12/07/2023
+ប្រធានបទ៖ ស្វែងយល់អំពីប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិលើអចលនទ្រព្យនៅ
ប្រទេសកម្ពុជា។
👉តើអ្វីទៅជាប្លង់ទន់ , ប្លង់រឹង និងប័ណ្ណសហកម្មសិទ្ធិរួម?
👉តើប្លង់ទាំងនេះមានលក្ខណៈ និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការសម្គាល់
កម្មសិទ្ធិបែបណា?
+ក្រោយពេលរបបខ្មែរក្រហមបានចូលកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ១៩៧៥ រាល់កម្មសិទ្ធិឯកជនត្រូវបានលុបបំបាត់ចោលទាំងស្រុង ដីធ្លីទាំងអស់ត្រូវក្លាយជាកម្មសិទ្ធិសមូហភាពរបស់រដ្ឋ ។ បន្តមកទៀត ក្រោយរបបខ្មែរក្រហមទទួលបរាជ័យនៅឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយរបបសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា បានបន្តដឹកនាំប្រទេស ហើយដីធ្លីទាំងអស់នៅតែជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋដដែរ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការកសាងស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ច រាល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ ដែលហិនហោចទំាងស្រុង និងស្ថាប័នរបស់រដ្ឋ បានចាប់ផ្តើមមិនយូរប៉ុន្មានក្រោយពីរបបខ្មែរក្រហមបានដួលរលំ ប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់សម័យអន្តរកាលយ៉ាងលំបាកពីរដ្ឋសង្គមនិយមគណបក្សតែមួយ ទៅជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ១៩៨០ បានចាប់ផ្តើមបោះជំហានសាកល្បងឆ្ពោះទៅរកកំណែទម្រង់ដីធ្លី ។ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានរដ្ឋប្រគល់សិទ្ធិឱ្យគ្រប់គ្រងលេីដីលំនៅដ្ឋាន និងដីកសិកម្មរបស់ពួកគាត់ជាលក្ខណៈឯកជនកាន់តែច្រើនឡើងៗ ហើយកម្មសិទ្ធិឯកជនលើអចលនវត្ថុជាច្រើនប្រភេទត្រូវបានអនុវត្តជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៨៩។
+នៅឆ្នាំ១៩៩២ រហូតមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ន តាមដំណាក់កាលជាបន្តបន្ទាប់ ប្រទេសកម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់ស្តីពីដីធ្លីយ៉ាងលម្អិតបំផុតរបស់ខ្លួន ដែលបានកំណត់យ៉ាងជាក់ច្បាស់នៅក្នុងច្បាប់ភូមិបាល ឆ្នាំ២០០១ ហើយបានបង្កើនកិច្ចប្រឹងប្រែងក្នុងការរៀបចំឯកសារកម្មសិទ្ធិដីធ្លីជាផ្លូវការ ស្ថិតនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់យ៉ាងពេញលេញមួយសម្រាប់គ្រប់គ្រងដីធ្លី តាមរយៈរដ្ឋបាលសុរិយោដី នៃក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ។ ហើយបានចាប់ផ្តើមប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ ដោយមានការជួយគាំទ្រពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា តាមរយៈមូលនិធិពីធនាគារពិភព
លោក , ព្រមទាំងបានទទួលជំនួយបច្ចេកទេសពីទីភ្នាក់ងារសហ
ប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសអាល្លឺម៉ង់ ( GTZ ) , ក្រសួងការបរទេស
ហ្វាំងឡង់ , ទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិកាណាដា...ជាដើម និងការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ តាមការស្នើសុំចុះបញ្ជី
ដីធ្លីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់ដី ។ សិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីកាន់តែមានសុវត្ថិភាព ហើយជាលទ្ធផលបានកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ កាត់បន្ថយរាល់វិវាទដីធ្លី ដោយបង្កើនសិទ្ធិប្រើប្រាស់ឥណទាន ការអភិវឌ្ឍន៍មុខងារទីផ្សារដីធ្លី និងបង្កើនការវិនិយោគទុន។
+ការកាន់កាប់អចលនទ្រព្យបច្ចុប្បន្នត្រូវបានធានាសុវត្ថិភាពដោយប័ណ្ណមួយចំនួនក្នុងចំណោម ០៣ នៃទម្រង់របស់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានដូចជា៖ ប្លង់ទន់ , ប្លង់រឹង និងប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួមឯកជនក្នុងអគារសហកម្មសិទ្ធិ ឬត្រូវបានគេស្គាល់ថាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួម។
១.ប្លង់ទន់៖
- ប្លង់ទន់ គឺជាទម្រង់បង្ហាញពីភាពជាម្ចាស់ត្រូវដែលគេប្រេីជា
ទូទៅនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
- វាជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីនៅកម្ពុជាដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ពី
រដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុក។
- ប្លង់ទន់ត្រូវបានសំដៅលើឯកសារមួយចំនួនដូចជា លិខិតផ្ទេរ
សិទ្ធិ ( កិច្ចសន្យាទិញលក់ ) , លិខិតបង្កាន់ដៃទទួលពាក្យស្នេីសុំ
កាន់កាប់ដី , លិខិតបែងចែកដី ( ឪពុកម្តាយផ្ទេរទៅឱ្យកូន ) ,
លិខិតប្រគល់ដី និងប្លង់វាស់វែងក្បាលដីជាដើម ។
- ប្លង់ទន់ គឺជាប្រភេទក្រដាសមានគុណភាពទាប និងអាចក្លែងបន្លំ
បាន។
- ប្លង់ទន់អាចធ្វើជាសក្ខីភាពនៃការកាន់កាប់ និងមានការបញ្ជាក់
ផ្ដល់ជូនដោយរដ្ឋបាលភូមិ , ឃុំ , សង្កាត់ ឬស្រុក និងមិនត្រូវ
បានចុះបញ្ជីនៅរដ្ឋបាលថ្នាក់ជាតិនោះទេ ក៍ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវបាន
គេ ចាត់ទុកជាឯកសារម្ចាស់កម្មសិទ្ធិពេញសិទ្ធិ។
- ប្លង់ទន់ គឺមានប្រសិទ្ធភាពលើផ្នែកច្បាប់ទាបជាងប្លង់រឹង។
- មានភាពស្មុគស្មាញច្រើនក្នុងការដោះស្រាយវិវាទតាមនីតិវិធី
ច្បាប់។
- ភាគច្រើននៃការផ្ទេរអចលនទ្រព្យត្រូវបានគេធ្វើឡើងជាប្លង់ទន់
ដើម្បីចៀសវាងការបង់ពន្ធ និងតម្លៃសេវាទៅកាន់រដ្ឋ។
២.ប្លង់រឹង ឬប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី៖
- ទម្រង់បង្ហាញពីភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិសំខាន់ជាងគេ និងជាប្លង់ដីដ៏
ល្អជាងគេនៅកម្ពុជា។
- ជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីនៅកម្ពុជាដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ពី
រដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ជាតិ។
- សំដៅលើឯកសារមួយចំនួនដូចជាប័ណ្ណវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់
សិទ្ធិកម្មកាប់ប្រើប្រាស់ដីធ្លី ( ប័ណ្ណស្លាបមាន់ ) ចាប់ពី
ឆ្នាំ១៩៩២-១៩៩៤ , ប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់ម្ចាស់
អចលនវត្ថុចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៤ រហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន , ប័ណ្ណវិញ្ញា
បនបត្រសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ(ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិឬ
ប្លង់ LMAP) ,ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួម , ប័ណ្ណវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់សិទ្ធិ
ជួលអចិន្ត្រៃយ៍ , ប័ណ្ណវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់ដី
សម្បទានសង្គមកិច្ច , ប័ណ្ណវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់កម្មសិទ្ធ
សមូហភាពជនជាតិភាគតិចជាដើម។
- ប្លង់រឹងត្រូវបានផ្ដល់ជូនដោយរដ្ឋបាលសុរិយោដីថ្នាក់រាជធានី
ខេត្តក្រុង។
- ប្លង់រឹងជាប្រភេទក្រដាសដែលមានគុណភាពល្អ , មាន QR-
COD ដែលមានរក្សាផ្ទុកនូវទិន្នន័យ
របស់អត្តសញ្ញាណកម្មក្បាលដីក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និងមិនអាចក្លែង
បន្លំបាន។
- ប្លង់រឹងត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយច្បាប់កំណត់ និងមានប្រសិទ្ធ
ភាពលើផ្នែកច្បាប់។
- ប្លង់រឹងមានព័ត៌មានលម្អិតដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងបញ្ជាក់
ក្នុងកម្រិតថ្នាក់ជាតិពីមន្ទីររៀបចំដែនដី នៃក្រសួងរៀបចំដែនដី
នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់។
- ងាយស្រួលក្នុងការដោះស្រាយវិវាទតាមនីតិវិធីច្បាប់។
- ប្លង់រឹងអាចដាក់លក់ , ដាក់បញ្ចាំ ឬដាក់ជួលបានដោយយោង
ទៅតាមច្បាប់កំណត់ក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណី។
- ការធ្វើប្លង់រឹង , ការផ្ទេរសិទ្ធិត្រូវបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រាចូលរដ្ឋ ៤%
និងពន្ធនៃប្រាក់ចំណេញពីការទិញលក់អចលនទ្រព្យបង់ពន្ធ
ចូលរដ្ឋ ២០%។
៣.ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួម ឬវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់ចំណែកឯកជន៖
- ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិការកាន់កាប់ជាឯកជនក្នុងអគារសហកម្មសិទ្ធិ គឺ
ជាទម្រង់ថ្មីមួយនៃកម្មសិទ្ធិ ហើយអាចអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេស
កាន់កាប់អចលនទ្រព្យដោយស្របច្បាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
- ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួមមានអនុភាពតិចជាងប្លង់រឹង ( ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ )
ក៍ប៉ុន្តែប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួមកំពុងតែមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង
នាពេលបច្ចុប្បន្ន និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ថ្មីៗ ជាច្រើនត្រូវបានផ្តល់
នូវប្រភេទនៃប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួមនេះ។
- ច្បាប់នៃ "ការកាន់កាប់របស់ជនបរទេស" ត្រូវបានប្រកាសឱ្យ
ប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១០ ។ ច្បាប់នេះកំណត់
ឱ្យជនបរទេសកាន់កាប់ត្រឹមតែអគារសហកម្មសិទ្ធិតែប៉ុណ្ណោះ
ជនបរទេសនៅតែមិនអាចកាន់កាប់ដីធ្លីក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបាន
ឡើយ ពីព្រោះវាផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
- អគារសហកម្មសិទ្ធិត្រូវបានគេកំណត់ជាអគារ ឬសំណង់ដែល
មានម្ចាស់ចាប់ពី ២ឡើងទៅ រស់នៅក្នុងអគារតែមួយ
(ឧទាហរណ៍៖ អគារខុនដូរអភិវឌ្ឍន៍ចម្រុះ ឬអគារការិយាល័យ)
ដែលផ្នែកមួយចំនួនត្រូវបានកាន់កាប់ជាយូនីតឯកជន ហើយ
ផ្នែកមួយចំនួនទៀតជាតំបន់ប្រើប្រាស់រួម ឬហៅថា Common
areas ។
(អត្ថបទស្រាវជ្រាវ-ចំណេះដឹងផ្នែកច្បាប់ និងអចលនទ្រព្យ)
📝📚
