14/06/2026
VÀ SAU QUÁ NHIỀU LẦN, HỌ KHÔNG CÒN NHÌN THẤY NỖI ĐAU CỦA NẠN NHÂN...
"Dây chuyền tôi mua cho bà ấy một cây vàng. Đồng tiền vàng con gái từ Pháp gửi về. Tôi còn chiếc nhẫn hơn 3 chỉ được ông thông gia tặng. Nhân viên bảo về bán hết đi để đóng đủ đợt 1 làm hợp đồng."
Ở tuổi 87, ông Thìn đã lần lượt bán đi những kỷ vật quý giá nhất đời mình để có được hơn 60 triệu đồng. Đổi lại, ông nhận được một lời hứa rằng sẽ có hơn 1 tỷ đồng được giải ngân ngay sau đó.
Nhưng số tiền ấy… CHƯA BAO GIỜ XUẤT HIỆN.
Điều gì đã xảy ra trong đầu một người trẻ để họ có thể ngồi trước mặt những cụ già đã kiệt quệ như vậy mà vẫn tiếp tục thuyết phục họ đóng thêm tiền?
Họ cũng có cha mẹ, ông bà của riêng mình. VẬY ĐIỀU GÌ KHIẾN SỰ THƯƠNG CẢM BIẾN MẤT?
Người ta thường nghĩ lừa đảo bắt đầu từ sự gian dối. Nhưng đôi khi nó bắt đầu từ sự vô cảm. “Ban đầu họ thấy áy náy. Sau đó họ thấy mọi người đều làm vậy. Cuối cùng họ coi đó là bình thường” mà theo Thượng tá, TS. Đào Trung Hiếu, đó là hiện tượng “bình thường hóa lệch chuẩn” (normalization of deviance).
Điều đáng sợ nhất không phải vài cá nhân bất lương. Điều đáng sợ là một môi trường có thể biến những người trẻ bình thường thành những "cỗ máy" chạy theo doanh số. Khi KPI được đặt cao hơn nhân phẩm, khi hoa hồng được đặt cao hơn lương tâm, người ta dần thôi nhìn khách hàng như một "con người". Trước mặt họ không còn là một ông lão đang vét sạch những đồng tiền cuối đời, mà chỉ còn là một hợp đồng cần ký và một khoản doanh số cần đạt.
Một xã hội luôn cần những người bán hàng giỏi, nhưng không thể chấp nhận một nền văn hóa kinh doanh dựa trên việc tận dụng sự nhẹ dạ, cô đơn hay thiếu hiểu biết của người già.
Bởi đến một lúc nào đó, câu hỏi không còn là ai đúng ai sai trong hợp đồng nữa.
Mà là chúng ta đang trở thành kiểu người gì khi có thể kiếm tiền từ nước mắt của những người đáng lẽ phải được bảo vệ nhất, những người đâu đó mang dáng dấp của cha mẹ, ông bà mình....
