វ៉ន សាវេន-Vorn Saven

វ៉ន សាវេន-Vorn Saven Sharing knowledge and experiences around the world

សៀមមិនចោលសន្តាន តែខ្មែរទេដែលភ្លេច!ទង្វើបំផ្លិចបំផ្លាញរបស់សៀម រាល់ពេលដែលវាឈ្លានពានខ្មែរ គឺតែងតែធ្វើឡើងដដែលៗ និងជាប្រព័ន្ធ...
06/08/2026

សៀមមិនចោលសន្តាន តែខ្មែរទេដែលភ្លេច!
ទង្វើបំផ្លិចបំផ្លាញរបស់សៀម រាល់ពេលដែលវាឈ្លានពានខ្មែរ គឺតែងតែធ្វើឡើងដដែលៗ និងជាប្រព័ន្ធ៖

១. ដុតបំផ្លាញក្រុង និងផ្ទះសម្បែងប្រជាជនខ្មែរចោល៖

ជាក់ស្តែង ក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៣៥២-១៣៥៣, ឆ្នាំ ១៣៩៣-១៣៩៤ និងឆ្នាំ ១៤៣១ វាបានដុតបំផ្លាញក្រុងអង្គរ និងដុតផ្ទះសម្បែងប្រជាជនខ្មែរចោលទាំងអស់។

ដល់សម័យលង្វែក (ឆ្នាំ ១៥៩៤) វាបានដុតបំផ្លាញក្រុងខ្មែរចោលទទេស្អាតម្តងទៀត។

២. ប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិជាតិខ្មែរ

៣. បំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយុទ្ធសាស្ត្រខ្មែរ

ជាង ៦០០ ឆ្នាំក្រោយមក... ក្នុងសង្គ្រាមសម័យថ្មីៗនេះឆ្នាំ២០២៥ ទង្វើដែលសៀមធ្វើគឺនៅតែដដែល! វាបានដុតបំផ្លាញផ្ទះសម្បែងប្រជាជនខ្មែរចោលនៅក្នុងតំបន់ដែលវាកាន់កាប់ ដូចជា ភូមិជោគជ័យ ភូមិព្រៃចន្ទ និងតំបន់ផ្សេងៗទៀត អស់ជាង ៦២៧ ខ្នង។

៦០០ ឆ្នាំក្រោយមក និងការដុតបំផ្លាញផ្ទះប្រជាជនខ្មែរជាង ៦០០ ខ្នង ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ គឺជាការគណនាយ៉ាងច្បាស់លាស់របស់វា ក្នុងការឈ្លានពានខ្មែរ ដើម្បីជាការរំលឹកខួបអនុស្សាវរីយ៍នៃ «សន្តានដ៏អាក្រក់របស់វា» ដែលតែងតែបំផ្លាញខ្មែរ!

«៦០០ ឆ្នាំក្រោយមក... ការដុតបំផ្លាញផ្ទះខ្មែរជាង ៦០០ ខ្នង គឺជាការស្តែងឡើងជាខួបរំលឹកយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតថា ខ្មាំងមិនដែលដកសន្តានបំផ្លាញខ្មែរចោលឡើយ មានតែខ្មែរទេដែលបន្តភ្លេចខ្លួន!»

សៀមវាមិនដែលចោលសន្តានវានោះទេ មានតែខ្មែរទេដែលងាយភ្លេច!
នៅពេលខាងមុខ វានឹងដុតបំផ្លាញខ្មែរបែបនេះទៀត បើខ្មែរមិនព្រមភ្ញាក់ខ្លួន មិនព្រមរឹងមាំ និងមិនព្រមធ្វើខ្លួនឱ្យខ្លាំងដោយខ្លួនឯង!

លោក John Mearsheimer ដែលជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយដ៏ល្បីល្បាញជនជាតិអាមេរិក បានវាយតម្លៃថា សហរដ្ឋអាមេរិក (ក្រោមអាណត្តិលោក D...
04/08/2026

លោក John Mearsheimer ដែលជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយដ៏ល្បីល្បាញជនជាតិអាមេរិក បានវាយតម្លៃថា សហរដ្ឋអាមេរិក (ក្រោមអាណត្តិលោក Donald Trump) បានបរាជ័យក្នុងសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ហើយគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីដោះស្រាយតាមផ្លូវការទូតឡើយ។ លោកបានពន្យល់ពីហេតុផលសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម

១. បរាជ័យលើគោលដៅសង្គ្រាម (War Objectives)
អាមេរិកបានដាក់ចេញគោលដៅចម្បងចំនួន ៤ ក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្តែត្រូវបានបរាជ័យទាំងស្រុង៖

A-ការផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំនៅអ៊ីរ៉ង់៖ របបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់នៅតែអាចរក្សាអំណាចបានដដែល។
B-ការបញ្ឈប់ការចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម៖ អ៊ីរ៉ង់មិនបានបោះបង់ការចម្រាញ់ធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមឡើយ។
C-ការលុបបំបាត់កម្មវិធីកាំជ្រួចបាលីស្ទិក៖ សមត្ថភាពកាំជ្រួចរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅតែខ្លាំងក្លា និងមានបរិមាណច្រើន។
D-ការផ្តាច់ដៃជើងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធក្នុងតំបន់៖ ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តអ៊ីរ៉ង់ (Hamas, Hezbollah, និង Houthis) នៅតែមានឥទ្ធិពល និងរឹងមាំ។

២. បរាជ័យផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រយោធា (Military Strategies)
ក្នុងចំណោមជម្រើសយុទ្ធសាស្ត្រយោធាទាំង ៥ អាមេរិកមាន បានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រចំនួន ៣ រួចមកហើយ ប៉ុន្តែសុទ្ធតែបរាជ័យ មិនអាចបង្ខំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ចុះចាញ់បានឡើយ៖

ទី1-ការវាយប្រហារតាមដែនអាកាសលើគោលដៅច្បាស់យោធា
ទី2-ការបិទខ្ទប់ផ្លូវទឹក ច្រក ហូម៉ូស
ទី3-ការវាយបកកម្រិតដែលមានកំណត់ (Tit-for-Tat) ( ក្នុងពេលរំលោភបទឈប់បាញ់)

នៅសល់យុទ្ធសាស្ត្រ ពីរ ទៀតដែលអាមេរិកមិនទាន់បានប្រើ ហើយក៏មិនអាចប្រើបានដែរ រួមមាន៖

1) ការទម្លាក់គ្រាប់បែកឥតរើសមុខដើម្បីបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលអ៊ីរ៉ង់៖ អាមេរិកមិនហ៊ានប្រើឡើយ ព្រោះបារម្ភពីការសងសឹករបស់អ៊ីរ៉ង់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង និងឧស្ម័នរបស់ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ ដែលអាចបណ្តាលឱ្យកើតមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

2) ការប្រើទ័ពជើងគោក៖ ការប្រើយុទ្ធសាស្ត្រនេះត្រូវចំណាយកងទ័ពចន្លោះពី ១០ ទៅ ១៥ ម៉ឺននាក់ ដែលអាចបណ្តាលឱ្យទាហានអាមេរិកស្លាប់ជាច្រើន និងបង្កើតឱ្យមានការប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងពីប្រជាជនអាមេរិកចំពោះលោក Trump។

៣. ផ្លូវឆ្ពោះទៅមុខ និងច្រកចេញតាមផ្លូវការទូត

លោក John Mearsheimer បានបញ្ជាក់ថា ច្រកចេញតែមួយគត់គឺមានតែតាមផ្លូវការទូតប៉ុណ្ណោះ។ លោកបានរំលេចថា អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមិថុនា គឺជា "ឯកសារចុះចាញ់របស់អាមេរិក" ព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើសម្បទានលើគ្រប់បញ្ហាសំខាន់ៗ រួមទាំងការអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ីរ៉ង់រក្សាសមត្ថភាពចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម និងព្រមបង់ប្រាក់សងជំងឺចិត្តថ្លៃខូចខាតដល់អ៊ីរ៉ង់ទៀតផង។

ទោះបីជាលោក Trump ធ្លាប់ព្យាយាមបំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនៅពេលក្រោយយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Mearsheimer សន្និដ្ឋានថា លោក Trump គ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីស្វែងរកកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ ដោយសារអ៊ីរ៉ង់ដឹងខ្លួនថាស្ថិតក្នុង "តំណែងមានប្រៀប" កិច្ចព្រមព្រៀងនាពេលអនាគតណាមួយ ទំនងជានឹងកាន់តែមិនមានអោយផលសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឱកាសមុនៗ។

ប្រភពដើម https://youtu.be/nRAtD7iAgwY?si=7lg8Ut0k9sW2RHRs

ចេតនាថៃតែមួយគត់ក្នុងការលុបចោល MOU ២០០១ (អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ ២០០១) រវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺ ប្រើប្រាស់អំណាចឬកម្លាំង...
05/05/2026

ចេតនាថៃតែមួយគត់ក្នុងការលុបចោល MOU ២០០១ (អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ ២០០១) រវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺ ប្រើប្រាស់អំណាចឬកម្លាំងដើម្បីគ្រប់គ្រងតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា (OCA)ជាមួយកម្ពុជា។

ហេតុផល៖ សង្រ្គាមពីរលើកជាមួយកម្ពុជាឆ្នាំ​២០២៥ ថៃដឹងច្បាស់ថាកម្ពុជាខ្សោយខ្លាំង ទាំងជើងគោក ជើងអាកាស និង ជើងទឹក។​

មេរៀនសម្រាប់ខ្មែរ៖ អោយតែយើង ខ្សោយគេមើលងាយហើយ

សេចក្តីបំភ្លឺនេះបានបញ្ហា1-មិនប្រាប់ថា នរណាជាអ្នកបញ្ជាទិញនៅកំពុងចាម ស្រុកណា ឃុំណា?2-មិនបញ្ជាក់ថា ដឹកតាមឡានអី? នរណាអ្នកដឹក...
04/05/2026

សេចក្តីបំភ្លឺនេះបានបញ្ហា
1-មិនប្រាប់ថា នរណាជាអ្នកបញ្ជាទិញនៅកំពុងចាម ស្រុកណា ឃុំណា?
2-មិនបញ្ជាក់ថា ដឹកតាមឡានអី? នរណាអ្នកដឹក?
3-មិនបញ្ជាក់ថា​ មន្ត្រីណានៅច្រកព្រំដែនកាប៊ីនអនុញាតិ?
4-មិនប្រាប់ថា ប្រើមធ្យោបាយទាក់ទងរបៀបណា?

យុទ្ធសាស្ត្រ៤ ដ៏ខ្លាំងក្របស់អ៊ីរ៉ង់ ឬហៅថា Asymmetric Economic Painសុំទោសអត្ថបទវេងអន្លាយបន្តិចទោះបីជាមេដឹកនាំកំពូល Ali Kh...
12/03/2026

យុទ្ធសាស្ត្រ៤ ដ៏ខ្លាំងក្របស់អ៊ីរ៉ង់ ឬហៅថា Asymmetric Economic Pain
សុំទោសអត្ថបទវេងអន្លាយបន្តិច

ទោះបីជាមេដឹកនាំកំពូល Ali Khamenei បានទទួលមរណភាព និងគោលដៅយោធាជាង ២,០០០ កន្លែងត្រូវបានកម្ទេចក៏ដោយ ក៏អ៊ីរ៉ង់នៅតែអាចប្រើប្រាស់ភូមិសាស្ត្រដ៏ពិសេស និងសមត្ថភាពវាយប្រហារបែបអសមកាល (Asymmetric Capabilities) របស់ខ្លួន ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងទែលអាវីវ (Tel Aviv)។

១. យុទ្ធសាស្ត្រ "វិបត្តិសន្តិសុខថាមពលសកល" នៅច្រកសមុទ្រ Hormuzសន្លឹកបៀដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់ គឺការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ច្រកសមុទ្រនេះត្រូវបាន "បិទជិត" សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនតាមនាវាដឹកប្រេង។ កត្តានេះបានធ្វើឱ្យកកស្ទះការនាំចេញប្រេងប្រហែល ១៦ លានបារ៉ែល និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) ប្រហែល ១១ ពាន់លានហ្វីតគូបក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលស្មើនឹងជិត ២០% នៃការផ្គត់ផ្គង់សកល។

យុទ្ធសាស្ត្រនេះ អ៊ីរ៉ង់បានពង្រាយមីនក្នុងទឹក និងប្រើប្រាស់នាវាគ្មានមនុស្សបើក (USVs) ដើម្បីកំណត់គោលដៅលើនាវាពាណិជ្ជកម្ម ដូចជាករណីនាវា Mayuree Naree (ដែលត្រូវបានវាយប្រហារកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមីនា) ជាដើម។ តាមរយៈការធ្វើឱ្យផ្លូវទឹកនេះបាត់បង់សុវត្ថិភាពសម្រាប់ការធានារ៉ាប់រង អ៊ីរ៉ង់អាចសម្រេចបាននូវការបិទផ្លូវទឹកទាំងស្រុង ដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំងជើងទឹកពេញលេញឡើយ។

ការប្រើប្រាស់ភូមិសាស្ត្រច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាចំណាប់ខ្មាំង មិនត្រឹមតែបង្កឱ្យមានការកកស្ទះប្រេង និងឧស្ម័នជិត ២០% នៃតម្រូវការសកលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការវាយប្រហារដោយផ្ទាល់ទៅលើស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈការជំរុញឱ្យតម្លៃថាមពលហក់ឡើងខ្ពស់។

២. យុទ្ធសាស្ត្រការបំបែកបំបាក់សម្ព័ន្ធភាពអាមេរិកនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ

ជំនួសឱ្យការប្រឈមមុខដាក់គ្នាដោយផ្ទាល់ជាមួយកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក អ៊ីរ៉ង់បានងាកមកវាយប្រហារលើ "សរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ច" របស់សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកវិញ ដើម្បីបង្ខំឱ្យប្រទេសទាំងនោះដាក់សម្ពាធលើទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឱ្យយល់ព្រមលើការឈប់បាញ់។
កាលប្បវត្តិនៃការវាយប្រហារ៖
ថ្ងៃទី១ ខែមីនា៖ មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់វាយប្រហារលើមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកក្នុងប្រទេសកាតា និងបារ៉ែន។
ថ្ងៃទី១០ ខែមីនា៖ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតស្ទាក់ចាប់ដ្រូនចំនួន ១៣ គ្រឿង ដែលមានគោលដៅវាយប្រហារលើវាលប្រេង Shaybah។
ថ្ងៃទី១១ ខែមីនា៖ ក្រុមហ៊ុន QatarEnergy ប្រកាសផ្អាកផលិតកម្មនៅរោងចក្រ LNG Ras Laffan ជាបណ្តោះអាសន្ន បន្ទាប់ពីមានការគំរាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខ។

គោលបំណង៖ តាមរយៈការគំរាមកំហែងដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់អារ៉ាប់រួម (UAE) កាតា និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ង់កំពុងព្យាយាមបំបែកបំបាក់សម្ព័ន្ធភាពក្នុងតំបន់ និងធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលឯកោផ្នែកការទូត។
យុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហារលើ "សរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ច" របស់បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រ គឺជាការប្រើប្រាស់សម្ពាធលំដាប់ទីពីរ ដើម្បីបង្ខំឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកបាត់បង់ទំនុកចិត្ត និងជំរុញឱ្យមានដំណោះស្រាយការទូតជាបន្ទាន់ ដែលនាំទៅរកភាពឯកោរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។

៣. ការប្រើប្រាស់ "នុយក្លេអ៊ែរ" ជាអាវុធដាក់សម្ពាធ (Nuclear Breakout)ចារកម្មអាមេរិកបានបង្ហាញថា ទោះបីជាមានការវាយប្រហារតាមអាកាសយ៉ាងចាស់ដៃក៏ដោយ ក៏សារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមចម្រាញ់កម្រិត ៦០% ចំនួន ៤៤០ គីឡូក្រាមរបស់អ៊ីរ៉ង់ នៅតែជាចំណុចឥទ្ធិពល (Leverage) ដ៏សំខាន់បំផុត។ការគំរាមកំហែង៖ អ្នកវិភាគមកពីសាលាសេដ្ឋកិច្ចឡុងដ៍ (LSE) កត់សម្គាល់ថា ការវាយប្រហារទាំងនេះបានបំប្លែង "សមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរដែលបង្កប់ទុក" ឱ្យទៅជា "ការឈឺចាប់នុយក្លេអ៊ែរ"។

រយៈពេលផលិតអាវុធ (Breakout Time)៖ មុនពេលសង្គ្រាមរយៈពេលសម្រាប់ផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានតិចជាងពីរសប្តាហ៍។ ការគំរាមកំហែងថា កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់ (IRGC) ដែលកំពុងអស់សង្ឃឹមអាចនឹងផ្លាស់ទីសារធាតុទាំងនេះទៅកាន់ទីតាំងសម្ងាត់ដើម្បីផលិតជាអាវុធចុងក្រោយ គឺជា "ឥទ្ធិពលកំពូល" ដើម្បីទប់ទល់នឹងការវាយលុកតាមជើងគោកពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក។សារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមចម្រាញ់កម្រិតខ្ពស់ដែលអ៊ីរ៉ង់នៅរក្សាបាន គឺជា "អាវុធយុទ្ធសាស្ត្រ" ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ វាមិនត្រឹមតែជារបាំងការពារការវាយលុកតាមជើងគោកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាការព្រមានថា ការអស់សង្ឃឹមរបស់របបក្រុងតេអេរ៉ង់ អាចនឹងរុញច្រានពិភពលោកឱ្យចូលទៅក្នុងសករាជនៃសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ។

៤. ប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គ្រាម (Proxy Warfare): ក្រុមហ៊ូទី (Houthis) នៅយេម៉ែន និងក្រុមហេសបូឡា(Hezbollah)នៅលីបង់បានបន្តវាយប្រហារលើនាវាដឹកជញ្ជូននិងទឹកដីអ៊ីស្រាអែលដែលធ្វើឱ្យសង្គ្រាមរីករាលដាលពេញតំបន់ធ្វើអោយបង្កើនការចំណាយលើវិស័យការពារជាតិរបស់អាមេរិកយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលនេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រ "ពន្លិចទឹកកាត់ដី" ដើម្បីឱ្យសត្រូវចុះទន់ខ្សោយដោយខ្លួនឯង។

សរុបសេចក្តីមកអ៊ីរ៉ង់​​ មិនអាចវាយឈ្នាះអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលផ្នែកអាវុទ្ធ តែ អ៊ីរ៉ង់និងធ្វើការឈ្នះរបស់មេរិកនិងអ៊ីស្រាអែល ក្លាយជាការឈ្នះចំណាយច្រើនបំផុត ។

ដោយសាវេន

Address

National Road 6
Siem Reap
17252

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when វ៉ន សាវេន-Vorn Saven posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to វ៉ន សាវេន-Vorn Saven:

Shortcuts

Share

Category