سمنگان

24/11/2024

سمنگان _ افغانستان
مورخ ۱۴۰۲/۳/۲۸

درمورد کول رحمت بدانید!

کول رحمت یکی از ساحات آبگیر طبیعی در ولسوالی روی دوآب ولایت سمگان می باشد، که فاصله آن از مرکز ولایت سمنگان(ایبک) نزدیک به 170 کیلومتر بوده که از مرکز ولسوالی روی دوآب با داشتن راه های صعبوالعبور به فاصله 30 کیلومتر می باشد، و ضعیت ایکولوژیکی آن مبنی برشاخصه های رهنمود معلوماتی 1395 برای جمع آوری ارقام جدید ساحات حفاظت شده قرار ذیل اند:
وضعیت فزیکی ساحه:
• در سال های گذشته کول رحمت میزان آبگیری اش زیاد بوده، اما حالا بدلیل خشک سالی های اخیر نزدیک به 10متر در حالی که عمق نهای آن معلوم نیست، آب آن کاهش پیدا کرده است.
• نظر به گفته ی اهالی منطقه: میزان توریست های محلی و ملی بین سالهای 2015 تا 2020 نسبت به سالهای پیش نزدیک به %40 افزایش یافته، اما طی سال 2021 بدلیل نا امنی ها کاهش یافته که حالا خوشبختانه دوباره رو به افزایش بوده، از اینکه با تغیر نظام حکومت، دوباره امنیت و آرامش به ساحات دیدنی بویژه در کول رحمت برگشته، فرصت خوبی برای افزایش توریست ها و سرمایه گذاری بهتر برای شگوفایی منطقه کول رحمت وجود دارد.
• در ساحه کمتر از یک کیلومتر کول رحمت هیچ نوع واحد ساختمانی خود سرانه از طرف دولت، انجو ها و مردم محل ساخته نشده است.
• ساحه کول رحمت از طریق مردم قریه قرغنه و سرکول ولسوالی روی دوآب که در3 کیلو متری کول قرار دارد، غرض جلوگیری از شکار پرندگان، ماهی و بوته ها بگونه رضاکارانه محافظت می گردد.
توپوگرافی و موقعیت جغرافیایی ساحه:
• کول رحمت در جنوب ولایت سمنگان قرار داشته، که موقعیت آن نظر به مرکز ولسوالی دوآب به سمت شرق آن می باشد. طرف شمال کول رحمت تپه بلند ریگی که راه ورودی کول است، شرق آن دره به جنوب آن همچنان کوه های بلند برف گیر و غرب آن کوه بته زار که بنام گوردره یاد میشود و در دامنه آن کوه شرشره آب و چیل کوچک موقعیت دارد.
• کول رحمت در میانه دره وسط دو کوه بگونه یک بند آب قرار دارد.
• کول رحمت در میان دره قرار داشته که اطراف آن کوه ها می باشد، و آب آن از دو منبع یکی از طریق یک کانال طبیعی یا چشمه ها که بشکل دایم یکسان می باشد است و دیگری آب برف و باران است که تغذیه میکند، و راه بیرون رفت آب از خود کول تاهنوز تثبیت نشده به کجا می ریزد.
• در بین 115-28-67 درجه طول البلد شمالی و 823-90-35 درجه عرض البلد شرقی بوده که حد اوسط از سطح بحر 2500 متر ارتفاع دارد.
اقلیم منطقه: ولسوالی روی دوآب و کول رحمت دارای آب و هوای نسبتا سردبوده، که بیشترین درجه حرارت در ماه های جوزا، سرطان و اسد بوده تا 35 درجه سانتی گراد بلند می رود. اکثرا ساحه متذکره برف گیر بوده و برف آن تا ماه جوزا باقی می ماند.
وضعیت بیولوژیکی:
• به گفته ی مسولین ولسوالی و اهالی منطقه، کول رحمت و ساحه اطراف آن در گذشته ها دارای ماهی های قوی الجسه، مار، اسب آبی، پرندگان از نوع باشه، زاغ، مرغابی، گنجیشگ، گل سر، سایره، حکه، غزله، کبک، بوم، لاش خور، شمال خورک و باز، کبک زرین از نباتات بوته ها، نی، ارچه، قرغنه، خار، گرک، خوک، پلنک، دله خپک، خار پشت، سنک پشت، قرباغه، خرچنگ، روبا، آهو و غیره را داشتند. اما حالا بدلیل خشک سالی، جنگ و کم توجه حکومت نسل شان در حال فرار، انقراض و یاهم از بین رفته است.
• به اساس یافته ها، مسولین ریاست حفاظت محیط زیست هرزگاهی پیرامون حفظ تنوع حیات و ارزش های آن در ایکوسیستم به مردم ولسوالی و قریه جات اطراف آن آگاهی لازم ارایه نموده است.
• درسال 1400 از طرف اداره ملی حفاظت محیط زیست طی مکتوب شماره 12597/632 مورخ 19/3/1400 ساحه کول رحمت و کوه بست ولایت سمنگان به عنوان ساحه حفاظت شده اعلان گردید، قرار بود برخی تدابیر حفاظتی را که اداره در نظر گرفته بود تطبیق کنند، اما بدلیل تحولات اخیر در نظام حکومت کار های عملی آن به تعلیق در آمده است.
• ماهی ، مار ، باشه، زاغ، مرغابی، گنجیشگ، گل سر، سایره، حکه، غزله، کبک، بوم، لاش خور، شمال خورک و باز، بوته ها، نی، ارچه، قرغنه، خار، گرک، پلنک، دله خپک، خار پشت، سنک پشت، قرباغه، خرچنگ، روبا، آهو و غیره فعلا هم و جود دارد.
• نباتات که در ساحه کول رحمت و اطراف آن قرار دارد، بیشتر بشکل چرش مواشی مورد استفاده قرار میگیرد.
• مردم محل و مسولین اداره ولسوالی بمنظور رشد منطقه شان و جذب توریست های ملی و بین المللی، خواستار حفظ حیات و حش، ایجاد پارک، حفظ ظرفیت آب کول و غرس نهال های زینتی از حکومت مرکزی می باشد.
وضعیت اجتماعی
• با درنظرداشت وضعیت اقتصادی در سطح افغانستان، سمنگان و ولسوالی دوآب، وضعیت معیشتی قریه جات اطراف کول رحمت همچنان عالی نبوده بلکه امرار معیشت شان از طریق فعالیت های زراعتی و تربیه مواشی صورت میگیرد.
• برحسب مشاهدات عینی در ساحه متذکره هیچ نوع از پروژه های انکشافی و یا اجتماعی غرض بهبود ساحه تطبیق نگردیده است.
• در ساحه متذکره هیچ نوع فعالیت های سهولت سازی همانند: تفریحی، فرهنگی و مذهبی انجام نه یافته است.
• در سمت شمال غرب کول رحمت به فاصله نزدیک به 4 کیلومتر دشت موسم به دشت چنگیز قرار دارد، که از نظر تاریخی چنگیز خان در زمان سلطنت خویش در آنجا حضور یافته است. اما از نظر محیط زیستی دشت چنگیز خان دارای آب و هوای گوارا و لطیف بوده که باشنده گان اطرف آن از ساحه متذکره منحیث ایلاق یا بهار شینی در طول فصل بهار و تابستان ستفاده میکند.
• تافعلا از داشته های تنوع حیات و آب کول رحمت مردم محل به همکاری اداره ولسوالی محافظت میکند.
وضعیت ایکولوجیکی ساحه:
• بنابر مشاهدات هیات اعزام شده به شکل طبیعی ساحه تغیر رو نما نگردیده، اما بدلیل خشک سالی های اخیر آب آن کاهش پیدا کرده است.
• حالت موجودیت حیات وحش مثل ده هه های قبل نیست، که برخی نوع آن مثل اسب آبی، ماهی های عظیم الجسه پلنک و غیره در سال های اخیر به گفته مردم محل و همچنان چشم دید هییات وجود ندارد.
• برحسب خصوصیات ظاهری، ساحه اطراف کول بشکل کوه( سنگ) و تپه های خاکی(ریک) می باشد.
• از اینکه وسایل مجهز برای تثبیت نوعیت خاک phدر اختیار نبود، اما برحسب تجارب خاک کول دارای رطوبت زیاد بوده، ممکن یک خاک تیزابی و ph آن از 7 پایین باشد.
• بزرگترین چیزی که در آن مشاهده شد، از قسمت های خشک کول که آب در آن وجود نداشت قسما حیوانات اهلی می چرید.
• در صورت که روی ساحه متذکره سرمایه گزاری صورت گرفته و جنگل احداث شود، در این صورت به مردم محل از ارزش ساحه، تنوع حیات، ارزش جنگلات سمینار های موثر ارایه گردد و همچنان محافظ گرفته شود.
جمع آوری معلومات درمورد مساحت ساحه:
• ساحه متذکره پس از بررسی و نمونه برداری تعین مساحت گردید، که در تعین مساحت ابتدا ساحه که آب داشت عرض آن طی سه نمونه از سه قسمت مختلف حد اوسط آن 140 متر مربع و طول آن 1035 متر مربع تثبیت شد.
• ساحه که آب نداشت و یاهم آب آن خشکیده بود، حد اوسط عرض آن 140 متربع و طول آن نزدیک به 1500 مترمربع می باشد.

جمع آوری معلومات در مورد پلان های قبلی، موجود و آینده:
• اسناد که به ریاست حفاظت محیط زیست سمنگان مواصلت ورزیده، طی سال 1400ه.ش کول رحمت به عنوان ساحه حفاظت شده از سوی اداره ملی حفاظت از محیط زیست اعلان گردید. در زمینه تلاش که از سوی هییت اعزامی صورت گرفته، به هیچ اسناد دست نیافته که در ارتباط ساحه متذکره کدام پلان حفاظتی، ساختمانی و یا تخنیکی از سوی کدام ارگان دیگر و یا موسسات روی ست گرفته شده باشد.
کارهای که به ارتباط ساحه باید صورت گیرد:
• برای بهتر شدن ساحه، حفظ آب، بلند بردن میزان بارندگی و جلوگیری از فرسایش خاک توسط آب و باد تراس و چگدم ها غرض جنگل کاری در تپه های اطراف کول رحمت ایجاد گردد.
• بمنظور جلوگیری از شکار بی رویه ماهی ها، بته ها، پرندگان و حیوانات، محافظ امنیتی گرفته شود.
• بخاطر جلوگیری از شکار ماهیان کول رحمت، برای باشندگان محل فارم پرورش ماهی ایجاد گردد.
• برای حفظ ارزش های کول رحمت از نقطه نظر ایکولوژیکی به باشنده گان محل سمینار ها و ورکشاب ها دایر گردد.
• از اینکه امنیت تامین است، برای رشد ساحه و حفظ منابع آبی در ولایت سمنگان دولت مرکزی نهایت تلاش خویش را برای جلب سرمایه گذاری ها در زمینه انجام دهند.

مدیریت عمومی انکشاف پایدار
ریاست حفاظت محیط زیست سمنگان