05/07/2025
မြန်မာနိုင်ငံမှာ အိမ်ခြံမြေ ဝယ်မယ်ဆိုရင် အသုံးများတဲ့ မြေအမျိုးအစားတွေထဲမှာ ဂရန်မြေ နဲ့ ဘိုးဘွားပိုင်မြေ ဆိုတာက အဓိက ကွာခြားချက်တွေ ရှိပါတယ်။ အဓိကကွာခြားချက်တွေကို အောက်မှာ ရှင်းပြထားပါတယ်။
ဂရန်မြေ (Grant Land)
* ပိုင်ဆိုင်မှုသဘောသဘာဝ
ဂရန်မြေဆိုတာက အစိုးရပိုင်မြေကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ နှစ်ကာလအပိုင်းအခြားတစ်ခု (ဥပမာ- ၃၀ နှစ်၊ ၆၀ နှစ်၊ ၉၀ နှစ်) အတွက် အစိုးရကနေ တရားဝင် အငှားချထားပေးတဲ့ မြေမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို "မြေငှားဂရန်" လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။
* သက်တမ်း
သက်တမ်းရှိပြီး သတ်မှတ်ထားတဲ့ နှစ်ကုန်သွားရင် သက်တမ်းတိုးဖို့အတွက် အစိုးရကို အခွန်ထပ်ဆောင်ပြီး မြေငှားရမ်းသက်တမ်းကို ပြန်တိုးရပါတယ်။ သက်တမ်းတိုးဖို့ လျှောက်ထားရင်တော့ ပုံမှန်အားဖြင့် တိုးပေးပါတယ်။
* အခွန်အခ
၃ လတစ်ကြိမ် မြေခွန်ဆောင်ရပါတယ်။ မြေပေါ်မှာ အဆောက်အအုံရှိရင် အဆောက်အအုံခွန်လည်း ပေးဆောင်ရပါတယ်။
* ရောင်းချခွင့်/လွှဲပြောင်းခွင့်
ဂရန်မြေကို မြေအမည်ပေါက်သူက ရောင်းချခွင့်၊ ပေါင်နှံခွင့်၊ အမွေပေးခွင့်တွေ ရှိပါတယ်။ တရားဝင် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်မယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်စာတမ်းရုံးမှာ မှတ်ပုံတင်စာချုပ်ချုပ်ဆိုရောင်းဝယ်မှသာ ဝယ်သူအနေနဲ့ ဥပဒေနဲ့အညီ ပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်လာမှာပါ။ အရပ်စာချုပ်နဲ့ ချုပ်ဆိုရောင်းဝယ်ရင် ပိုင်ဆိုင်ခွင့် မရပါဘူး။
* အားသာချက်
ဘဏ်မှာ အလွယ်တကူ ပေါင်နှံနိုင်တာကြောင့် လုပ်ငန်းကြီးတွေ လည်ပတ်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဘဏ်ချေးငွေနဲ့ ဝယ်ယူဖို့အတွက် ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ မြို့ပြဧရိယာအတွင်းမှာ အတွေ့ရအများဆုံး မြေအမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။
* အားနည်းချက်
သက်တမ်းကုန်ဆုံးရင် သက်တမ်းတိုးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ပိုင်ဆိုင်မှုက အစိုးရရဲ့ အငှားချထားမှုအပေါ် မူတည်နေပါတယ်။
ဘိုးဘွားပိုင်မြေ (Ancestral Land / Freehold Land)
* ပိုင်ဆိုင်မှုသဘောသဘာဝ
ဘိုးဘွားပိုင်မြေဆိုတာက ဘိုးဘွားအစဉ်အဆက်ကတည်းက ဓားမဦးချ ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့ပြီး သားစဉ်မြေးဆက် ဆက်လက်နေထိုင်၊ အသုံးပြုခွင့်ရှိတဲ့ မြေအမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမြေကို "မြေပိုင်မြေ" လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။
* သက်တမ်း
သက်တမ်းကုန်ဆုံးခြင်းမရှိဘဲ ကမ္ဘာတည်သရွေ့ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။
* အခွန်အခ
တစ်ချို့ ဘိုးဘွားပိုင်မြေတွေမှာ မြေခွန်ပေးဆောင်ဖို့ မလိုအပ်ပါဘူး (အချို့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဧကအောက်ဆိုရင်)။
* ရောင်းချခွင့်/လွှဲပြောင်းခွင့်
ဘိုးဘွားပိုင်မြေကို အမည်ပေါက်သူ ဒါမှမဟုတ် အမွေဆက်ခံပိုင်ဆိုင်သူက ရောင်းချခွင့်၊ လွှဲပြောင်းခွင့် အပြည့်အဝရှိပါတယ်။ အရပ်စာချုပ်နဲ့လည်း အဆင့်ဆင့် အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်လို့ရပေမဲ့၊ ပိုမိုခိုင်မာစေဖို့အတွက် မှတ်ပုံတင်စာချုပ်ချုပ်ဆိုတာကတော့ ပိုကောင်းပါတယ်။
* အားသာချက်
ပိုင်ဆိုင်မှုက အပြည့်အဝနီးပါး ခိုင်မာပြီး သက်တမ်း ကန့်သတ်ချက်မရှိပါဘူး။ ဘိုးဘွားပိုင်မြေကို နားလည်တဲ့သူတွေက ဂရန်မြေထက် ပိုခိုင်မာတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။
* အားနည်းချက်
ဘဏ်တွေမှာ ပေါင်နှံဖို့အတွက် ဂရန်မြေလောက် မလွယ်ကူတာမျိုးတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ မြို့ကြီးပြကြီးတွေမှာ ဘိုးဘွားပိုင်မြေက ရှားပါးပါတယ်။
ဒီအချက်အလက်တွေက မြေဝယ်ယူတော့မယ်ဆိုရင် ဘယ်မြေအမျိုးအစားက သင့်ရဲ့ လိုအပ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီလဲဆိုတာကို နားလည်အောင် ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ မြေဝယ်ယူတော့မယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်စာတမ်းတွေကို သေချာစစ်ဆေးဖို့နဲ့ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ဖို့ အမြဲတမ်းအရေးကြီးပါတယ်။