Chenda - ចិន្តា

09/09/2026

ទ្រីប (Thrips)កសិករពេញនិយមហៅថា «ស្រមើល» (ស្ថិតក្នុងលំដាប់លីងក្វា Thysanoptera) គឺជាសត្វល្អិតចង្រៃដែលមានទំហំតូចល្អិតបំផុត។

លក្ខណៈរូបសាស្ត្រ

១. ទំហំ និងរូបរាង (Size and Shape)រូបរាង៖ មានរាងវែងទ្រវែង ស្រឡូន ដូចគ្រាប់អង្ករ ឬដូចរាងបំពង់ (Cigar-shaped)។ ទំហំ៖ តូចខ្លាំងណាស់ ដោយមេពេញវ័យមានប្រវែងជាមធ្យមត្រឹមតែ ០.៥ ទៅ ២ មីលីម៉ែត្រ ប៉ុណ្ណោះ។

២. ពណ៌សម្បុរ (Coloration)មេពេញវ័យ៖ ភាគច្រើនមានពណ៌ត្នោតចាស់ ខ្មៅ អាស្រ័យទៅតាមប្រភេទរបស់វា។
កូនញាស់ (ដង្កូវ/Larvae)៖ មិនទាន់មានស្លាប និងមានពណ៌ស្រាលៗដូចជា ពណ៌លឿងខ្ចី ពណ៌ស ឬស្ទើរតែថ្លា។

៣. ស្លាប មានស្លាប ២ គូ (ស្តើង និងចង្អៀត)។លក្ខណៈពិសេសគឺមានរោមឆ្មារៗនៅជុំវិញគែមស្លាប (Fringed wings) មើលទៅដូចជាធ្មែញសិតសក់ ដែលជួយវាឱ្យហោះហើរទៅតាមខ្យល់បានឆ្ងាយ។ ពេលវានៅស្ងៀម ស្លាបនឹងបត់ណែនភ្ជាប់ទៅនឹងខ្នង។

៤. ផ្នែកក្បាល និងមាត់ (Head and Mouthparts)មាត់បែបជញ្ជក់ និងកោស (Rasping-sucking)៖ មាត់របស់វាមានលក្ខណៈមិនស្មើគ្នា (Asymmetrical) ដោយមានតែថ្គាមខាងឆ្វេងប៉ុណ្ណោះដែលលូតលាស់សម្រាប់កោសផ្ទៃស្លឹក ឬត្រួយរុក្ខជាតិ រួចទើបបឺតជញ្ជក់យកជជុះកោសិកា។អង់តែន (Antennae)៖ មានអង់តែនខ្លីៗ ចន្លោះពី ៤ ទៅ ៩ កង់ នៅលើក្បាល។

៥. ជើង (Legs)មានជើង ៣ គូខ្លីៗ។នៅចុងជើងរបស់វាគ្មានក្រញ៉ាំកោងដូចសត្វល្អិតដទៃទេ ប៉ុន្តែវាមានថង់ពោងស្អិត (Bladder-like organ/Arolium) ដែលអាចប៉ោងឡើង ដើម្បីជួយឱ្យវាតោងជាប់នឹងផ្ទៃរលោងនៃស្លឹក ឬផ្កាបានយ៉ាងជាប់។

ប្រភព: Facebook

09/09/2026

#ការបំផ្លាញដោយបាក់តេរីលើដំណាំស្រូវ គឺជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយដែលអាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ទិន្នផលស្រូវចន្លោះពី ២០% ទៅ ៥០%ឬអាចខូចខាតទាំងស្រុងបើកើតឡើងខ្លាំងនៅវគ្គកូនស្រូវ។ ជំងឺបាក់តេរីដែលបំផ្លាញខ្លាំងជាងគេគឺ ជំងឺបាក់តេរីរលាកស្លឹក (Bacterial Leaf Blight) និង ជំងឺបាក់តេរីឆ្នូតស្លឹក (Bacterial Leaf Streak) ដែលបង្កឡើងដោយភ្នាក់ងារបាក់តេរីក្រុម Xanthomonas oryzae។

ខាងក្រោមនេះជាព័ត៌មានលម្អិតអំពីលក្ខណៈនៃការបំផ្លាញ រោគសញ្ញា និងវិធានការគ្រប់គ្រង៖

១. រោគសញ្ញា និងលក្ខណៈនៃការបំផ្លាញ
* វគ្គកូនស្រូវ (រោគសញ្ញាក្រេសេក - Kresek): ស្លឹកស្រូវចាប់ផ្តើមប្រែជាពណ៌បៃតងស្រអាប់ រួញក្តោប រួចប្រែជាពណ៌លឿងក្រៀមក្រពុល និងងាប់មួយគុម្ពៗ។ នៅពេលច្របាច់គល់កូនស្រូវដែលឈឺ នឹងមានទឹកជ័រពណ៌លឿងអិតៗ (Bacterial ooze)ហូរចេញមក។
* វគ្គស្រូវធំ (បែកគុម្ពដល់ដាក់គ្រាប់):
* ជំងឺរលាកស្លឹក: មានស្នាមជាំទឹកនៅចុងស្លឹក ឬគែមស្លឹក រួចរាលដាលជាឆ្នូតពណ៌លឿង ទៅជាពណ៌សប្រផេះដូចស្លឹកឆេះ។
* ជំងឺឆ្នូតស្លឹក: បង្កើតជាស្នាមឆ្នូតតូចៗជាំទឹកចន្លោះសរសៃស្លឹក។ នៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬអាកាសធាតុត្រជាក់ មានឃើញតំណក់ទឹកអិតៗពណ៌លឿងតូចៗដូចគ្រាប់អង្កាំនៅលើស្លឹក។

២. កត្តាជម្រុញឱ្យឆ្លងរាលដាលខ្លាំង
* អាកាសធាតុ: គ្របដណ្តប់ដោយសំណើមខ្ពស់ (>៩០%) សីតុណ្ហភាពក្តៅឧណ្ហៗ (២៥-៣៤ អង្សាសេ) និងមានភ្លៀងធ្លាក់លាយឡំខ្យល់បោកបក់ខ្លាំង (ធ្វើឱ្យស្លឹកស្រូវរហែក ងាយស្រួលបាក់តេរីចូល)។
* ការប្រើប្រាស់ជី: ការបាចជីអាសូត (ជីអ៊ុយរ៉េ) ច្រើនហួសកម្រិត ធ្វើឱ្យស្លឹកស្រូវទន់ លូតលាស់ខៀវខ្លាំង ងាយរងគ្រោះ។
* ប្រភពចម្លង: ឆ្លងតាមរយៈទឹកស្រែ ប្រឡាយទឹក គ្រាប់ពូជមានជំងឺ និងស្មៅចង្រៃជុំវិញបរិវេណស្រែ

៣. វិធានការការពារ និងព្យាបាល
ដោយសារជំងឺបាក់តេរីមិនអាចកម្ចាត់បានដោយថ្នាំផ្សិតទូទៅឡើយ ការគ្រប់គ្រងត្រូវផ្អែកលើការការពារជាចម្បង៖ [1]
* ជ្រើសរើសពូជធន់: ប្រើប្រាស់គ្រាប់ពូជស្អាត គ្មានប្រភពជំងឺ និងជ្រើសរើសពូជដែលមានភាពធន់ទ្រាំខ្ពស់។
* ការគ្រប់គ្រងការបាចជី: កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីអ៊ុយរ៉េ នៅពេលដឹងថាមានជំងឺកើតឡើង និងបង្កើនការបាចជីប៉ូតាស្យូម (K) ដើម្បីជួយឱ្យដើមនិងស្លឹកស្រូវរឹងមាំ។
* អនាម័យវាលស្រែ: កម្ចាត់ស្មៅចង្រៃជុំវិញស្រែ បង្ហូរទឹកដែលឆ្លងជំងឺចេញ (បើអាច) និងភ្ជួរលប់គល់ជញ្ជ្រាំងឱ្យបានល្អក្រោយប្រមូលផល។
* វិធានការគីមី (ពេលផ្ទុះជំងឺ): ប្រើប្រាស់ថ្នាំកសិកម្មដែលមានធាតុសកម្មកម្ចាត់បាក់តេរីដូចជា Copper hydroxide (ប្រភពទង់ដែង), Streptomycin sulfate, Kasugamycin ឬ Benzisothiazolinone ដោយបាញ់នៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬល្ងាចត្រជាក់។

ប្រភព: Facebook

09/09/2026

#តើហេតុអ្វី បានជាស្រូវកសិករយើងមានបញ្ហាកើតឡើងនូវ ជំងឺ ប្លាស់ បង្ករអោយ មានបញ្ហា រលាក ក៍កួរ ?
» បើតាមការពិនិត្យវាយតម្លៃ ខ្លះៗយើងឃើញមានមូលហេតុសំខាន់មួយចំនួន ដូចខាងក្រោម ៖ « ជីគីមីធាតុNជាចំណែកមួយនៃបញ្ហាដែ»
N (អិន) តំណាងឲ្យ អាសូត
P (ប៉េ) តំណាងឲ្យ ផូស្វ័រ
K (កា) តំណាងឲ្យ ប៉ូតាស្យូម
» ជីកសិកម្ម មានធាតុ ផ្សំជាច្រើនមុខ ប្រមាណជា ១៦ មុខ ប៉ុន្តែ សារធាតុសំខាន់ៗ ដែលរោងចក្រផលិតជីគីមីគេយកមកប្រើ រួមផ្សំ សម្រាប់ផលិត ជាជី គីមី អោយយើងប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ននេះគឺNPK
ជីគីមី NPK មានប្រសិទ្ឋភាព ធ្វើអោយដំណាំដុះលួតលាស់លឿនទាន់ចិត្ត ប៉ុន្តែ បើប្រើប្រាស់មិនសមស្របតាម លក្ខណ្ឌបច្ចេកទេស
ទេនោះ វា ក៍បង្ករ បញ្ហាជាច្រើន ដល់ដំណាំផងដែរ ។

» ជាក់ស្តែងចំពោះមុខនេះមាន ក្រុមហ៊ុនខ្លះបាន យក ជីមួយចំនួន មាន បីទៅ បួនប្រភេទគឺជី អ៊ុយរ៉េ URea N46% Po % ko %
ជី DAP N18% P46% K0 %នឹងជី KCL N0% P0 %K 60 % ទៅលាយបញ្ចូលគ្នា ទៅជាជី គ្រប់មុខ ដែលកសិករ យើងច្រើននិយមហៅ ថា ជី ៣ ពណ៏ ប្ញ ជី ៤ ពណ៏ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលជាបញ្ហានោះ បើតាមការពិនិត្យ មើលជាទួទៅ ឃើញថា ការលាយជីបញ្ចូលគ្នា នោះ មិនបានត្រឹមត្រូវតាមកំរិតបមាណីកសិកម្ម (ស្តង់ដា) ដោយ បរិមាណ ភាគរយ N P K មិនត្រឹមត្រូវ ពិសេស គឺ កំរិតសារធាតុ N អាសួត (អ៊ុយរ៉េ) មានកំរិតបរិណខ្ពស់ ដែលជាមូលហេតុ ធ្វើអោយកសិករយកប្រើប្រាស់ លើដំណាំ ស្រូវទៅ មានជួបប្រទះ បញ្ហា លើស កំរិតសារធាតុ N អាសួត មិនតែប៉ុណ្ណោះបងប្អូនកសិករយើង នៅបានប្រើ ជីអុយរ៉េ UREA នឹងជីបំប៉នផ្សេងៗមួយចំនួនថែមទៀត ដែលជាមូលហេតុ ចម្បង បង្ករធ្វើអោយ ស្រូវរបស់ពួកគាត់ ជួបប្រទះបញ្ហា ជំងឺ ប្លាស់ ច្រើន ដូចជា រលៀកស្រទបស្លឹក , រលៀកក៍កួរ ជំងឺ ផ្សិតលើគ្រាប់ គ្រាប់ស្រូវអុតខ្មៅ ស្កកដាក់គ្រាប់មិនពេញជាដើម។ល។ ដោយឡែក ចំពោះ ជំងឺ ប្លាស់ រលាកក៍គូរ ធ្វើអោយ ដើមស្រូវ ស្អុយ រលួយក្រោម កួរ ផ្នែកខាងក្រោម នៃគួរស្រូវ ធ្វើអោយគួរស្រូវស្វិតបាក់ មិនដាក់គ្រាប់ ដែលធ្វើអោយបាត់បង់ទិន្នផលយ៉ាងច្រើន គួអោយចាប់អារម្មណ៍។

ប្រភព: Facebook

09/09/2026

#ស្រមើរផ្កាស្វាយ
⚠️ បញ្ហាសត្វ ស្រមើរ (ស៊ីផ្កាស្វាយ)🌸
គឺជាសត្រូវបំផ្លាញយ៉ាងសាហាវបំផុតមួយនៅដំណាក់កាលស្វាយចេញផ្កា។
ប្រសិនបើកម្ចាត់មិនទាន់ពេលវេលាទេ វាអាចស៊ីបំផ្លាញកញ្ចុំផ្កាស្វាយអស់ទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ❗️

១. លក្ខណៈនៃការបំផ្លាញ 🔍
🔸 សកម្មភាព៖ ស្រមើរចូលចិត្តស៊ីបំផ្លាញនៅពេលយប់ ឬពេលមេឃត្រជាក់ ។ នៅពេលថ្ងៃ វាច្រើនតែលាក់ខ្លួននៅតាមចន្លោះមែក ឬក្រោមស្លឹក 🍃
🔸 សញ្ញាសម្គាល់៖ កញ្ចុំផ្កាស្វាយត្រូវដាច់ដុំៗ សល់តែទង ឬមើលទៅឃើញក្រៀមខ្លោច។ បើពិនិត្យឱ្យច្បាស់ នឹងឃើញលាមកខ្មៅៗតូចៗ នៅក្រោមដើម ឬជាប់នឹងផ្កា

២. បច្ចេកទេសបង្ការ និងកម្ចាត់
ដើម្បីគ្រប់គ្រងសត្វស្រមើរឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព បងអាចអនុវត្តតាមវិធីចម្រុះខាងក្រោម៖
✅ ការសម្អាតចម្ការ៖ កាប់ឆ្កាមែកស្វាយឱ្យស្រឡះល្អ កុំឱ្យញឹកពេក ដើម្បីឱ្យពន្លឺថ្ងៃចាំងចូលបានសព្វ ដែលធ្វើឱ្យស្រមើរគ្មានកន្លែងលាក់ខ្លួន
✅ ការត្រួតពិនិត្យផ្ទាល់៖ នៅពេលស្វាយជិតចេញផ្កា ឬកំពុងចេញផ្កា ត្រូវដើរពិនិត្យឱ្យបានញឹកញាប់ 👀

៣. ការប្រើប្រាស់ថ្នាំកសិកម្ម (ក្នុងករណីមានការយាយីខ្លាំង)
ប្រសិនបើឃើញមានស្រមើលច្រើន 🐛 ត្រូវជ្រើសរើសថ្នាំណាដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ⚡️ តែមិនប៉ះពាល់ដល់ការបង្កកំណើតរបស់ផ្កា 🌼

🔹 ប្រភេទថ្នាំពុលជីវៈចម្រុះ (BT - Bacillus thuringiensis)
ជាប្រភេទបាក់តេរីម្យ៉ាងដែលសម្លាប់តែដង្កូវ/ស្រមើរ តែមិនប៉ះពាល់ដល់សត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ 🐝

🧪 ដំណោះស្រាយថ្នាំកសិកម្ម (ករណីយាយីខ្លាំង) Imidaclopride Acephate
• BT (Bacillus thuringiensis)
• Abamectin
• Emamectin benzoate ⚡️
• Profenofos — មានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងលើស្រមើ និងដង្កូវ 💥🐛...

⏰ ចំណាំសំខាន់
👉 គួរប្រើថ្នាំនៅ ពេលល្ងាច ព្រោះជាពេលស្រមើរចេញសកម្មបំផុត។

ប្រភព: Facebook

09/09/2026

សូមគោរពជម្រាបជូនអំពីស្ថានភាពធាតុអាកាសនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សម្រាប់ថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦៖

សម្ពាធទាបដែលកើតមាននៅលើឈូងសមុទ្របេងហ្គាល សមុទ្រអាន់ដាម៉ាន់ សមុទ្រចិនខាងត្បូង មានឥទ្ធិពលលើរបបខ្យល់មូសុងនិរតីដែលបក់លើអាងទន្លេមេគង្គ សមុទ្រកម្ពុជា និងលើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ស្ថានភាពបែបនេះនឹងធ្វើឱ្យធាតុអាកាស ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦៖

=============
ប្រភព: ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម

09/09/2026

យើងខ្ញុំកំពុងរួមចំណែកក្នុងការផ្តល់បទពិសោធ និងបច្ចកទេសកសិកម្ម លើដំណាំស្វាយចន្ទី ស្រូវ និងបន្លែក្នុងសហគមន៍។



゚viralシ

09/09/2026

តារាងតម្លៃទំនិញតាមទីផ្សារមួយចំនួននៅរាជធានីភ្នំពេញ ប្រចាំថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦
ប្រភពទិន្នន័យ÷ ផ្សារមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ

09/09/2026

សារនេះមានអត្ថន័យលើកទឹកចិត្ត និងរំលឹកស្មារតីយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដូចខាងក្រោម៖
🔶​ភាពស្វាហាប់ និងការប្រឹងប្រែងជានិច្ច៖ ទោះបីជាត្រូវជួបប្រទះឧបសគ្គ ការលំបាក ឬភាពហត់នឿយយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនត្រូវបោះបង់ចោលនូវក្តីស្រមៃ ឬគោលដៅដែលបានកំណត់ទុកនោះឡើយ។
🔶​ដំណើរឆ្ពោះទៅមុខជាជំហានๆ៖ រូបភាពមនុស្សកំពុងដើរស្ពាយកាតាបឆ្ពោះទៅមុខ បង្ហាញថាការសម្រេចគោលដៅទាមទារពេលវេលា និងការបោះជំហានទៅមុខជាប្រចាំ ទោះក្នុងល្បឿនយឺតឬលឿនក៏ដោយ។
🔶​ភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង៖ ការបន្តព្យាយាមគឺជាសោភ័ណភាពនៃភាពជោគជ័យ ដរាបណាអ្នកនៅតែបន្តដើរ អ្នកនឹងខិតជិតទៅដល់គោលដៅជាមិនខាន។

28/08/2026