคิดเป็นสัดส่วนสูงมาก - จากงานวิจัยระบุว่าต้นทุนวัสดุในงานก่อสร้างคิดเป็น 60-70% ของต้นทุนรวมทั้งหมด การประมาณราคาวัสดุที่ผิดพลาดจึงส่งผลกระทบโดยตรงต่องบประมาณโครงการ ถ้าประมาณน้อยไป ก็อาจเกิดปัญหาขาดแคลนวัสดุระหว่างก่อสร้าง ต้องสั่งซื้อเพิ่มทำให้ต้นทุนสูงขึ้น แต่ถ้าประมาณมากเกินไป ก็เสียเงินลงทุนโดยใช่เหตุ
(2) การคำนวณแบบเดิมใช้เวลานานและซับซ้อน - วิธีการประมาณราคาแบบละเอียดต้องผ่านหลายขั้นตอน ตั้งแต่การศึกษาแบบก่อสร้าง การคำนวณปริมาณ การวิเคราะห์ต้นทุนวัสดุและแรงงาน จนถึงการสรุปราคารวม ซึ่งต้องอาศัยผู้ประมาณราคาที่มีความชำนาญและใช้เวลามาก หากมีเครื่องมือที่ช่วยประมาณการเบื้องต้นได้แม่นยำพอสมควร จะช่วยให้การทำงานเร็วขึ้นมาก
(3) ผู้ที่ไม่ใช่วิศวกรต้องการเครื่องมือที่ใช้ง่าย - นอกจากวิศวกรและผู้รับเหมาแล้ว ยังมีบุคคลอื่นที่เกี่ยวข้องกับการประมาณราคา เช่น เจ้าของบ้าน ที่ต้องตรวจสอบปริมาณวัสดุเพื่อกำหนดราคากลางหรือควบคุมงบประมาณ เครื่องมือที่ใช้งานง่ายจึงมีประโยชน์อย่างมาก
(4) ความแม่นยำส่งผลต่อความสำเร็จของโครงการ - งานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่าการประมาณราคาที่คลาดเคลื่อนเป็นสาเหตุหลักของความล้มเหลวในโครงการก่อสร้าง การมีเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการประมาณการจึงมีความสำคัญต่อการวางแผนและควบคุมงบประมาณ
⸻
[ สูตรคำนวณที่ได้จากงานวิจัย ]
อันนี้เป็นไฮไลท์ของงานวิจัยเลยครับ ทีมวิจัยได้ใช้เทคนิค Multiple Linear Regression Analysis วิเคราะห์ข้อมูลจากแบบก่อสร้าง 75 หลัง และได้สมการที่น่าสนใจ คือ
📚 สมการคำนวณ
Y = 1.834 + 1.243 (พื้นที่ผนังก่ออิฐ) - 0.639 (พื้นที่ช่องเปิด)
โดยที่:
(1) Y = ปริมาณเสาเอ็นและทับหลังรวมกัน (หน่วยเป็นเมตร)
(2) พื้นที่ผนังก่ออิฐ = พื้นที่ผนังก่ออิฐทั้งหมด (หน่วยเป็นตารางเมตร)
(3) พื้นที่ช่องเปิด = พื้นที่ช่องเปิด ได้แก่ ประตู หน้าต่าง (หน่วยเป็นตารางเมตร)
สมการนี้มีความน่าสนใจตรงที่มันง่าย คนที่ไม่มีความรู้ก็ใช้ได้ครับ เพราะใช้เพียง 2 ตัวแปรหลักเท่านั้น ก็สามารถประมาณการได้ในเบื้องต้น
📚 วิธีการใช้งานสมการ
ลองยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นครับ สมมติว่าเรามีบ้านสองชั้นหลังหนึ่งที่มี:
พื้นที่ผนังก่ออิฐ = 250 ตารางเมตร
พื้นที่ช่องเปิด (ประตู หน้าต่าง) = 65 ตารางเมตร
เราสามารถคำนวณได้ดังนี้:
Y = 1.834 + 1.243(250) - 0.639(65)
Y = 1.834 + 310.75 - 41.535
Y = 271.05 เมตร
ดังนั้นบ้านหลังนี้จะต้องการเสาเอ็นและทับหลังรวมกันประมาณ 271 เมตร
ง่ายมากใช่ไหมครับ เพียงแค่รู้พื้นที่ผนังอิฐและพื้นที่ช่องเปิด ก็คำนวณได้แล้ว
📚 ความแม่นยำของสมการ
สิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือทีมวิจัยได้นำสมการนี้ไปทดสอบกับแบบบ้านจริงอีก 15 หลัง และเปรียบเทียบกับการประมาณราคาแบบละเอียด ผลออกมาดังนี้ครับ:
ค่าสัมประสิทธิ์การตัดสินใจ (R²) = 0.956 หมายความว่าสมการนี้สามารถอธิบายความแปรปรวนได้ถึง 95.6%
ความคลาดเคลื่อนอยู่ระหว่าง -3.58% ถึง 5.37% ซึ่งถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้สำหรับการประมาณการเบื้องต้น
จากการทดสอบ 15 หลัง พบว่าส่วนใหญ่มีความคลาดเคลื่อนไม่เกิน ±5%
ตัวอย่างเช่น:
บ้านประเภท B1: การประมาณแบบละเอียด = 396.90 เมตร, การใช้สมการ = 416.76 เมตร, ต่างกัน +4.77%
บ้านประเภท B6: การประมาณแบบละเอียด = 321.03 เมตร, การใช้สมการ = 309.95 เมตร, ต่างกัน -3.58%
⸻
ดังนั้น ผมคิดว่าสมการนี้เป็นเครื่องมือที่ดีสำหรับใช้ในการการประมาณการเบื้องต้น โดยเฉพาะสำหรับผู้ประมาณราคา หรือผู้ที่ต้องการตรวจสอบความถูกต้องของปริมาณวัสดุอย่างรวดเร็ว
แต่ในงานวิจัยก็ได้ย้ำไว้นะครับว่า "สมการนี้เหมาะสำหรับการประมาณการเบื้องต้นเท่านั้น สำหรับงานจริงก็ยังคงต้องคำนวณรายละเอียดตามแบบที่วิศวกรออกแบบไว้" และสมการนี้เหมาะกับบ้านสองชั้นแบบทั่วไปในไทยที่ใช้โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กผนังก่ออิฐเท่านั้นครับ ก็หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับเพื่อน ๆ นะครับ เพื่อน ๆ ลองเอาไปใช้งานดูและบอกผลกันได้นะครับ
📘 อ้างอิง
Namjan, T., Monkaew, S., Suksoom, P., Choosakul, C., & Sua-iam, G. (2025). Developing a predictive model for quantity estimation of tie columns and lintel beams in residential construction. Engineering and Applied Science Research, 52(6), 572–583.
ใครสนใจอยากอ่านงานวิจัยฉบับเต็ม สามารถค้นหาได้ในวารสาร Engineering and Applied Science Research ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งเป็นวารสารวิชาการสาธารณะ (open access) ที่เผยแพร่ผ่านระบบ TCI ครับ
#ช่างอ๊อฟนายช่างโยธา
“ใครลองใช้สูตรนี้แล้วได้ผลยังไง มาคอมเมนต์แชร์กันครับ 👷♂️”
