08/03/2024
ဗိသုကာ ရသ
ကျွန်တော်တို့ ခဏ ခဏ ပြောဖြစ်ပါတယ်။ ဗိသုကာ ဟာ “လှတာထက်” ပိုတယ် ဆိုတာပါ။ လှတာက လှတယ်ဆိုတဲ့ အဆင့်မှာ တင်ပြီးသွားပြီ။ ဗိသုကာ နဲ့ အနုသုခုမတွေကျတော့ လှတယ်ဆိုတာရဲ့ နောက်မှ “ရသ” တစ်ခုပါ တွဲပါလာတက်ကြတယ်။ ဒါမို့လည်း ဆရာကြီး ဒေါက်တာလွင်အောင်က “Aesthetic” ဆိုတဲ့ English ဝေါဟာရကို “သောဘဏဂုဏ်” လို့ ဘာသာပြန်တယ်။ တချို့က “သောဘဏရသ” လို့လည်း ဆိုကြတယ်။ ဥပမာ- ဘာမှ မပြင်မဆင်ထားတဲ့ အခန်းတစ်ခန်းကို လူတစ်ယောက်ကို ခေါ်သွားလို့ ဘာမှ ခံစားရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပြင်ဆင်ထားပြီဆို ခင်ဗျားကို ခံစားမှု တစ်ခုတော့ ပေးလာပါပြီ။ ဒါက “ရသ” တစ်ခုကို ခံစားမိတာပါ။
ကျွန်တော်တို့တွေ ဟိုတယ်တစ်ခုမှာ ပွဲတစ်ပွဲ တက်ရောက်တယ်ထား။ အဲ့ဒီ ဟိုတယ်ရဲ့ နေရာတိုင်းမှာ ဓာတ်ပုံ မရိုက်ပါဘူး။ လှတယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာသာ ရိုက်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲ။ လှတယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ဒီဇိုင်းဖန်တီးမှုပါဝင်နေတယ်။ ဒီဇိုင်းပါရင် “ရသ” ပါလာပါမယ်။ “ရသ” တစ်ခုရအောင်ပင် ဗိသုကာပညာရှင် က ဖန်တီးသင့်တာပါ။ ကမ္ဘာကျော် ဗိသုကာပညာရှင်ကြီး Luis Barragan က “ဗိသုကာပညာရပ်ဟာ သိစိတ် (သို့) မသိစိတ်ရဲ့ စိတ်ခံစားမှု သောဘဏရ အနေနဲ့ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အနုပညာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါအပြင် ပတ်ဝန်းကျင်ကို နေထိုင်ချင်အောင် ဖန်တီးရတာမျိုးလည်း ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။
ချစ်ခြင်းများစွာဖြင့်
ဇော်ကိုကို (ဗိသုကာ)
