04/02/2026
जनावरांना (गाय, म्हैस) नियमित मिनरल मिक्सचर (खनिज मिश्रण) दिल्याने दूध उत्पादन वाढते, प्रजनन क्षमता सुधारते आणि आरोग्य चांगले राहते. हे वासरांची वाढ वेगाने करते, हाडे मजबूत करते, रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते आणि जनावरांना वेळेवर माजावर आणण्यास मदत करते। हे दिवसातून १५-३० ग्राम खाद्यात मिसळून देता येते।
मिनरल मिक्सचर देण्याचे मुख्य फायदे:
दूध उत्पादन वाढ: जनावरांचे दूध उत्पादन आणि दुधाची गुणवत्ता वाढते [१, ९]।
प्रजनन क्षमता (Fertility): जनावरे वेळेवर माजावर येतात, वारंवार उलटण्याचा (re-breeding) त्रास कमी होतो आणि वांझपणा दूर होतो [४, १०]।
आरोग्य आणि प्रतिकारशक्ती: जनावरांची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते, ज्यामुळे कासदाह (Mastitis) आणि खुरांचे आजार कमी होतात [५, १०]।
वाढ आणि विकास: वासरांचा वाढीचा दर सुधारतो, ते लवकर यौवनावस्थेत येतात [८]।
शारीरिक मजबुती: हाडे मजबूत होतात, त्वचा व केस चमकदार होतात [५]।
पचन सुधारणे: सोडियम आणि क्लोराईडमुळे पचनशक्ती चांगली राहते [२]।
वापरण्याची पद्धत:
रोजच्या खुराकात १५-२० ग्राम (किंवा तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार) खनिज मिश्रण मिसळून देणे योग्य आहे [१, ८]।
हे नियमित दिल्यास जनावरांची कुपोषणामुळे होणारी हानी टळते [१०]।
