23/04/2025
Khu Tây TP.HCM: Khi thị trường dẫn dắt đô thị, không cần quy hoạch kiểu mẫu
Trong bản đồ phát triển đô thị TP.HCM, Khu Đông được xem là nơi hội tụ các giấc mơ quy hoạch. Khu Nam là vùng được đầu tư có định hướng. Nhưng Khu Tây trong 30 năm qua lại đi lên theo cách hoàn toàn khác: xu hướng thị trường và nhu cầu dân sinh tự thân.
Không đại lộ kiểu mẫu. Không khu tài chính quốc tế. Không những khu đô thị sáng tạo được vẽ từ bàn hội thảo.
Nhưng Khu Tây lại là nơi có dân cư thực, có việc làm thực, có đời sống kinh tế diễn ra mỗi ngày mà không cần ai tô vẽ.
PouYuen - thế hệ tiên phong với sức mạnh của nhu cầu thực
Năm 1996, nhà máy PouYuen khánh thành tại Bình Tân – như một mồi lửa làm bùng lên sự hình thành đô thị theo cách chưa từng có. Ban đầu với chỉ 200-300 bảo vệ công trường, con số đó tăng dần qua các năm với đỉnh cao vào năm 2015 với 90,000 công nhân hoạt động.
PouYuen đã kéo theo hàng chục ngàn lao động có việc làm. Họ cần nhà ở, cần nơi ăn uống, cần trường học cho con, cần hạ tầng giao thông – và thế là một hệ sinh thái dân cư – kinh tế – xã hội hình thành nhanh chóng.
Khu trọ mọc lên, chợ dân sinh, bệnh viện, trường học, thậm chí cả trung tâm thương mại như Aeon Mall sau này cũng từ từ bám theo sức sống ấy mà triển khai.
Một khu đô thị kiểu mẫu như "khu Tên Lửa" là chưa đủ.
Bình Tân dần trở thành nơi có mật độ dân số cao nhất TP.HCM, giá đất tăng theo cấp số nhân, và kinh tế dịch vụ cực kỳ phát triển.
khi Quy hoạch chưa đi – thị trường đã tới trước
Khu Tây là một phản biện tự nhiên và mạnh mẽ cho cách làm đô thị theo kiểu duy ý chí. Nó cho thấy rằng: không phải cứ vẽ thật đẹp là sẽ có người đến ở. Còn khi có đủ “lý do để sống” – việc làm, sinh kế, kết nối – thì đô thị tự khắc sẽ hình thành, dù không có bất kỳ kế hoạch nào từ trên xuống.
Trong khi nhiều nơi ở Khu Đông hay Khu Nam dù được quy hoạch bài bản nhưng dân cư thưa thớt, sản phẩm khó hấp thụ, thì Khu Tây – với sự “lộn xộn có trật tự” của mình – lại vận hành rất hiệu quả, sôi động, thực tế.
Bài học cho các đô thị vệ tinh và TOD hôm nay
Khi TP.HCM đang mở rộng trục kết nối về các vùng như Đức Hòa (Long An), Nhơn Trạch (Đồng Nai), Dĩ An, Bến Cát (Bình Dương) và kỳ vọng TOD sẽ là động lực phát triển mới, thì điều cần nhớ là: chỉ TOD thôi không đủ. Phải có dòng người, dòng việc làm, dòng "sống" thật.
Đừng để TOD trở thành một bản vẽ khác như Thủ Thiêm hay Nam Sài Gòn – đẹp nhưng vắng. Thay vào đó, hãy lắng nghe bài học từ Khu Tây: đô thị chỉ sống được khi con người đến vì nhu cầu thật, không phải vì truyền thông.
Khu Đông là giấc mơ quy hoạch.
Khu Nam là ý chí chiến lược.
Nhưng Khu Tây – chính là hiện thực được hình thành từ nhu cầu thật, không cần ai “bày biện”.
Ngày nay, quy hoạch không còn thiếu. Ở đâu cũng có bản đồ phát triển, có “tầm nhìn 2045”, có sơ đồ phân khu bài bản. Vấn đề là: quy hoạch đó có đang sống không? Có dòng người thật nào đang đi vào nó mỗi ngày không?
Thành phố không vận hành bằng file PowerPoint. Đô thị không sống bằng đồ án.
Chỉ khi nhu cầu thật – việc làm thật – dòng người thật hội tụ, thì bản quy hoạch mới được “kích hoạt”, mới trở thành hạ tầng sống thay vì hạ tầng ngủ đông.
Khu Tây là minh chứng là một trong những vùng năng động nhất thành phố. Vì ở đó, thị trường đã tự viết nên quy hoạch – bằng đời sống.
Muốn tạo sức hút đô thị thời nay, đừng chỉ vẽ thêm – hãy khơi đúng nhu cầu.
Người dân không tìm nơi quy hoạch đẹp nhất – họ tìm nơi đáng sống, vừa túi tiền, và có tương lai.
Đó mới là đô thị thật.
![[Góc thị trường] Hạ tầng Bà Rịa - Vũng Tàu như "cá gặp nước", giá trị bất động sản được đà hưởng lợi.✅ "Rộ" thông tin sá...](https://img4.estateagents1.com/078/460/122137127090784606.jpg)
