Governance ,Development ,and Democracy

09/03/2026

With Prophat Kaleb Marekos – I'm on a streak! I've been a top fan for 4 months in a row. 🎉

09/12/2025

ውድ ወንድሞቼ እና እህቶቼ በጌታ ፍቅር ሰላም እላችኋለሁ። በጎንደር ከተማ ስላለው ሁኔታ ሲነገር የሰማሁት ጽሑፍ ያስከተለውን ህመም እና ግራ መጋባት ተረድቻለሁ።
- ሆኖም፣ እንደ ክርስቲያኖች የእኛ ትኩረት ሁልጊዜ ወደ ክርስቶቶስ ኢየሱስ እና ወደ እርሱ ወንጌል መሆን አለበት። ወንጌል የሰላም፣ የፍቅርና የፈውስ መልእክት እንጂ የጥልና የክፋት ምንጭ አይደለም።
# የመጽሐፍ ቅዱስ ትንተና፡ የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ እና የወንጌል ስብከት
- የቀረበው ጽሑፍ ጎንደርን እንደ ቅዱስ ስፍራ፣ የሃይማኖት ምልክት አድርጎ ያቀርባል፣ እናም የክሩሴዱን ስብከት "መደፈር" አድርጎ ይቆጥራል። ሆኖም መጽሐፍ ቅዱስ ስለ እግዚአብሔር ቤተ መቅደስ የተለየ እይታ ይሰጠናል፦
- ሐዋርያት ሥራ 7:48 ላይ እስጢፋኖስ እንዲህ በማለት ያስተምራል፦ "ነገር ግን ልዑል እግዚአብሔር እጅ በሠራችው ቤት አይኖርም።" 1ኛ ቆሮንቶስ 3:16 ደግሞ "የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ እንደ ሆናችሁ የእግዚአብሔርም መንፈስ በእናንተ እንዲኖር አታውቁምን?" በማለት እውነተኛው ቤተ መቅደስ ምእመናን እራሳቸው እንደሆኑ ይነግረናል። ስለዚህ፣ ቅድስና የምንሰጠው ለድንጋይ ሕንፃ ሳይሆን፣ በክርስቶስ ላመኑ ሰዎች ነው።
- የወንጌል ስብከት ደግሞ የመታዘዝ ጉዳይ ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በማርቆስ 16:15 ላይ "ወደ ዓለም ሁሉ ሂዱ ወንጌልንም ለፍጥረት ሁሉ ስበኩ" በማለት ትእዛዝ ሰጥቷል። ሮሜ 1:16 ላይ ሐዋርያው ጳውሎስ "በወንጌል አላፍርምና፤ አስቀድሞ ለአይሁዳዊም ከዚያም ለግሪክ ሰው፣ ለሚያምኑ ሁሉ የእግዚአብሔር ኃይል ለማዳን ነውና" በማለት የወንጌልን ኃይል ይገልጻል።
- ወንጌል የሚያድነው እንጂ የሚያፈርስ አይደለም። ክርስቲያኖች ሁሉ ይህን ወንጌል የመስበክ ኃላፊነት አለባቸው፤ ይህ ስብከት ደግሞ በየትኛውም ቦታ ሊፈጸም ይችላል እንጂ በአንድ የተወሰነ ቦታ ብቻ አይገደብም።
# የወንጌልን አስፈላጊነት (የወንጌልን አስፈላጊነት)
- ወንጌል የዘላለም ሕይወት መንገድ፣ ከኃጢአት ነጻ መውጫ እና ከእግዚአብሔር ጋር የመታረቂያ መንገድ ነው።
- ወንጌል ስንሰብክ የሰዎችን ነፍስ ነው የምንታደገው እንጂ አናጠቃም።
- ኢየሱስ የሰበከው ፍቅርን፣ ይቅርታን እና የእግዚአብሔርን መንግሥት ነው። የክርስቶስን ስም የያዘ ማንኛውም ስብከት በዚህ መንፈስ መሆን አለበት።
- ገላቲያ 3:28 ላይ ጳውሎስ "አይሁዳዊ ወይም ግሪክ የለም፤ ባሪያ ወይም ጨዋ የለም፤ ወንድም ሴትም የለም፤ ሁላችሁ በክርስቶስ ኢየሱስ አንድ ናችሁና" በማለት በክርስቶስ ያለውን አንድነት ይገልጻል። እንዲሁም ኤፌሶን 4:3-6 ላይ "በሰላም ማሰሪያ የመንፈስን አንድነት ትጠብቁ ዘንድ ትጉ።
- አንድ አካልና አንድ መንፈስ አለ፤ እንደተጠራችሁም በአንድ ተስፋ መጠራታችሁ፤ አንድ ጌታ፣ አንዲት ሃይማኖት፣ አንዲት ጥምቀት፤ ከሁሉ በላይ የሚሆን ከሁሉ የሚሰራ በሁሉም የሚኖር አንድ አምላክና አባት አለና" በማለት እውነተኛውን አንድነት ያብራራል።
- ይህ አንድነት በክርስቶስ ኢየሱስ የሚያምኑትን ሁሉ የሚያጠቃልል ነው እንጂ በአንድ ቤተ እምነት ወይም ባህል ብቻ የተገደበ አይደለም።
# መደምደሚያ:-
- እንደ ክርስቲያኖች እርስ በርስ ከመወነጃጀልና ከጥላቻ ይልቅ ወደ ፍቅርና አንድነት እንድንመለስ መጽሐፍ ቅዱስ ያሳስበናል። "ጎንደር ሆይ ልዕልናሽ ወረደ? የሃይማኖት በትርሽ ተሰበረ?" የሚሉ ጥያቄዎች በክርስቶስ ላለ እምነት ቦታ የላቸውም።
- የክርስቲያን ልዕልና በቤተ መቅደስ ሕንፃ ሳይሆን፣ በክርስቶስ ኢየሱስ ውስጥ ነው። በትርም ቢሆን የኢየሱስ ክርስቶስ የመስቀል በትር እንጂ የሌላ አይደለም።
- ስለዚህ፣ ከጥልና ከክፍፍል ይልቅ፣ በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ አንድ እንድንሆን እማጸናለሁ።
- ለሰላም እንጸልይ፣ በፍቅር እንኑር፣ የእግዚአብሔርንም ወንጌል ያለ ፍርሃት እንስበክ።
- የእግዚአብሔር ቃል እንዲህ ይላልና፦ "ክፉን በክፉ አትመልሱ፣ ስድብንም በስድብ አትመልሱ፣ ነገር ግን ይልቁን ባርኩ፤ ለዚህ ተጠርታችኋልና በረከትን ትወርሱ ዘንድ" (1ኛ ጴጥሮስ 3:9)።
- በእግዚአብሔር ቃል ላይ በመመሥረት ፍቅርን እንጂ ጥላቻን፣ አንድነትን እንጂ መለያየትን አንምረጥ።
- ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ሰላሙን ያብዛልን። አሜን።

ያቺ የሃይማኖት በትር በሃይማኖት የለሽ ወጠጤዎች ክብሯ እንዴት ተደፈረ! ያቺ የድጓ ጓዳ፣ የትርጓሜ እልፍኝ፣ የቅኔ አዳራሽ፣ የአቋቋም ሰገነት ጎንደር እንዴት ተደፈረች! ጎንደር ሆይ ልዕልናሽ ወረደ? የሃይማኖት በትርሽ ተሰበረ? ጎንደር ሆይ፤ ልጆችሽ እስከማዕተባቸው በካራቴ ፈውስ የወጠጤ መጫወቻ ሲሆኑ አንቺም እንደ ጠላ'ቶሽ በራስሽ እየሳቅሽ ዝም አልሽ? አንቺ በማተብሽ የተዜመልሽ፣ በማይነቃነቅ እምነትሽ ቅኔ የተዘረፈልሽ ጎንደር ሱሪሽን ማን አወለቀው?
አንቺ እመ ሊቃውንት ምነው ሊቃውንትሽ ይህንን መጠበቅ ተሳናቸው! አንቺ ጽርሐ ጳጳሳት ምነው ጳጳሳቶችሽ ማተብሽን ማሠር አቃታቸው! ጎንደር ሆይ የታላቅነትሽ ማማ፣ የሃይማኖትሽ ምሰሶ፣ የእምነትሽ ተራራ፣ የጽናትሽ ሕንፃ እየተናደ ነውን?

21/10/2025

የተከበሩት ተቀዳሚ ሙፍቲ የቀብር ስነ ስርዓት ላይ የታየው ሀዘን የእሳቸውን ማንነት እና በህይወት ዘመናቸው የሰሩትን ስራ በሚገባ የሚያሳይ ነበር።
- አስተያየቴን በዝርዝር ላስቀምጥ፦
1. ከሀይማኖት እና ከብሔር ማንነት የዘለለ ተቀባይነት:
* የአንድነት ድምፅ ነበሩ፦ ሙፍቲ የሙስሊሙ ማህበረሰብ መሪ ብቻ ሳይሆኑ፣ የሁሉም ኢትዮጵያውያን አባት ነበሩ። ንግግራቸው እና መልዕክታቸው ሁሌም ስለ ሰላም፣ ስለ ይቅርታ፣ ስለ መቻቻል እና ስለ ሀገር አንድነት ነበር።
- ይህ አካሄዳቸው በሁሉም እምነት ተከታዮችና ብሔሮች ዘንድ ጥልቅ ፍቅርና አክብሮት እንዲያገኙ አስችሏቸዋል።
* የኢትዮጵያ አባት፦ በሀይማኖት መድረኮች ብቻ ሳይሆን በሀገራዊ ጉዳዮች ላይ በሚደረጉ ውይይቶች ወቅት የሚሰጧቸው ገንቢ እና አባትነት የተሞላባቸው ምክሮች የብዙዎችን ልብ ገዝቷል።
- "ልጆቼ" ብለው ሲናገሩ ሁሉንም ኢትዮጵያውያን በማካተት ነበር።
* የሀይማኖት ተቋማት ጉባኤ ሚና፦ በኢትዮጵያ የሀይማኖት ተቋማት ጉባኤ ውስጥ ከሌሎች እምነት አባቶች ጋር ሆነው ለሀገር ሰላም ያበረከቱት አስተዋፅኦ ስማቸው ከመልካም ስራ ጋር እንዲነሳ አድርጓል።
2. በቀብር ስነስርአቱ የታየው ህዝባዊ ሀዘን:
* የሀዘኑ ጥልቀት፦ በቀብር ስነ ስርዓታቸው ላይ የታየው የህዝብ ብዛት እና የሀዘኑ ጥልቀት እጅግ ልብ የሚነካ ነበር።
- ሙስሊሙ ማህበረሰብ ብቻ ሳይሆን ኦርቶዶክስ፣ ፕሮቴስታንት እና ሌሎችም የእምነት ተከታዮች በሀዘኑ ተካፋይ ሆነዋል።
- ይህ የሚያሳየው ህዝቡ ያጣው የእምነት መሪን ብቻ ሳይሆን የሀገር ባለውለታን ጭምር መሆኑን ነው።
* የሁሉም ትውልድ ሀዘንተኛ፦ ወጣቶች፣ አዛውንቶች፣ ሴቶች እና ወንዶች ሳይቀሩ በሁሉም የህብረተሰብ ክፍል ሀዘኑ በምሬት ተገልጿል።
- የማህበራዊ ሚዲያ ገፆች በተለያዩ እምነት ተከታዮች የተፃፉ የሀዘን መግለጫዎች እና ምስክርነቶች ተጥለቅልቀው ነበር።
* በሞትም ያስተማሩት አንድነት፦ የእርሳቸው ህልፈተ ህይወት እና የቀብር ስነስርአት፣ ኢትዮጵያውያን በልዩነት ውስጥም ቢሆን በጋራ ሊያከብሯቸው በሚችሉ እና ሊያስተሳስሯቸው በሚችሉ ጉዳዮች ላይ አንድ መሆናቸውን ያሳየ ትልቅ ክስተት ነበር።
# ማጠቃለያ:
- የተቀዳሚ ሙፍቲ የቀብር ስነስርአት አንድ ታላቅ የሰላም አባት ሲለዩ የሚፈጠርን ክፍተት በጉልህ አሳይቷል።
- ህዝቡ ሀዘኑን በምሬት መግለጹ፣ የእሳቸውን መልካም ስራ፣ የአንድነት ስብከት እና አባትነት ምን ያህል በልቡ ውስጥ ስር ሰዶ እንደነበር ማሳያ ነው።
- እሳቸው በህይወትም ሆነ በሞት የኢትዮጵያውያን አንድነት እና መቻቻል ምልክት ሆነው አልፈዋል።

23/09/2025

የሰሜን ኢትዮጵያ ግጭት በርካታ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ቀውሶችን አስከትሏል። ከእነዚህም ውስጥ አንዱና ዋነኛው የብዙ ሺህ ህጻናት የመማርና ማስተማር ሂደታቸው መስተጓጎል ነው።
- ዛሬ፣ ከጠለምት ወረዳ የሚገኙ ህጻናት ልብ የሚነካ ጥሪያቸውን "የሰሚ ያለህ! የመማር መብታችን ተገፍቷል! መብታችን ይረጋገጥልን!" በማለት የልመናና ሲቃ ድምፅ እያሰሙ ነው።
- ይህ ጥሪ የብሩህ ተስፋቸውን፣ የነገ ህይወታቸውን እና የመላ አገሪቱን ዕድል የሚመለከት ነው።
@ ዓለም አቀፍ የመብት ድንጋጌዎች ምን ይላሉ?
- የህጻናት ትምህርት መብት የሰብአዊ መብቶች ዋነኛ አካል ሲሆን፣ በተለያዩ ዓለም አቀፍ ስምምነቶችና ህጎች ተረጋግጧል። ከእነዚህም መካከል፡-
> የተባበሩት መንግስታት የህጻናት መብቶች ኮንቬንሽን (UN Convention on the Rights of the Child - CRC): ኢትዮጵያ ፈራሚ የሆነችበት ይህ ኮንቬንሽን፣ አንቀጽ 28 ላይ "የመንግስታት አካላት የህጻናትን የትምህርት መብት የማክበር ግዴታ አለባቸው" ይላል።
- ይህ ማለት ሁሉም ህጻናት በእኩልነት ትምህርት ማግኘት አለባቸው፤ የመንግስትም ግዴታ ይህንን ማረጋገጥ ነው።
> የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ መብቶች ዓለም አቀፍ መግለጫ (Universal Declaration of Human Rights - UDHR): አንቀጽ 26 ላይ "እያንዳንዱ ሰው የትምህርት መብት አለው። ትምህርት ቢያንስ በመጀመሪያ እና በመሠረታዊ ደረጃ ነፃ መሆን አለበት" በማለት የመማር መብት ዓለም አቀፋዊና ለሁሉም ሰው የሚገባ መሆኑን ያሰምርበታል።
> የአፍሪካ የህጻናት መብቶችና ደህንነት ቻርተር (African Charter on the Rights and Welfare of the Child - ACRWC): ኢትዮጵያም ያጸደቀችው ይህ ቻርተር፣ አንቀጽ 11 ላይ የህጻናትን የመማር መብት በዝርዝር አስቀምጧል።
- በተለይ በግጭትና በአስቸጋሪ ሁኔታዎች ውስጥ ያሉ ህጻናት የመማር እድላቸው እንዳይገደብ መንግስታትን ያሳስባል።
# እነዚህ ህጎችና ስምምነቶች ህጻናት ትምህርት የማግኘት መብታቸው እንዲከበርላቸው ከመጠየቅ ባለፈ፣ ይህንን መብት የማረጋገጥ ግዴታ በመንግስታት ላይ ይጥላሉ።
@ ጥሪ ለተለያዩ አካላት፡
- ለኢትዮጵያ መንግስት (ለፌዴራል እና ለክልል መንግስታት):
* አስቸኳይ ምላሽ: የመንግስት ዋነኛ ተግባር የዜጎችን ደህንነትና መብት ማስጠበቅ ነው። የጠለምት ወረዳ ህጻናት የሚያነሱት ጥያቄ የሰብአዊ መብት ጥያቄ በመሆኑ፣ መንግስት የትምህርት ተቋማት በአፋጣኝ እንዲቋቋሙ፣ የመማሪያ ቁሳቁሶችና አስተማሪዎች እንዲቀርቡ አፋጣኝ ምላሽ እንዲሰጥ እንጠይቃለን።
- የረጅም ጊዜ መፍትሔዎች: በግጭት የተጎዱ አካባቢዎች ላይ ዘላቂ ሰላም በማምጣት፣ የመልሶ ግንባታ ሥራዎችን በማፋጠን እና ለትምህርት ዘርፍ ልዩ ትኩረት በመስጠት ህጻናት ከትምህርት እንዳይርቁ የሚያደርግ አጠቃላይ ስትራቴጂ እንዲቀረጽና እንዲተገበር አጥብቀን እንጠይቃለን።
* ተጠያቂነት: ህጻናቱ ለደረሰባቸው የመብት ጥሰት ተገቢው ካሳ እንዲከፈላቸው እና ለወደፊቱ ተመሳሳይ ችግሮች እንዳይከሰቱ የመከላከል እርምጃዎች እንዲወሰዱ።
@ ለፖለቲከኞች (ፓርላማ አባላት፣ የክልል ም/ቤቶች አባላት):
* የድምጽ ማጉላት: የህዝብ ተወካዮች እንደመሆናችሁ መጠን የጠለምት ህጻናትን ድምጽ በፓርላማም ሆነ በሌሎች መድረኮች ላይ በማሰማት የመንግስት ትኩረት ወደዚህ ችግር እንዲሆን ግፊት እንድታደርጉ።
* የበጀት ምደባ: ለትምህርት ዘርፍ በተለይም ለግጭት ተጎጂ አካባቢዎች የሚያስፈልገው በጀት እንዲመደብና በአግባቡ ስራ ላይ እንዲውል እንድትታገሉ እንጠይቃለን።

19/09/2025

Some Knowledge Sharing Benefits
1. Make the organization’s best problem-solving experiences reusable
2. Enable better and faster decision making
3. Stimulate innovation and growth
4. Improve delivery to customers
5. Reduce the loss of know-how

18/09/2025

የኢትዮጵያን የባህር በር ፍላጎት ከታሪካዊ፣ ህጋዊ፣ ተፈጥሯዊ፣ ህዝባዊ እና አስተዳደራዊ/ልማታዊ እይታዎች አንጻር ሲታይ ተገቢ ነው።
1. ታሪካዊ ዳራ እና ኢትዮጵያ:
- ረጅም የባህር በር ታሪክ: ኢትዮጵያ በጥንት ጊዜ ጀምሮ ከቀይ ባህር ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት የነበራት ሀገር ነች. የአክሱም ስልጣኔ የባህር ላይ ንግድን በስፋት የተጠቀመ ሲሆን፣ የባህር በሯ ለአገሪቱ ብልጽግና ትልቅ አስተዋጽኦ አበርክቷል።
- ታላቋ ኢትዮጵያ የዛሬዋ ኤርትራን ጨምሮ ሰፊ የባህር ዳርቻ የነበራት ሲሆን፣ ይህም የኢኮኖሚ እና የፖለቲካ የበላይነቷ መሰረት ነበር።
* የባህር በር መነጠቅ:
- በቅርብ ታሪክ በተለይም የኤርትራ ነፃነትን ተከትሎ ኢትዮጵያ የባህር በር አልባ ሆና ቀርታለች።
- ይህም የአገሪቱን የኢኮኖሚ፣ የፖለቲካ እና የደህንነት ሁኔታ በእጅጉ ጎድቷል።
- የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ "ዛሬ የኛ የሆነውን ቀይ ባሕርን መልሶ ለመጠየቅ የሚሰጋ፣ የሚጠራጠር ትውልድ መፈጠሩ የሥነ-ልቦና ስብራት አካል ነው" የሚለው ንግግር ይህንን ታሪካዊ ቁርኝት እና የተፈጠረውን ክፍተት የሚያሳይ ነው።
2. ዓለም አቀፍ ህግ እና ስምምነቶች (International Law and Agreements):
* የባህር ህግ (Law of the Sea):
- ዓለም አቀፍ የባህር ህግ (UNCLOS - United Nations Convention on the Law of the Sea) የባህር በር ለሌላቸው ሀገራት (Landlocked States) የባህር ትራንስፖርት ተደራሽነት መብትን ያጎናጽፋል።
- ይህ መብት የባህር በር ባላቸው ጎረቤት ሀገራት ግዛት በኩል ወደቦች እና የትራንዚት መንገዶችን በሰላም እና በፍትሃዊነት የመጠቀም መብትን ያካትታል።
- ኢትዮጵያ ይህንን መብት የማስከበር ህጋዊ መሰረት አላት።
* የጎረቤት ሀገራት ትብብር: የባህር በር ለሌላቸው ሀገራት የትራንስፖርት ኮሪደሮችን መስጠት ዓለም አቀፍ የጎረቤት ሀገራት ትብብር እና የመልካም ጉርብትና መርህ አካል ነው።
- ኢትዮጵያ ከጎረቤት ሀገራት ጋር ባላት የረጅም ጊዜ ግንኙነት፣ የባህር በርን በሚመለከት ለጋራ ተጠቃሚነት የሚበጅ ስምምነት ላይ ለመድረስ ትጥራለች።
3. ከተፈጥሮ እና የህዝብ ብዛት አንፃር አስገዳጅ ሁኔታዎች:
* የህዝብ ቁጥር እድገት እና ኢኮኖሚ:
- ኢትዮጵያ ከ120 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ያላት፣ በፍጥነት እያደገች ያለች ሀገር ነች።
- ይህ ትልቅ የህዝብ ቁጥር የምግብ፣ የኢንዱስትሪ ምርቶች እና ሌሎች ቁሳቁሶች ፍላጎት ከፍተኛ ያደርገዋል።
- እነዚህን ፍላጎቶች ለማሟላት እና ምርቶችን ወደ ውጭ ለመላክ ቀልጣፋ፣ አስተማማኝ እና ወጪ ቆጣቢ የትራንስፖርት ስርዓት ወሳኝ ነው። - የባህር በር አልባነት ይህንን ሂደት በእጅጉ ይገታል እና ተጨማሪ ወጪ ያስከትላል።
* ተፈጥሯዊ ሀብቶች:
- ኢትዮጵያ የተለያዩ ተፈጥሯዊ ሀብቶች (ማዕድናት፣ የግብርና ምርቶች) ያላት አገር ነች። - እነዚህን ሀብቶች ለዓለም ገበያ ማቅረብ የአገሪቱን ኢኮኖሚ ለማሳደግ ወሳኝ ነው።
- የባህር በር እነዚህን ሀብቶች በብቃት ለማጓጓዝ እና የውጭ ምንዛሪ ለማግኘት ያስችላል።
4. አስተዳደር እና ልማት (Governance & Development Perspective):
* የኢኮኖሚ ልማት እንቅፋት:
- የባህር በር አልባነት የአገሪቱን የኢኮኖሚ ልማት በእጅጉ ይገድባል።
- ወደቦች አለመኖር ወደ አገር ውስጥ የሚገቡ ምርቶችን እና ጥሬ ዕቃዎችን እንዲሁም ወደ ውጭ የሚላኩ ምርቶችን ዋጋ ይጨምራል።
- ይህ ደግሞ የኢንዱስትሪዎችን ተወዳዳሪነት ይጎዳል፣ የኢንቨስትመንት ፍሰትን ይቀንሳል እንዲሁም የሥራ ዕድል ፈጠራን ያዘገያል።

17/09/2025

የኤርትራ መንግስት ያወጣው መግለጫ አሁን ባለው የኢትዮጵያ ወደብ የማግኘት ፍላጎት ላይ ያለውን ጠንካራ ተቃውሞ ያሳያል።
ሆኖም የኢትዮጵያ መንግስት በታሪክ፣ በጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ እና በአለም አቀፍ ህግጋት ላይ የተመሰረተ ምክንያታዊ አቋም አለው።
- የኢትዮጵያ መንግስት መነሻ ሃሳቡ ከዓለም አቀፍ የወደብ የማግኘት መብትና ታሪክ ላይ የተነሳ ስለሆነ የኤርትራው መንግስት የማስታወቂያ ሚኒስቴር የሚለው ሃሳብ ልክ አለመሆኑን ከዚህ በታች በዝርዝር እንመለከታለን።
1. ታሪካዊ መብት እና የባህር በር አጠቃቀም:
* ታሪካዊ ጥገኝነት: ኢትዮጵያ ከብዙ ሺህ ዓመታት በፊት ጀምሮ የራሷ የባህር በር እንደነበራት ይታወቃል።
- የኢትዮጵያ ታሪክ ከቀይ ባህር ጋር የተቆራኘ ሲሆን፣ አክሱም ፖርቱጋልና ሌሎችም የታሪክ ምሁራን እንደገለጹት፣ ኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤት ነበረች። የኢትዮጵያ ስልጣኔ እና ንግድ በከፍተኛ ደረጃ የተመሰረተው በዚህ የባህር በር ላይ ነበር።
* የኢትዮጵያ እና የኤርትራ ታሪክ:
- ኤርትራ ከኢትዮጵያ ተገንጥላ የተለየች ሀገር ብትሆንም፣ ሁለቱም ሀገራት ለረጅም ጊዜ በአንድ የፖለቲካ ማዕቀፍ ውስጥ ነበሩ። በዚህ ወቅት የባህር በሩ የኢትዮጵያ ወሳኝ አካል ሆኖ አገልግሏል።
2. ዓለም አቀፍ የባህር ህግ እና የተከለከሉ ሀገራት መብት:
* UNCLOS (United Nations Convention on the Law of the Sea): የተባበሩት መንግስታት የባህር ህግ ኮንቬንሽን (UNCLOS) የየብስ ወሰን ያላቸው ሀገራት (Landlocked States) የባህር በሮችን የመጠቀም መብታቸውን ይደነግጋል።
- አንቀጽ 125 የየብስ ወሰን ያላቸው ሀገራት ወደብ የመጠቀም መብት እንዳላቸው ይገልጻል፣ ይህም ኢትዮጵያን ያካትታል። ይህ ማለት እንደ ኢትዮጵያ ያለ የባህር በር የሌላት ሀገር፣ ከጎረቤት የባህር ዳርቻ ሀገራት ጋር በስምምነት የባህር በሮችን መጠቀም ትችላለች።
* የመልካም ጉርብትና መርህ:
- ዓለም አቀፍ ህግ በጎረቤት ሀገራት መካከል የትብብር እና የመልካም ጉርብትና ግንኙነት እንዲኖር ያበረታታል። ኢትዮጵያ ይህንን መርህ መሰረት በማድረግ ከኤርትራ ጋር በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ የመፍትሄ ሃሳብ ለማምጣት ጥረት ታደርጋለች።
* "ሉዓላዊ የባህር በር" የሚለው አስተሳሰብ:
- ኢትዮጵያ "ሉዓላዊ የባህር በር" ስትል፣ የራሷን የንግድ ፍሰት የምታስተዳድርበት እና በራሷ ፍላጎት መሰረት የምትጠቀምበት የባህር በር የማግኘት ፍላጎት እንዳላት ታሳያለች።
- ይህ ደግሞ በባህር ዳርቻ ሀገራት ውስጥ የወደብ ቦታ በመከራየት ወይም ኢንቨስት በማድረግ ሊሆን ይችላል። ይህ ሉዓላዊነትን ከመጣስ ይልቅ የሀገርን የኢኮኖሚ ደህንነት እና እድገት ማረጋገጥን ያካትታል።
3. የኤርትራ መግለጫ ነጥቦች ምላሽ:
* "ህገወጥ እና አደገኛ ዕንደራ":
- የኢትዮጵያ ፍላጎት የዓለም አቀፍ ህግጋትን የሚከተል እና በሰላማዊ መንገድ የሚፈለግ ነው። "ዕንደራ" ተብሎ መገለጹ የኢትዮጵያን ምክንያታዊ ጥያቄ ለማጣጣል የሚደረግ ሙከራ ነው።
* "የሀሰት ትርክት":
- የኢትዮጵያ የባህር በር ፍላጎት ታሪካዊ እውነታዎችን እና የሀገርን ዘላቂ ጥቅም መሰረት ያደረገ እንጂ የሀሰት ትርክት አይደለም።
* "ከንቱ መፍጨርጨር":*!
- የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ችግሮች መኖራቸው ባይካድም፣ የባህር በር ማግኘት የረጅም ጊዜ የኢኮኖሚ ዕድገት እና መረጋጋት ቁልፍ ነው። ይህ ጥያቄ የአሁኑን የሀገር ውስጥ ችግሮችን ከማዘናጋት ይልቅ፣ ለዘላቂ መፍትሄዎች አንዱ አካል ነው።
* "በኃይል የመውረስ ስትራቴጂ":
- የኢትዮጵያ መንግስት ይህንን ፍላጎት በኃይ

17/09/2025

በእርግጥ፣ "የኢትዮጵያ ብልፅግና አይቀሬ ነው"
የሚለውን ርዕስ ከመጽሐፍ ቅዱስ ቃል ጋር በማዛመድ መልእክት ።
* እግዚአብሔር ለሕዝቡ ስላለው ዕቅድና ተስፋዎች የሚናገሩ ብዙ ክፍሎች አሉ።
@ የእግዚአብሔር ተስፋና ዕቅድ ለኢትዮጵያ
- መጽሐፍ ቅዱስ በቀጥታ ኢትዮጵያን ጠቅሶ ብልጽግናዋ አይቀሬ ነው ባይልም፣ እግዚአብሔር ለሕዝቦች ሁሉ ስላለው ፍቅር፣ ምሕረትና መልካም ዕቅድ የሚናገሩ መርሆዎች ለኢትዮጵያም ይሠራሉ።
- እግዚአብሔር አምላክ የሁሉ ነገር ፈጣሪ እንደመሆኑ መጠን፣ ለፍጥረቱ ሁሉ መልካሙን ይሻል።
1. የእግዚአብሔር ሉዓላዊነትና ዓላማ:
- እግዚአብሔር በሁሉ ላይ ገዥ ነው፤ የሕዝቦችንም ዕድል ይመራል።
መዝሙር 33:10-11 "እግዚአብሔር የአሕዛብን ምክር ያፈርሳል፥ የሕዝቦችንም አሳብ ከንቱ ያደርጋል። የእግዚአብሔር ምክር ለዘላለም ይኖራል፥ የልቡም አሳብ ለትውልድ ሁሉ ነው።"
- ይህ የሚያሳየው የሰው ልጆች ዕቅድ ምንም ይሁን ምን፣ በመጨረሻ የሚፀናው የእግዚአብሔር ዓላማ ነው። እግዚአብሔር ለኢትዮጵያ መልካም ዕቅድ ካለው፣ እርሱ ይፈጸማል።
2. የእምነትና የጽድቅ ውጤት:
- ብልጽግና የሚመጣው እግዚአብሔርን በመታመንና በትእዛዛቱ በመመላለስ ነው።
ምሳሌ 14:34 "ጽድቅ ሕዝብን ከፍ ከፍ ያደርጋል፤ ኃጢአት ግን ለአሕዛብ ውርደት ነው።"
- አንድ ሕዝብ የእግዚአብሔርን መንገድ ሲከተል፣ ጽድቅን ሲወድና ሲያደርግ፣ ይህ ወደ ብልጽግና ያመራል። ኢትዮጵያውያን በእምነትና በጽድቅ ሲመላለሱ፣ የእግዚአብሔር በረከት አይለያቸውም።
3. የጸሎትና የምልጃ ኃይል:
- ሕዝቦች ለሀገራቸው ሲጸልዩና ሲማልዱ፣ እግዚአብሔር ይሰማል።
2 ዜና መዋዕል 7:14 "በስሜ የተጠሩት ሕዝቤ ራሳቸውን ቢያዋርዱ፥ ቢጸልዩ፥ ፊቴንም ቢፈልጉ፥ ከክፉ መንገዳቸውም ቢመለሱ፥ እኔ ከሰማይ እሰማለሁ፥ ኃጢአታቸውንም ይቅር እላለሁ፥ ምድራቸውንም እፈውሳለሁ።"
- ኢትዮጵያውያን በጋራ ሆነው ለእግዚአብሔር ሲጸልዩ፣ በንስሐ ወደ እርሱ ሲመለሱ፣ እግዚአብሔር ሀገሪቱን ይፈውሳል፤ ብልጽግናንም ይሰጣል።
4. የኢትዮጵያ ትንቢታዊ በረከት:
አንዳንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች ኢትዮጵያን በመልካም ብርሃን ያሳያሉ።
መዝሙር 68:31 "ግብፅ መኳንንትን ትልካለች፤ ኢትዮጵያ እጆቿን ወደ እግዚአብሔር ትዘረጋለች።"
- ይህ ክፍል የኢትዮጵያን መንፈሳዊ ጥማትና ወደ እግዚአብሔር የመመለስ ዝንባሌ ያሳያል። ሕዝቡ ወደ እግዚአብሔር ሲመለስ፣ እርሱ ደግሞ በበረከቱ ይጎበኛል።
5. የሰላምና የአንድነት አስፈላጊነት:
ብልጽግና በሰላምና በአንድነት ላይ የተመሠረተ ነው።
መዝሙር 133:1 "እነሆ፥ ወንድሞች በኅብረት ቢቀመጡ መልካም ነው፥ እጅግም ያማረ።"
- ኢትዮጵያውያን በአንድነት ሲኖሩ፣ ልዩነቶችን ትተው በሰላም ሲመላለሱ፣ እግዚአብሔር በዚያ በረከቱን ያዝዛል። ይህ ብልጽግና የሀገርን ብቻ ሳይሆን የእያንዳንዱን ግለሰብ ሕይወትም ያበለጽጋል።
# ማጠቃለያ:
"የኢትዮጵያ ብልጽግና አይቀሬ ነው" ብለን የምንናገረው በሰው ልጅ ዕቅድ ሳይሆን በእግዚአብሔር ላይ ያለን እምነት ነው። ኢትዮጵያ ወደ እግዚአብሔር ስትመለስ፣ ጽድቅን ስትከተል፣ በጸሎት ስትተጋ፣ ሰላምንና አንድነትን ስትወድ፣ የእግዚአብሔር በረከት ይወርድባታል። ይህ ደግሞ ብልጽግናዋን አይቀሬ ያደርገዋል።

12/09/2025

Mae West የተባለችው ታዋቂ አሜሪካዊት ተዋናይት፣ ዘፋኝ፣ የፊልም ፕሮዲውሰር እና የሲኒማ ስክሪፕት ደራሲ የነበረችው ይህን አባባል ተናግራለች።

“አንዴ ብቻ ነው የምትኖረው፣ ግን በትክክል ከኖርከው አንድ ጊዜ መኖር በቂ ነው።”

ይህ ጥቅስ በእንግሊዘኛ "You only live once, but if you do it right, once is enough." የሚለው ነው።

የዚህ ጥቅስ ትርጉም ህይወት አጭር መሆኗን እና እያንዳንዱን ጊዜ በአግባቡ መጠቀም እንዳለብን ያሳስበናል። ሙሉ እና ትርጉም ያለው ህይወት ለመኖር የሚበቃን አንድ ህይወት ብቻ መሆኑን ያጎላል።

12/09/2025

የአባይ ንጋት፡ ከጥንት ተረት እስከ ብሩህ እውነት!
@ ውድ ኢትዮጵያውያን እና የኢትዮጵያ ወዳጆች፣
"ዐባይ ማደሪያ አጥቶ ግንድ ይዞ ይዞራል፣ የሚባለው ተረት እንግዲህ ቀርቷል!"
- ይህ ጥንታዊ አባባል፣ ውዱን የአባይ ወንዛችንን ሳይጠቀምበት ሲፈስ የኖረበትን ታሪክ ያሳያል። ወንዙ ሀብታችንን በከንቱ ሲያፈስ፣ ኢትዮጵያ የውሃዋ ባለቤት ሆናም ሙሉ በሙሉ አልተጠቀመችበትም ነበር። ያ ዘመን ግን አሁን አብቅቷል!
- የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ (GERD) እና ውቡ ንጋት ሐይቅ፣ ያንን የትናንት ተረት በእውነት ቀይረውታል። ግድባችን የአባይን ውሃ በማጠራቀም ለሀገራችን ዘላቂ ልማት፣ ለብርሃን ምንጭ፣ ለመስኖ ልማት እና ለሌሎችም በርካታ ጥቅሞች መዋል ጀምሯል።
"እንዲህ እንደዛሬ መልካም ቀን ሲመጣ፣ ግንድም ይዘህ አትዞር ማደሪያም አታጣ!"
- አባይ ከእንግዲህ ግንድ ይዞ አይዞርም፤ የራሱ የሆነ ትልቅ ማደሪያ አግኝቷል! ይህ ማደሪያ ደግሞ የኢትዮጵያን የብልጽግና ጉዞ የሚያፋጥን፣ የሕዝቧን የወደፊት ህይወት የሚያበራ ታላቅ ተስፋ ነው።
- ታላቁ የህዳሴ ግድባችን፣ የኢትዮጵያ ልጆች በጋራ ጥረት ታሪክን እንዴት እንደሚሰሩ የሚያሳይ ሕያው ምስክር ነው። በአንድነት ለቆምንለት ለዚህ ታላቅ ፕሮጀክት ድርሻችንን በመወጣት፣ ለአባይ አዲስ ዘመን ከፍተናል!
ኩራት ይሰማናል!

10/09/2025

ከምዕራብ ጠለምት ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ በሃይሉ ቸኮለ ተክሌ የተላለፈው መልዕክት በአስቸኳይ ትኩረት ሊሰጠው የሚገባ እና የብዙዎችን ልብ የሚነካ ነው።
- አስተዳዳሪው በጠለምት ሶስት ወረዳዎች ውስጥ እየታየ ያለውን አሳሳቢ ችግር በግልጽ አስቀምጠው የመፍትሄ ጥሪ ያቀረቡበት ነው።
# የአስተያየቴ ዋና ዋና ነጥቦች:
* የችግሩ ክብደት እና አሳሳቢነት: የአስተዳዳሪው መልዕክት ዋናው ቁም ነገር "የጠለምት ህፃናት በፖለቲካዊ ፍክክር እና በዛ ውስጥ እውነትን ይዞ በሚታገል... ትውልድ መሃይምነት መጠቀሚያ ለማድረግ ህፃናት ትምህርት መማር ካቆሙ" የሚለው ነው። ይህ የሚያሳየው የፖለቲካ ትርምስ የህፃናትን የወደፊት ዕድል እስከመቀማት የደረሰበትን አሳዛኝ ሁኔታ ነው። ትውልድ እንዳይመክን የሚለው ማስጠንቀቂያ የችግሩን አስከፊነት ያሳያል።
* የተሳታፊዎች ተጠያቂነት:
- መልዕክቱ "ያገባኛል በሚል" በተለያየ ዘርፍ ለሚሳተፉ አካላት (ፖለቲከኞች፣ አንቂዎች፣ የሲቪክ ማህበራት፣ ልዩ ልዩ አደረጃጀቶች) ሁሉ ቀጥተኛ ጥሪ እና ተጠያቂነትን ያቀርባል። ሁሉም ለችግሩ መፈጠር የራሳቸው ድርሻ እንዳላቸው እና የመፍትሄውም አካል መሆን እንዳለባቸው ይጠቁማል።
* የግል ፍላጎት ከህዝብ ጥቅም በላይ:
- አስተዳዳሪው የፖለቲካ ሸቀጥ ፍላጎትን እና የግል ፍላጎትን በማውገዝ፣ የጠለምት ህዝብ እና የትውልዱ ጥቅም ከግል ፍላጎቶች ሁሉ በላይ እንደሆነ አበክረው ይናገራሉ። "በትውልድ መደንቆር ሊጠቀም የሚችለው "ሰይጣን" እና "ሰራዊቱ" ብቻ ነው" የሚለው አገላለጽ የችግሩን የሞራል እና የሥነ ምግባር ልኬት ያጎላል።
# የመፍትሄ ሀሳቦች:
* አንድነትና ትብብር:
- ሁሉም አካላት ተቀራርበው ተመካክረው እንዲሰሩ እና ህፃናት ትምህርት እንዲጀምሩ እንዲደረግ ጥሪ አቅርበዋል።
* የህዝብን ድምጽ ማዳመጥ:
- ውሳኔውን በቀጥታ ለተጎጂው የጠለምት ህዝብ መስጠት እና የህዝብን ፍላጎት ማስቀደም።
* የፌደራል መንግስትን እቅድ አለማደናቀፍ:
- ችግሩን ለመፍታት የፌደራል መንግስት የያዘውን ዕቅድ ባለማደናቀፍ የመፍትሄው አካል መሆን።
* የፖለቲካ ሸቀጥን መገታት:
- ልጆችን የፖለቲካ መሳሪያ ከማድረግ መቆጠብ።
* የአስተዳዳሪው ቁርጠኝነት:
- "በእኛ በኩል ከዚህ ቀደምም በጦርነት ውስጥ ሆኖም ልጆች እንዲማሩ አድርገናል። አሁንም ህፃናት እንዲማሩ ያላንኳኳነው በር የለም፤" የሚለው የአስተዳዳሪው ቃል፣ ለትምህርት ያላቸውን የጸና ቁርጠኝነት እና ችግሩን ለመፍታት የደከሙ መሆናቸውን ያሳያል።
* የወደፊት ዕይታ:
- "የ2017 ዓ.ም የትምህርት ዘመን ያለፈው ችግር በ2018 ዓ.ም የትምህርት ዘመን እንዳይደገም" የሚለው ጥሪ አፋጣኝ መፍትሄ እንደሚያስፈልግ ያስገነዝባል።
"በትውልድ ድንቁርና የፖለቲካ አጀንዳ ላይ ለማትረፍ መንቀሳቀስ ተንጋልሎ እንደመትፋት ነው።
- በአዲሱ ዓመት ለውጥ እናምጣ" የሚለው የመዝጊያ ሀሳብ፣ ይህ አመለካከትና ተግባር በግልጽ አስቀምጦ፣ ለአዎንታዊ ለውጥ ጥሪ ያደርጋል።
# በአጠቃላይ፣ ይህ መልዕክት ከስልጣን ባለቤት የተላለፈ ቢሆንም፣ በውስጡ የዜግነት እና የሞራል ጥሪዎችን ያዘለ ነው።
- የጠለምት ህዝብ እና በተለይም የህፃናት የወደፊት ዕድል በአዋቂዎች የፖለቲካ ፍክክር ሰለባ እንዳይሆን የሚማጸን፣ የአስቸኳይ ጊዜ መልዕክት ነው።
- ሁሉም ተሳታፊ አካላት ይህንን መልዕክት በቁም ነገር አይተው፣ የግል ፍላጎትን ወደ ጎን በመተው ለጋራ ጥቅም እና ለትውልዱ የወደፊት ህይወት ቅድሚያ መስጠት አለባቸው።