12/11/2024
ඔප්පු වලට මුද්දර ගාස්තු කොච්චර ගෙවන්න ඕනෙද?
_____________________________________________
සාමාන්යයෙන් ඔබට විවිධ අවස්ථාවලදී එක එක වර්ගයේ ඔප්පු ලියන්න සිද්ධ වෙනවා. ඒ ඒ අවස්ථාවලදී ඔබ විසින් ඒ සඳහා ගෙවිය යුතු මුද්දර ගාස්තු පිළිබඳව දැනුවත්ව ඉන්න එක හැම දෙනාටම පහසුවක් වේවි කියලා හිතනවා.
ඔබට ලියන්න වෙන ඔප්පු වර්ග මොනවද?
විවිධ අවස්ථාවලදී ඔබට ලියන්න වෙන ඔප්පු ප්රධාන ආකාර කිහිපයක් වෙනවා. ඒ්වා කිහිපයක් නම්,
👉විකුණුම්කර
👉තෑගි ඔප්පු
👉බදු ඔප්පු
👉උකස් ඔප්පු
👉හුවමාරු ඔප්පු
මෙලෙස ඔප්පු ලිවීමේදී ඔබ විසින් ගෙවිය යුතු මුද්දර ගාස්තුවක් රජය විසින් නියම කරලා තියෙනවා. එම මුද්දර ගාස්තුව ගෙවිය යුතු වන්නේ ඉඩමේ වටිනාකමට අනුරූපී වන ප්රතිශතාත්මක අගයක්. එලෙස ඉඩමේ වටිනාකම කොපමණ ප්රමාණයක් වන්නේද යන්න තීරණය කිරීම ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදු කර ගත යුතු වෙනවා. මෙයට කියන්නේ මුද්දර ගාස්තු පිළිබඳව මතයක් ලබා ගැනීම කියලා. වර්තමානය වන විට තෑගි ඔප්පු හා බදු ඔප්පු සඳහා මෙය 100% ක් ක්රියාත්මක නොවූවත්, විකිණුම්කර හා හුවමාරු ඔප්පු සඳහා මුදද්ර ගාස්තු පිළිබඳව ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවෙන් මතයක් ලබා ගැනීම අනිවාර්ය දෙයක් වෙලා තියෙන්නේ. ඒ් වගේම බොහෝ බැංකු මගින් දේපල ඇපයට තබාගෙන ණය ලබාදීමේදී 2013 වසරෙන් පසුව ලියන ලද විකිණුම්කර ඔප්පු සඳහා මුද්දර ගාස්තු පිළිබඳව මතයක්, එහෙම නැත්නම් දේපලෙහි වටිනාකම පිළිබඳව ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ තක්සේරු වාර්තාවක් ලබා තිබීම අත්යවශ්ය සාධකයක් ලෙස සළකනවා.
✍️මුද්දර පිළිබදව මතයක් ලබාගන්න ඉදිරිපත් කරන්න ඕනේ ලේඛණ මොනවද?
🔶විකිණුම්කරුට හිමිව තිබූ පැරණි ඔප්පුවේ සහතික කළ පිටපතක්
🔶නව විකිණුම්කරයට අදාල කෙටුම්පත
🔶අදාල දේපලෙහි මිනින්දෝරු සැලැස්මෙහි පිටපතක්
🔶ගොඩනැගිලි ඇත්නම් ගොඩනගිලි සැලැස්මෙහි පිටපතක්
🔶ගැණුම්කරුගේ ජාතික හැඳුනුම්පතෙහි පිටපතක්
🔶දේපලට ලඟාවන මාර්ගයෙහි දළ සටහනක්
මෙම ලිපි ලේඛණ සමග රු. 250.00 ක මුදලක් පළාත් ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට ගෙවූ විට අදාල ඉඩමේ තක්සේරු මිළ පිළිබඳ වාර්තාවක් ලබා ගත හැකිය. එසේ ආදායම් කොමසාරිස් විසින් නිකුත් කරනු ලබන යම් දේපලක් පිළිබඳව මුද්දර පිළිබඳව මතයෙහි වලංගු කාලය මසකි.
✍️විකිණුම්කරයක මුද්දර ගාස්තු
______________________________
විකිණුම්කරයක් සඳහා ගෙවිය යුතු මුද්දර ගාස්තුව තීරණය කරන්නේ පහත සඳහන් ආකාරයටය.
🔶දේපලෙහි වටිනාකමෙහි පළමු රු. 100000.00 සඳහා 3% කි.
🔶ඉතිරි වටිනාකම සඳහා 4%කි.
🔶මෙහිදී මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුත්තේ ගැණුම්කරුය.
✍️බදු ඔප්පුවක මුද්දර ගාස්තු
_____________________________
🔶බදු ඔප්පුවේ වටිනාකම වන්නේ මාසික බදු කුලිය අදාල බදු කාලයෙන් ගුණ කල විට ලැබෙන අගයයි.
🔶මාසික බදු කුලිය රු. 5000.00 ක් හෝ ඊට අඩු වන්නේ නම් මුද්දර ගාතු ගෙවිය යුතු නැත.
🔶මාසික බදු මුදල රු. 5000.00 ට වැඩි වන්නේ නම් මුද්දර ගාස්තුව ඔප්පුවේ වටිනාකමෙන් 1%කි.
🔶මෙහිදී මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුත්තේ බදු ගැණුම්කරුය.
✍️තෑගි ඔප්පුවක මුද්දර ගාස්තු
_____________________________
🔶මෙහිදී තෑගි දීමනාකරුට දේපල හිමි වූ දිනය මත දේපලෙහි වටිනාකම තීරණය කරනු ලබයි.
🔶තෑගි දීමනාකරුට 1977.03.31 දිනට පෙර හිමි වූ දේපලක් නම්,
1977.03.31 දිනට එම දේපලෙහි වටිනාකම හා එයට කරන ලද වැඩිදුයුණු කිරීම්වල එකතුව සහ තෑගි ඔප්පු ලියන අවස්ථාව වන විට දේපලෙහි වටිනාකම යන දෙකෙන් අඩු මුදල සඳහා මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුතුය.
🔶තෑගි දීමනාකරුට 1977.03.31 දිනට පසුව හිමි වූ දේපලක් නම්,
තෑගි දීමනාකරුට දේපල හිමි වූ දින එහි වටිනාකම හා එයට කරන ලද වැඩිදුයුණු කිරීම්වල එකතුව සහ තෑගි ඔප්පු ලියන අවස්ථාව වන විට දේපලෙහි වටිනාකම යන දෙකෙන් අඩු මුදල සඳහා මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුතුය.
🔶මුද්දර ගාස්තුව පළමු රු. 50000.00 ට 3% ක්ද, ඉතිරි මුදලට2% ක්ද වේ.
🔶මුද්දර ගාස්තුව ත්යාගලාභියා විසින් ගෙවිය යුතු වන අතර, ත්යාගලාභියා බාලවයස්කරුවකු වන විට ත්යාගකරු විසින් ගෙවිය හැකිය.
✍️උකස් ඔප්පුවක මුද්දර ගාස්තු
________________________________
🔶නිවසක් සෑදීමට, ඉඩමක් මිළට ගැනීමට හෝ නිවසක් මිළට ගැනීමට බලපත්රලාභී වාණිජ බැංකුවකට කරනු ලබන උකසක් සඳහා පළමු පිලියන 3 දක්වා මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුතු නැත.
🔶උකස් වටිනාකම මිලියන 3 කට වැඩිවන අවස්ථාවලදී මුද්දර ගාස්තුව එම වැඩිවන ප්රමාණයට 0.1% කි.
🔶අනෙකුත් සියළුම උකස් ඔප්පු සඳහා මුද්දර ගාස්තුව 0.1% කි.
🔶මෙහිදී මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුත්තේ උකස්කරුය.
✍️හුවමාරු ඔප්පු සඳහා මුද්දර ගාස්තු
______________________________________
🔶දේපල හුවමාරුකිරීමකදී ඒම දේපලෙහි අයිතියෙහි ස්වභාවය හා වටිනාකම මත මුද්දර ගාස්තු තීරණය කරයි.
🔶අදාල දේපල හුවමාරුකර ගන්නා අය හවුල්කරුවන් වන්නේ නම්,
🔶දේපල දෙකෙහි වටිනාකම් සමාන වන්නේ නම් මුද්දර ගාස්තුව රු. 100.00 කි
🔶දේපල දෙකෙහි වටිනාකම් අසමාන වන්නේ නම් එම වට්නාකම්හි වෙනසට සමානව විකිණුම්කරයක මෙන් මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුතුය.
අදාල දේපල හුවමාරුකර ගන්නා අය හවුල්කරුවන් නොවන්නේ නම්,
🔶දේපල දෙකෙහි වටිනාකම් සමාන වන්නේ නම් එම වටිනාකමට සමානව විකිණුම්කරයක මෙන් මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුතුය.
🔶දේපල දෙකෙහි වටිනාකම් අසමාන වන්නේ නම් වැඩි වටිනාකමක් ඇති දේපලෙහි වටිනාකමට සමානව විකිණුම්කරයක මෙන් මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුතුය.
🔶හුවමාරු ඔප්පුවක අදාල පාර්ශව දෙක එම දේපලෙහි වටිනාකම් අනුව මුද්දර ගාස්තු ගෙවිය යුතුය.
