09/02/2025
Η σύγχρονη ονομασία του οικισμού Ορμύλιας έχει τις ρίζες της στην αρχαία πόλη Σερμύλη, η οποία βρισκόταν σε κοντινή απόσταση, νοτιότερα. Στα βυζαντινά χρόνια υπήρχε ο
οικισμός της Ερμήλειας ή Ερμηλείας, μεταξύ της αρχαίας Σερμύλης και του σημερινού
οικισμού. Στη συγκεκριμένη σημερινή θέση, και ειδικότερα στο βορειοανατολικό της τμήμα, κατά την οθωμανική εποχή υπήρχε το χωριό Καλύβια, το οποίο αργότερα συγχωνεύθηκε με την Ορμύλια, υιοθετώντας τη νέα ταυτότητα. Η ονομασία του οικισμού ανάγεται στα μέσα του 19ου αιώνα.
Στα βυζαντινά χρόνια συναντάται ως Ερμήλεια, Ερμηλεία, Σερμύλια, ή Ερμύλια.
Γύρω από την Ορμύλια, στο επίκεντρο του εύφορου κάμπου, υπήρχε κατά την Βυζαντινή εποχή μια σειρά άλλων χωριών. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στον Ά γ ι ο Η λ ί α, ένα βυζαντινό χωριό που μνημονεύεται στην διαθήκη του Σκαράνου, που χρονολογείται στα 1270-1274, και φέρει την επιρροή ιερέων και γερόντων, συγκρίσιμο με την Ορμύλια. Σε πρακτικά της Μονής Ξηροποτάμου, το μετόχι της μοναστηριακής εξουσίας εντοπίζεται στο εν λόγω "χωρίον". Επίσης, τα «δίκαια» του χωριού του Α γ ί ο υ Η λ ί ο υ καταγράφονται στα βόρεια και βορειοανατολικά της κτήσης του Πύργου της Λαύρας, γεγονός που μαρτυρά τη σημασία του.
Αξιοσημείωτος είναι και ο Ά γ ι ο ς Σ ώ ζ ω ν, που αναφέρεται σποραδικά σε περιορισμούς του Λαυρηνού μετοχίου του Αγίου Βασιλείου στην Ερμήλεια το 1321. Το χωριό αυτό πιθανόν να βρισκόταν στις κοντινές περιοχές του σημερινού παρεκκλησιού του Αγίου Δημητρίου, νοτιοδυτικά της σημερινής Ορμύλιας.
Ανατολικά του ποταμού Ορμύλιας, ο Σ ω τ ή ρ αναφέρεται σε έγγραφα από τις αρχές του 14ου αιώνα, ενώ στην ίδια γεωγραφική περιοχή μνημονεύεται και η Β α τ ο π ε δ ι α ν ή Ε ρ μ ή λ ε ι α στις αρχές του 15ου αιώνα.
Σημ. Οι πληροφορίες είναι από αναφορές σε κείμενα και έγγραφα του Αγίου Όρους και εργασίες που έγιναν επί αυτών.
Κείμενο Σπύρος Χρηστίδης .
