29/09/2026
MGOMO WA MABASI WATINGISHA MARA: MADEREVA WALALAMIKA, ABIRIA WAKWAMA — POLISI WATOA TAMKO
Mgomo wa mabasi na magari ya abiria umeendelea kuchukua sura mpya nchini, huku baadhi ya madereva wakieleza malalamiko yao kuhusu utekelezaji wa sheria za barabarani, mfumo wa pointi, kufungiwa leseni na taratibu za mafunzo, wakati abiria na wafanyabiashara wadogo wakieleza namna hali hiyo ilivyowaathiri katika Kituo Kikuu cha Mabasi ya Mikoani Bweri mkoani Mara.
Hali hiyo imeonekana katika kituo hicho ambapo baadhi ya abiria wamekwama kwa muda mrefu wakisubiri usafiri, huku wengine wakisema hawakuwa na uhakika wa muda ambao safari zao zingeanza.
Kwa upande wa madereva, malalamiko makubwa yameelekezwa kwenye mfumo wa pointi za makosa ya barabarani, faini, kufungiwa leseni pamoja na kile wanachokieleza kuwa ni ukaguzi wa mara kwa mara katika vituo mbalimbali vya barabarani.
Dereva Ramadhani Juma, anayefanya safari kati ya Mara, Musoma na Iringa, amesema madereva wamekuwa wakipitia changamoto mbalimbali wanapotekeleza majukumu yao.
“Sisi madereva tuna tatizo la kunyanyaswa na traffic barabarani. Unapokuwa umeendesha vizuri, unafika sehemu traffic anaweza kukuandikia faini na kukukatia pointi. Wakati mwingine leseni yako inaweza kufungiwa miezi mitatu au miezi sita.”
Ramadhani amesema kufungiwa leseni kunaathiri maisha ya dereva pamoja na familia yake, kwa kuwa kazi ya udereva ndiyo chanzo cha kipato.
“Kwa serikali tunaomba watusikilize sisi madereva, kwa jinsi tunavyofanya kazi na changamoto tunazopitia barabarani. Kwanza miundombinu, barabara ni mbovu. Tunaomba serikali itusikilize.”
Amesema pia madereva hukutana na ukaguzi katika maeneo mbalimbali, jambo ambalo amesema wakati mwingine hupelekea dereva kukutana na makosa tofauti katika safari moja.
“Unafika sehemu moja unakaguliwa, unatoka hapo unakaguliwa tena. Barabara ya kilomita hamsini unakuta kuna vituo vingi vya ukaguzi. Kila mmoja anakagua na anaona uko salama, lakini unafika sehemu nyingine unaandikiwa kosa.”
Ramadhani pia amesema baadhi ya madereva hufanya kazi bila mikataba rasmi ya ajira, hali ambayo amesema ni changamoto nyingine inayowakabili.
“Mimi ni dereva wa basi. Sina mkataba. Ukienda kuomba mkataba kwa mwajiri wako anaweza kukuambia gari yangu nenda pale. Hilo linakuwa changamoto.”
Dereva mwingine amesema kero nyingine inayowakabili madereva ni taratibu za mafunzo na mitihani, akieleza kuwa baadhi yao hulazimika kusoma tena kwa kila daraja la leseni licha ya kuwa tayari wana uzoefu wa kuendesha.
“Kero ya madereva ambayo inatusumbua hasa, kwa upande wangu cha kwanza ninaona LATRA. Wamepandisha gharama nyingi, lakini bado inakuwa kwamba dereva unaambiwa ukafanye mtihani LATRA.”
Amehoji ulazima wa dereva ambaye tayari amesomea udereva na ana uzoefu kuendelea kutakiwa kusoma kila daraja.
“Dereva huyu alishasoma na ana uzoefu mwingi. Unaambiwa kila daraja ukalisome. Dereva ni yuleyule, haubadiliki. Lakini unaambiwa kila daraja ukalisome. Hiyo ni kero kubwa.”
Aidha, amesema kuna mkanganyiko kwa baadhi ya madereva kuhusu nyaraka zinazotakiwa wakati wa ukaguzi, hasa kati ya leseni na vyeti vingine vya mafunzo au uhakiki.
“Leo dereva amesoma, una cheti, una leseni, unaambiwa cheti cha uhakiki. Sasa hapo polisi watuambie kati ya cheti cha uhakiki na leseni tutembee na vitu gani vya uhakika ambavyo wao wanaviamini.”
Wakati madereva wakieleza changamoto zao, abiria wamejikuta wakisubiri kwa muda mrefu katika Kituo cha Mabasi Bweri.
Elisha, mmoja wa abiria waliokwama, amesema amefika kituoni hapo tangu asubuhi akiwa na safari ya Mwanza lakini hadi muda huo hakuwa na uhakika wa muda wa kuondoka.
“Nimefika hapa tangu asubuhi. Gharama pia zinanishinda, mpaka sasa hivi niko hapa hata chai sijanywa. Sijui nitalala wapi, sijui nitafanya nini. Natamani tu iwezekane magari yausafiri ili tuondoke, tuende tunakokwenda.”
Naye Estericia, ambaye alikuwa na safari ya Mwanza, amesema awali hakufahamu kuhusu mgomo huo na alishangazwa baada ya kufika kituoni na kukuta hali tofauti na matarajio yake.
“Nikauliza, nikaambiwa kuna mgomo. Nikasema mgomo wa nini? Nikaambiwa ni kwa sababu ya usumbufu wanaofanyiwa madereva na makosa madogo madogo. Mimi nikashangaa.”
Amesema alipewa taarifa kuwa gari lingeondoka saa nne, lakini muda ulipita bila safari kuanza.
“Nikauliza saa ngapi? Nikaambiwa anatoka saa nne... lakini hadi sasa bado. Mimi nina safari inaenda Mwanza.”
Mgomo huo pia umeathiri wafanyabiashara wadogo wanaotegemea vituo vya mabasi kupata wateja.
Mariamu Mwoni, mmoja wa wafanyabiashara katika kituo hicho, amesema biashara yake imeathirika kutokana na kusimama kwa baadhi ya safari.
“Mimi k**a mjasiriamali wa Bweri Standi, kwa kweli mgomo huu wa madereva umeleta shida kubwa. Hata mimi k**a mjasiriamali mdogo ninayetembeza bidhaa kwenye magari ili nipate kuishi, kweli umeniazi.”
Ameomba serikali na madereva kufikia mwafaka ili mgomo huo umalizike.
“Tunaomba mfanye marekebisho kati yenu na serikali pamoja na madereva. Kwa kweli huu mgomo uishe kwa sababu umetuathiri. Sisi tumetoka nyumbani kutafuta watoto katika biashara hizi.”
Naye Maria Fili, ambaye ni mjasiriamali mwingine mdogo, amesema wamekuwa wakizunguka kituoni bila kupata magari ya kusafiri.
“Kwa mgomo huu hata sisi wajasiriamali wadogo tumeumia. Tumesimama tu hivi hivi na bidhaa zetu, hatujui twende wapi. Kila mstari tunaenda tunakuta hakuna gari.”
Ameomba hatua zichukuliwe ili huduma ya usafiri irejee.
Abiria mwingine, Mwalimu Daktari Hospitalis kutoka Buturi, amesema changamoto imekuwa kubwa kwa baadhi ya wasafiri ambao walitoka maeneo yao wakiamini kuwa safari zingeendelea k**a kawaida.
Amesema baadhi yao walifikishwa katika kituo hicho, lakini walipofika wakakutana na mgomo na kukosa usafiri wa kuendelea na safari zao.
“Tumefika hapa, tumepata tatizo. Changamoto ni kwamba madereva wamegoma. Tatizo la msingi ni sisi tuna changamoto ya usafirishaji. Tunahitaji usafiri na hawa wamegoma.”
KWA UPANDE WA JESHI LA POLISI MKOANI MARA LIMESEMA HUO NI UVUMI WA MITANDAO KWA MARA HUDUMA YA USAFIRI INAENDELEA K**A KAWAIDA.
Akizungumzia hali hiyo, Kamanda wa Polisi Mkoa wa Mara, SACP Pius Lutumo, amesema taarifa zilizokuwa zikisambaa kwenye mitandao zilisababisha baadhi ya madereva kuwa na hofu na kusita kufanya safari zao za kawaida.
Hata hivyo, amesema kwa Mkoa wa Mara, hususan Musoma, kampuni nyingi zimeendelea na safari zao k**a kawaida na Jeshi la Polisi limekuwa likifuatilia usalama wa magari yanayosafiri.
“Kwa hapa Mara na Musoma, baadhi ya madereva walipata hofu asubuhi, lakini wengine wameanza safari zao k**a kawaida. Kampuni nyingi zimefanya safari zao k**a kawaida, na hao waliofanya safari zao tumeendelea kuwafuatilia njia yote na hawajapata shida yoyote.”
SACP Lutumo amesema Jeshi la Polisi linaendelea kufanya doria katika barabara kuu kutoka Musoma kuelekea Mwanza na kuwasiliana na mikoa inayounganisha njia hiyo, ikiwemo Simiyu na Shinyanga.
“Tumewaambia, hofu hiyo ilikuwepo waendelee. Na sisi tuko barabarani tunafanya doria. Njia yote hii kutoka Musoma kwenda Mwanza tunawasiliana na Simiyu, Shinyanga. Barabara ni nzuri, magari ya polisi yapo yanafanya doria. Kwa hiyo hali ni salama, watu wasitie ile hofu ambayo haina msingi.”
Amesema vituo vya mabasi vina taratibu zake za kawaida za kupanga magari yanayoanza safari na yanayofuata, hivyo wananchi wasichukulie kila hali ya kusubiri kuwa ni ishara ya kutokuwa salama.
Aidha, amesema Jeshi la Polisi linafahamu kuwa katika mazingira k**a hayo kunaweza kutokea taarifa za upotoshaji au propaganda zinazoweza kuwatia hofu wananchi.
“Tunatambua kwenye mambo k**a haya kuna kuwa na propaganda. Tunafahamu wapo vijana ambao wamepandikizwa kufanya propaganda. Lakini hali halisi tunaiona barabarani. Hali halisi tunaona watu wanapanda magari, wanatembea.”
Kamanda huyo amewataka wananchi kupuuza taarifa ambazo hazina msingi na kuendelea kufuata taarifa rasmi.
“Watu ambao wanatoa propaganda nasema tuzipuuze, kwa sababu ni watu ambao wamepandikizwa kwa ajili ya kusababisha mtu mwingine asitoe gari lake akiamini kwamba hali ni mbaya. Kwa hiyo tupuuze vitu k**a hivyo.”
SACP Lutumo pia amesema mtu yeyote atakayebainika kuwazuia watu wanaofuata sheria na taratibu atachukuliwa hatua.
“Tunaendelea kutekeleza wajibu wetu wa kufanya doria highway, na mtu yeyote atakayeonekana kuzuia watu wanaofuata sheria atachukuliwa hatua kali. Hatutakuwa na muhali dhidi ya mtu ambaye atasubutu kuzuia watu wanaofuata sheria na taratibu.”
Kwa upande wa abiria na wafanyabiashara, matarajio yao ni kuona pande zinazohusika zikifikia mwafaka ili huduma ya usafiri irejee kikamilifu na wananchi waendelee na shughuli zao za kila siku.
Wakati huo huo, Jeshi la Polisi Mkoa wa Mara limesema litaendelea na doria na ufuatiliaji wa hali ya usalama barabarani, huku likiwataka wasafiri na kampuni za usafirishaji kuendelea na safari kwa kuzingatia sheria na taratibu zilizowekwa.
