22/02/2026
Përse po pengohet rivlerësimi 5%?
"Ligji është miratuar, por tregu është në pritje. Rreth 300–400 transaksione mujore në Tiranë po ngecin, 200–250 prona mbeten pezull. Kapitali i ngrirë është 30–37 milion euro çdo muaj!"
Sot tregu i pasurive të paluajtshme në Shqipëri ndodhet në një situatë paradoksale. Ligji për rivlerësimin me 5% është miratuar, por procesi nuk ka nisur ende. Arsyeja kryesore është mungesa e udhëzimit dhe miratimi i referencave të reja nga qeveria. Pa këto elemente, ligji mbetet në letër, ndërsa tregu është në pritje.
Në terren, pronarët që kanë blerë pronat vite më parë me çmime të ulëta përballen me dilemën nëse shesin sot, paguajnë 15% tatim mbi fitimin nëse presin rivlerësimin, paguajnë vetëm 5%. Diferenca është e konsiderueshme dhe shumica po presin.
Kjo ka pasoja të menjëhershme, shumë prona nuk dalin në treg, sh*tjet shtyhen dhe transaksionet bien. Situata prek gjithashtu agjencitë imobiliare, noterët, bankat, kreditimin dhe qarkullimin e parasë në ekonomi.
Kur ndalet sh*tja e pronës, ngadalësohet i gjithë zinxhiri ekonomik. Problemi më i madh është pasiguria mbi referencat e reja, të cilat pritet të rriten ndjeshëm, sidomos në zona si Farkë, Lundër, Liqeni apo bregdeti. Nëse referencat afrohen me çmimet reale të tregut, avantazhi i 5% mund të neutralizohet.
Qytetarët sot nuk e dinë a do të përfitojnë realisht nga ligji apo do të paguajnë më shumë nesër?
Le të marrim një shembull konkret në Tiranë një pronë e blerë para 10–15 vitesh me 60,000 euro sot sh*tet 150,000 euro. Diferenca është 90,000 euro, me 15% tatim 13,500 euro; me 5% rivlerësim 4,500 euro. Diferenca prej 9,000 eurosh është arsyeja pse pronarët presin. Nëse këtë e shumëzojmë me qindra transaksione mujore, flasim për dhjetëra miliona euro të ngrira dhe ngadalësim të ekonomisë reale.
Si ekspert i tregut, mesazhi është i qartë, ligji nuk mjafton, tregu ka nevojë për vendime konkrete, transparencë dhe afate të qarta zbatimi. Nuk mund të krijohen pritshmëri dhe pastaj të lihet tregu pezull. ekonomia nuk funksionon me premtime, por me vendime dhe zbatim ligjor.
Nuk është tregu që është i pasigurt, është shteti që po krijon pasiguri. 5% u shpall si lehtësim, por sot qytetarët po paguajnë kostot e vonesës. Nëse ligji nuk zbatohet menjëherë, atëherë kemi bërë marketing fiskal, jo reformë.
Tregu nuk pret, çdo ditë vonesë ngrin transaksionet dhe kapitalet. Kur do të miratohen referencat? A do të rriten? A garantoni që 5% nuk do të neutralizohet nga rritja e bazës tatimore?
Efektet e pezullimit të rivlerësimit 5% në ekonomi janë të rënda dhe kanë pasoja negative. Sipas tregut aktual, në Tiranë dhe zonat kryesore urbane ka rreth 300–400 transaksione mujore që mund të kryheshin normalisht. Me vonesën e rivlerësimit 5%
60–70% e këtyre pronave nuk dalin në treg, pra rreth 200–250 transaksione mbeten pezull çdo muaj. Vlera mesatare e sh*tjes së një prone është rreth 150,000 euro, në total llogariten rreth 30–37 milion euro kapital të ngrirë çdo muaj vetëm në Tiranë.
Kemi ngadalësim të kreditimit bankar, nuk japen kredi për prona të papërfunduara.
Me rënien e qarkullimit të parasë në ekonomi, transaksionet e papërfunduara frenojnë zinxhirin e investimeve.
Po bllokohen aktivitetet e agjencive imobiliare dhe noterëve, komisionet dhe shërbimet shtohen në pritje. Rreziku është i lartë për rritje artificiale të çmimeve. Kur referencat të miratohen, pronarët do të kërkojnë të kompensojnë kostot e vonesës.
Me 200–250 prona të pezulluara kemi 2–2.5 milion euro tatime të vonuara çdo muaj, vetëm në Tiranë.
“Pezullimi i rivlerësimit nuk është thjesht një çështje administrative, por 30–37 milion euro kapital i ngrirë çdo muaj, që ndalon kreditimin, investimet dhe qarkullimin të parasë në ekonominë shqiptare"
Elton Çanaj
