13/05/2024
CHUYỆN VỀ CÁI CÂY CÔ ĐỘC NHẤT HÀNH TINH
LẠI CÓ BÓNG HÌNH CỤ ĐA KM0
Thế giới thiên nhiên xung quanh chúng ta luôn đầy rẫy những điều thú vị. Có không ít những loài cây kỳ lạ từ hình thù, tính chất, đến tuổi đời. Nhưng có một cái cây trong câu chuyện sau đây, sẽ đọng lại cho chúng ta những suy nghĩ.
Trên trái đất, có lẽ không có cái cây nào cô độc như cây Tenere. Nó nằm giữa biển cát mênh mông trên sa mạc Sahara thuộc Nigeria. Nó cô độc nhất hành tinh, vì trong bán kính 400km, không có cái cây nào khác. Tenere là một cây keo, dù nó không có nhiều bóng mát, nhưng do nó là cái cây duy nhất trong bán kính 400km, nên nó trở thành điểm mốc dọc tuyến lữ hành xuyên qua sa mạc cát trơ trọi. Tenere cũng là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt. Sự tồn tại của nó nơi vô cùng khắc nghiệt, là một minh chứng cho thấy sự sống có thể hiện hữu ở những nơi khắc nghiệt nhất. Người Tuareg, một bộ lạc du mục ở vùng Tenere, phía đông bắc Niger đã rất trân quý cái cây này.
Cuối những năm 1930, cây Tenere thu hút cả người bên ngoài. Những binh sĩ châu Âu tham gia chiến dịch quân sự ở châu Phi, rất ngạc nhiên với sự tồn tại của cây keo này. Và họ đã đặt tên cho nó là Tenere. Cái cây còn được người ta đưa nó vào bản đồ, khiến vai trò làm dấu mốc độc đáo của nó trở nên quan trọng hơn.
Chỉ huy lực lượng đồng minh người Pháp, ông Michel Lesourd đã nhìn thấy cái cây vào tháng 5 năm 1939, và mô tả Tenere là một sự đặc biệt. Không chỉ vì nó có khả năng kỳ diệu trên sa mạc khô cằn, mà nó còn toát ra một điều gì đó khiến cho lạc đà và các đoàn lữ hành đi qua mà không hề có ý định làm hại đến nó. Ông viết: “người ta phải nhìn thấy cái cây để tin vào sự tồn tại của nó. Bí mật của nó là gì? Làm sao nó có thể sống sót khi vô số lạc đà dẫm đạp xung quanh nó? Làm sao lạc đà không ăn lá và g*i của nó? Làm sao người Tuareg đi theo các đoàn xe buôn muối không chặt cành nó để nhóm lửa, đun nước pha trà? Câu trả lời duy nhất đó là cái cây đã trở thành điều cấm kỵ. Cái cây đã trở thành điều thần bí với người du mục. Hằng năm họ thường tập trung bên gốc cây trước khi vượt sa mạc”.
Năm đó, người ta đào một cái giếng bên gốc cây và hé mở một bí mật trên sa mạc cát cháy bỏng. Tenere chỉ cao hơn 3m nhưng bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rễ của nó cắm sâu bao nhiêu? Công nhân đào giếng cho biết, rễ của nó vươn 30m vào lòng đất để tới được chỗ có nước. Trong quá trình đào giếng, một xe tải đã lùi trúng cái cây và làm gãy một nhánh chính của cây. Cái cây vẫn sống sót sau sự cố nhưng hình dạng chữ Y độc đáo đã không còn. Ước tính cây Tenere khoảng hơn 300 năm tuổi, từng sống sót trong rừng cây cổ xưa, từng tồn tại vào thời kỳ khu vực này không khô hạn như bây giờ. Trong hàng chục năm, các đoàn buôn ngũ cốc, muối và chà là thường dừng lại cái cây để nghỉ ngơi và lấy nước. Cái cây quan trọng đến mức phá huỷ nó là điều không ai nghĩ tới. Người ta coi nó như ngọn hải đăng sống.
Tồn tại trong suốt bao nhiêu năm, là biểu tượng của người du mục Nigeria. Nhưng nó lại có một kết cục đáng buồn. Như mọi thứ khác của cuộc sống. Điều kỳ diệu của cuộc sống này dù cố gắng tồn tại bất chấp thử thách nhưng cũng đến ngày tận số. Tuy nhiên, cái chết của nó lại do con người chứ không phải mẹ thiên nhiên. Theo các thông tin thời đó, năm 1973 một lái xe tải khi đang đi dọc con đường lữ hành xa xưa đã đâm bật gốc cây. Chỉ trong chớp mắt, một hành động bất cẩn đã chặt đứt một sợi dây lịch sử đã cắm chặt vào lòng sa mạc suốt hàng trăm năm. Đã giết chết điều linh thiêng mà bao thế hệ đã trân trọng. Đến nay, người ta vẫn không biết ai là người đã lái xe đâm vào cái cây. Chỉ biết lái xe đã say rượu vào lúc đó.
Không lâu sau vụ tai nạn. Xác cây linh thiêng được đưa vào bảo tàng Quốc gia Niger. Tại chỗ cây mọc, một nghệ sĩ ẩn danh đã dựng một mô hình cây bằng các loại ống, thùng nhiên liệu và linh kiện ô tô vứt đi để đánh dấu một dấu tích thiêng liêng. Nhấn mạnh sự thiêng liêng của cái cây với người dân trong khu vực. Nơi đây, một cái cây cô độc với sức sống mãnh liệt, đã đứng vững hàng trăm năm trong gió, cát và nắng của sa mạc. Nơi mà không điều gì tương tự có thể tồn tại.
Dù câu chuyện về cây Tenere mang ý nghĩa rằng: Sự sống có thể tồn tại mãnh liệt ở những nơi khắc nghiệt nhất của thế giới. Nhưng cái kết của nó, vẫn như lời nhắc nhở cay đắng rằng, chỉ một khoảnh khắc thiếu thận trọng của con người, có thể phá huỷ cả một kỳ quan thiên nhiên vô giá.
Fb Lê Huỳnh Phương Thảo
Đọc xong câu chuyện mẹ gửi tôi nhớ cụ đa ngày qua bị đổ và rồi vì sự linh thiêng. Vì sự yêu quý cụ người dân Hà Giang đã trồng cụ lại cố gắng phục sinh mong cụ tiếp tục tỏa bóng mát nơi Km 0 để sợi dây lịch sử hành trình khám phá cao nguyên đá từ Km 0 sẽ chảy mãi mà k bao giờ đứt đoạn. Lời cảnh tỉnh cho việc yêu rừng trồng rừng, yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường bảo vệ những mốc thời gian của lịch sử. Cụ đa km 0 cũng như ngọn Hải Đăng sống trong hành trình Phượt thủ khám phá Hà Giang. Với góc nhìn của mình tôi yêu quý km0 và cụ đa như một dấu mốc, như một biểu tượng của hành trình xuất phát khám phá cao nguyên đá đây kỳ thú. Chứ k nhìn dưới góc độ cụ đổ là điềm báo gì nó có j sẽ thay đổi chăng?
Tuy bài viết có dài nhưng xứng đáng 10 điều cho những ai đọc hết vì những người đó rất đáng yêu.
