28/10/2021
តើកម្មសិទ្ធិអចលនទ្រព្យមានប៉ុន្មានប្រភេទ? អាចប្រើប្រាស់បានកម្រិតណាខ្លះ?
វិស័យអចលនទ្រព្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងមានការីកចម្រើន និងវិវឌ្ឍន៍យ៉ាងខ្លាំងដែលធ្វើឲ្យតម្រូវការប្រើសេវាសាធារណះវិស័យ ដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងការចុះបញ្ជីអាជីវកម្មកាន់តែមានការកើនឡើង ជាពិសេសតាមតំបន់ទីប្រជុំជន។ វិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យជាអតិភាព 1 ក្នុងចំនោម វិស័យ 4 ផ្សេងទៀតបានចូលរួមក្នុងការជម្រុញការអភិវឌ្ឍកម្ពុជាយ៉ាងឆាប់រហ័ ។ យោងមាត្រា 120 នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី អចលនវត្ថុសំដៅទៅលើ ដីធ្លី និងវត្ថុនៅជាប់នឹងដី ហើយមិនអាចផ្លាស់ប្តូទីកន្លែងបាន ដូចជាអាគារ សំណង់ ដំណាំ រុក្ខជាតិ ជាអាទិ៍ ។ ច្បាប់ភូមិបាលឆ្នាំ 2001 និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា 1993 បានទទួលស្គាល់ធានា និងការពាសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើដីធ្លីសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរ។កម្មសិទ្ធិសំដៅទៅលើសិទ្ធិដែលកម្មសិទ្ធិករនោះអាចប្រើប្រាស់ អាស្រ័យផល និងចាត់ចែងវត្ថុដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសេរីបាន នៅក្នុងទំហំដែលច្បាប់បានកំណត់ (ក្រមរដ្ឋប្បវេណី 2007, មាត្រា138) ។ ប៉ុន្តែដើម្បីឲ្យរូបវន្តបុគ្គល និងនីតិបុគ្គលកាន់កាប់អចលនវត្ថុត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់នូវពេលដែលគាត់ក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ ឬកម្មសិទ្ធិករ។ យោងច្បាប់ភូមិបាលឆ្នាំ2001 និងក្រមរដ្ឋប្បវេណីឆ្នាំ2007 កម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុត្រូវបានបែងចែកជា 6 ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា។ ប៉ុន្តែក្នុងអត្ថបទនេះ eLand Cambodia សូមលើកតែកម្មសិទ្ធិ 2 ប្រភេទគឺ កម្មសិទ្ធិអវិភាគ និងសហកម្មសិទ្ធិ។
01.តើអ្វីទៅជាកម្មសិទ្ធិអវិភាគ? តើកម្មសិទ្ធិអវិភាគត្រូវបានកំណត់យ៉ាងដូចម្តេច?
កម្មសិទ្ធិអវិភាគ សំដៅទៅដល់ស្ថានភាពដែលបុគ្គលពីរនាក់ ឬច្រើននាក់មានកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ទៅទ្រព្យតែមួយ ដោយគិតទៅតាមចំណែករបស់ខ្លួន។ ឬម្យ៉ាងទៀត វាជាទ្រព្យតែមួយដែលជារបស់បុគ្គលច្រើននាក់ហើយមិនអាចពុះចែកគ្នាបាន ដែលម្នាក់ៗមានចំណែករបស់ខ្លួន (ក្រមរដ្ឋប្បវេណី 2007, មាត្រា 202)។ ឧទាហរណ៍៖ លោក សុខ និងលោក សៅបានចូលគ្នាទិញដីមួយឡូត៍ដោយចេញដើមទុនម្នាក់ 50% ឬ1/2។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីទោះបីដើមទុនមិនស្នើគ្នា ប្រសិនបើមិនបានកំណត់ទុកជាមុននោះទេ ជាគោលការណ៍ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិអវិភាគម្នាក់ៗត្រូវសន្មត់ថាមានចំណែកស្នើគ្នា។ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនិមួយៗអាចប្រើប្រាស់ទ្រព្យទាំងមូលតាមសមាមាត្រនៃចំណែករបស់ខ្លួន។ ឧទាហរណ៍៖ លោក ក និង លោក ខ បានចូលលុយគ្នាទិញគ្នាម៉ូតូ 01 គ្រឿង។ ភាគីទាំងពីពុំបានកំណត់ច្បាស់លាស់អំពីទំហំនៃចំណែកកម្មសិទ្ធិជាមុនទេ។ ដូច្នេះ ច្បាប់សន្មត់ថាភាគីទាំងពីរមានចំណែកកម្មសិទ្ធិ និងមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ ឬអាស្រ័យផលស្មើៗគ្នាទៅលើទ្រព្យនោះ។
ការគ្រប់គ្រងទ្រព្យកម្មសិទ្ធិអវិភាគ៖ ការគ្រប់គ្រងទ្រព្យកម្មសិទ្ធិអវិភាគគឺសម្រេចទៅតាមមតិភាគច្រើន ផ្អែកលើចំណែករបស់ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិអវិភាគម្នាក់ៗ (ម.208)។ ផ្នែកខាងក្រោយនៃវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ នឹងមានចារថាជាទ្រព្យអវិភាគ ហើយនឹងមានរាយឈ្មោះម្ចាស់នីមួយៗ។ ក្នុងករណីដែលមានម្ចាស់ច្រើនអ្នក ឈ្មោះទាំងអស់នឹងមិនបង្ហាញលើប្លង់រឹងនោះទេ តែអាចបញ្ជាក់បានជាមួយនឹងអាជ្ញាធរសុរិយោដី។ ដូចេ្នះម្ចាស់ហ៊ុនរួមម្នាក់ៗ ត្រូវស្វែងយល់អោយបានច្បាស់ពីសិទ្ធិរបស់ខ្លូននៅក្នុងចំណែកអវិភាគនីមួយៗ ដើម្បីកុំឲ្យកើតមានភាពលំបាកបែងចែកនាពេលមានវិវាទ។ មួយវិញទៀត បើចង់លក់អចលនទ្រព្យនោះក៏ត្រូវមានការព្រមព្រៀងពីម្ចាស់ភាគហ៊ុនរួមទាំងអស់ជាមុនសិន។ ក៏ប៉ុន្តែម្ចាស់ហ៊ុនម្នាក់ៗ ក៏អាចលក់ចំណែករបស់ខ្លួនបាន ដោយមានការយល់ស្របពីម្ចាស់ផ្សេងទៀតដោយត្រូវយកប្លង់នោះទៅចុះឈ្មោះម្ចាស់ភាគហ៊ុនថ្មីឡើងវិញជាមួយអាជ្ញាធរ។នុងនាមអ្នកទិញក៏ដូចគ្នាដែរ មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញដី ឬផ្ទះ គួរគប្បីពិនិត្យមើលទៅលើបត្រ័កម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុនោះជាមុនសិនថាដើម្បីជៀសវៀងហានិភ័យណាមួយដែលកើតឡើងជាយថាហេតុ។
ការបោះបង់សិទ្ធិនៃចំណែក ៖ ពេលដែលម្ចាស់កម្មសិទ្ធិអវិភាគណាម្នាក់បានបោះបង់នូវចំណែករបស់ខ្លួន ឬបានទទួលមរណះភាពហើយគ្មានអ្នកទទួលមរតកបន្ត ឬសន្តតិជនទេនោះ ចំណែករបស់អ្នកនោះនឹងត្រូវបានទៅម្ចាស់កម្មសិទ្ធិអវិភាគផ្សេងទៀត។
02.តើអ្វីទៅជាសហកម្មសិទ្ធិ? តើសហកម្មសិទ្ធិ ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងដូចម្តេច?
សហកម្មសិទ្ធិ សំដៅដល់កម្មសិទ្ធិលើទ្រព្យជាអចលនវត្ថុដែលមនុស្សម្នាក់ៗមានចំណែកជាឯកជនរៀងៗខ្លួន បែងចែកតាមឡូត៍ និងមួយចំណែកទៀតជាទ្រព្យរួម ដូចជាអាគារខុនដូរ ឬអាផាមិន (ច្បាប់ភូមិបាល 2001, មាត្រា 175)។ ឬម្យ៉ាងទៀត សហកម្មសិទ្ធិជាទ្រព្យតែមួយ តែមានបែងចែកជាចំណែកឯកជន និងចំណែករួម។ ចំណែកឯកជនមួយមានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិមួយផ្ដាច់មុខ ហើយចំណែករួមជាកម្មសិទ្ធិអវិភា របស់សហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់។ ឧទាហរណ៍ អាគារសហកម្មសិទ្ធិមួយដែលមានម្ចាស់ 05 នាក់, Unit និមួយៗជាចំណែកឯកជនរបស់សហកម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗ។ ប៉ុន្តែចំណែករួមដូចជាផ្លូវដើរ ជណ្ដើរ ដំបូល ។ល។ ជាចំណែករួមរបស់សហកម្មសិទ្ធិករទាំង 05។
eLand Cambodia - សេវាដី÷ វេទិកាប្រឹក្សារ និងចំណះដឹងសេវាសុរិយោដី សេវាកម្មអចលនវត្ថុ និងហិរញ្ញប្បទានអចលនទ្រព្យ។
Telegram Channel: https://t.me/elandcam
Estate
Law
Cambodia
ឯកសារយោង ÷
1. ក្រមរដ្ឋប្បវេណីនៃព្រះរាជាណចក្រកម្ពុជា, លេខ នស/រកម/1270/021, 08 ធ្នូ 2007។
2. ច្បាប់ភូមិបាល, លេខ នស.រកម/០8០1/14, 30 សីហា 2001។
3. https://www.cambodiaproperty.info/undivided-property-or.../
