Халдварт өвчин судлалын үндэсний төв

19/04/2026

Жингээ хасахын тулд хооллолт, дасгал, усны хэрэглээ, амралт гэсэн дөрвөн үндсэн зүйлд анхаарах хэрэгтэй.

1. Хооллолт (70% нөлөөлнө!)
• Илчлэгийн алдагдалтай хооллолт – Өдөрт хэрэглэдэг илчлэгээ 300-500 ккал-аар бууруул. (Жишээ нь, 2000 ккал хэрэглэдэг бол 1500-1700 ккал руу багасгах)
• Өндөр уурагтай хоол идэх – Турахдаа булчингийн масс хадгалахын тулд тахианы цээж мах, загас, өндөг, тараг, буурцаг гэх мэт уурагтай хүнс түлхүү хэрэглэ.
• Нүүрс усны хэрэглээг хянах – Цагаан гурил, сахар, их хэмжээний будаа, гоймон гэх мэт энгийн нүүрс усыг хязгаарлаж, оронд нь овьёос, бор будаа, хөх тарианы талх хэрэглэ.
• Өөх тосны зөв хэрэглээ – Оливын тос, авокадо, самар зэргийг бага хэмжээгээр хэрэглэж, ханаагүй өөх тос авах хэрэгтэй.
• Хоолны дэглэм баримтлах – Өдөрт 3 үндсэн, 1-2 жижиг хоолтой байх нь өлсөхгүйгээр турахад тусална.

2. Дасгал хөдөлгөөн (30% нөлөөлнө!)
• Кардио дасгал (Өдөр бүр 30-45 мин) – Гүйлт, алхалт, дугуй унах, бүжиглэх гэх мэт кардио дасгал хийвэл өөх шатаалт нэмэгдэнэ.
• Булчин чангалах дасгал – Өдөр бүр 20-30 минутын булчинтай ажиллах дасгал хийгээрэй. Жишээ нь: суулт, планк, гэдэсний дасгал, уян хатан байдал сайжруулах йог, пилатес.
• HIIT (High-Intensity Interval Training) – 20-30 минутын богино хугацааны өндөр ачаалалтай дасгал хийвэл богино хугацаанд илүү их өөх шатаана.

3. Ус, шингэний хэрэглээ
• Өдөрт 2-3 литр ус ууж, биеийн бодисын солилцоог сайжруул.
• Өглөө өлөн дээрээ 1 стакан бүлээн ус уувал хоол боловсруулалт сайжирна.
• Кофе, цай, усан үзмийн шүүс гэх мэт шингэн зүйлсийг зөв сонго. Сахар агуулсан ундаа, хийжүүлсэн зүйлсээс татгалз.

4. Амралт, стрессийн менежмент
• Өдөрт 7-8 цаг унтах нь бодисын солилцоог хэвийн байлгаж, өөх шатаалтыг дэмжинэ.
• Стресстэхгүй байх нь чухал. Стрессээс болж кортизол (стрессийн даавар) ихсэхээр жингээ хасахад саад болдог.

Бодит үр дүн
• Сахар, гурилан бүтээгдэхүүн хязгаарлавал 7 хоногийн дотор л бие хөнгөрч, илүүдэл ус, хаван буурна.
• 14 хоногийн дараа биеийн хэмжээ мэдэгдэхүйц өөрчлөгдөнө.
• 28 хоногийн дараа 4-6 кг хүртэл жин хасах боломжтой (Илүүдэл жингээс хамаарна).

Эхний алхмаа яг өнөөдрөөс эхлээрэй! Чи үүнийг хийж чадна!

16/06/2025

Стресс гэдэг зүйл зүгээр л яриа биш биед болдог бүхэл бүтэн биологийн процесс гэж мэдсэнээс хойш гоё гоё номнууд олж уншиж байна.
Монголчууд маань их халамжтай хүмүүс харин “хэтрүүлэн халамжлах” нь хэрхэн өөрт болон өрөөлд стресс болж өвчин тусах болон тусгах нэг нөхцөл болдыг уншаад хуваалцмаар санагдлаа.

Хэт халамжлах (Хэт санаа тавихын) 10 онцлох шинж (HeartMath Solution номоос)

1. Хэт санаа тавилт = санаа тавьсан ч, стресс дагуулсан.
Анх жинхэнэ халамж, хайр байж байгаад яваандаа санаа зовнил, айдас, гэмшил эсвэл хэт хянах оролдлого болон хувирдаг.

2. Зүрх ба биеийн эрүүл ритмийг алдагдуулдаг.
Хайр зүрхний хэмийг зохицуулдаг бол хэт санаа тавилт/халамж нь зүрхний хэмийн эмх замбараагүй байдал үүсгэдэг — энэ нь сэтгэл санаа, биеийн ядралд хүргэнэ.

3. Үр дүнд хэт хамааралтай байдаг.
Жинхэнэ хайр: “Би чамайг юу ч болсон хайрлаж, дэмжинэ.”
Хэт санаа тавилт: “Чи сайн байвал л би тайвширна.”

4. Эцэстээ туйлдалт ба гомдлыг үүсгэдэг.
Таны хайр үнэлэгдээгүй мэт мэдрэмж төрж, уур бухимдал, ядаргаа болж хувирдаг. Хэт халамжлаад, санаа тавиад байгаа хүмүүстээ ч сэтгэлийн дарамт болж эхэлдэг. Тэдгээр хүмүүс нь төвөгшөөгөөд ирэхлээр гомдож, гутарч эхэлдэг.

5. Ихэвчлэн өөрөө ч мэдэлгүй хийдэг.
Та зүгээр л “сайн ээж, сайн хань, сайн туслагч” гэж бодож болох ч хэт хянах, хэт санаа зовох мэдрэмж мэдрэлийн системд хуримтлагдсан байдаг.

6. Зөөлөн зүрхтэй, энэрэнгүй хүмүүс хамгийн их өртдөг.
Сайн сайхныг хүсдэг, эмзэг мэдрэмжтэй хүмүүс жинхэнэ халамжийг хэт санаа тавилттай, хэт халамжтай андуурдаг.

7. Нөгөө хүнд ч дарамт болдог.
Хэт санаа тавьж, бүхнийг “засах” гэж оролдвол нөгөө хүн өөрийн эрх чөлөөг алдаж, сэтгэл зүйгээр улам ганцаарддаж, хэцүү байдалд ордог.

8. HeartMath нь “тэнцвэртэй халамж” руу шилжихийг зөвлөдөг.
Айдас, санаа зовнил биш — амар тайван, итгэлтэй оршихуйгаар дэмжих хэрэгтэй.

9. “Зүрх рүүгээ амьсгалах” дасгалаар хэт санаа тавилтыг багасгаж болно.

Зүрхэн хэсэг рүү амьсгал авч, өөрөөсөө асуух:
“Би одоо хайрлаж байна уу, эсвэл хянаж байна уу?”
“Энэ бол дэмжлэг үү, эсвэл айдас уу?”

10. Тэнцвэртэй халамж нь танд ч, харилцаанд ч эмчилгээ болдог.
Хэт санаа тавилтаас гарахад таны хайр илүү тайван, итгэлтэй, нинж сэтгэлтэй, нөгөө хүндээ ч өөртөө ч амьсгалах зайтай болж хувирна.

15/06/2025

Хүний уналтын үе хамгийн нандин. Энэ үедээ хүн өөрийгөө болон өрөөлийг таньж мэддэг. Жаргалтай, амжилттай яваа гэхээсээ гутрах үеэ илүү хайрла. Учир нь бусад үед чамайг хайрлах хүмүүс мундахгүй. Зовлон чинь, зовлон биш жаргал болж эхлэхийн цагт хүн төлөвшсөнөө мэднэ. Олон хүн зовлонгоо донтолтоор сольж өөрийгөө улам илүү гүн ангалд унагадаг. Донтолт гутралыг улам нэмнэ үү гэхээс дээрдүүлэхгүй. Яах юм бэ, тэгснээс ухаалаг унаж сур. Унаж байхдаа ухаар, ажигла. Цааш хамт явах хүмүүс чинь шигшигдэж, ачаа чинь хөнгөрч, бодол санаа чинь бодит болно. Хүн тэгээд дандаа унаад байх биш дээ, босох үе байгаа гэдэгтээ итгэж, одоо цагаа, сэтгэлээ нандигнан хайрлаарай.
Өчигдрөөс илүү өнөөдөрөө хайрла 😉

28/05/2025

Монголчууд эмэгтэй хүнийг хэдэн янзаар нэрлэдэг байжээ:
1. Охин – Нас бага эмэгтэй
2. Хэүхэн, Бяцхан, Нунжи - охин хүүхдийг нэрлэдэг байна.
3. Хэүхэн- хүүхэн гэж дуудаад охин хүүхэд гэхээсээ нас гүйцсэн эмэгтэйг ойлгох болжээ. Бусад нутагт хэүхээ гэж дуудаад охин гэсэн утгаар ойлгосон хэвээр байна.
4. Нунж - Жаахан охин, тухайлбал цэцэрлэг мөн бага ангид сурч буй охин юм.
5. Хонгор - Монгол аав, ээжтэй, удам сайтай эрд гараагүй залуухан эмэгтэй хүнийг нэрлэдэг сайхнаас сайхан үг юм. Ойрдод сээвгэр, Буриадад басхан гэнэ.
6. Аби - Ноёны охиныг
7. Бэхи - Зангийн охиныг
8. Гэгээ - Сайн удамтай охиныг
9. Гүнж - Монгол аавтай, манж эхтэй бүсгүй
10. Бяцган - Хүнтэй суугаагүй нас ахисан эмэгтэй (халхад мартагдсан).
11. Тулгар- Анх жирэмсэлж буй эмэгтэй
12. Томуй - Анх амаржиж буй эмэгтэйг
13. Ойс - Хүүхэд төрөхгүй эмэгтэйг
14. Авааль гэргий - Анхны гэргий
15. Эхнэр - Нэг эрийн олон эмүүдийг хүүхдүүд нь эхнэр гэж дууддаг байсан нь эхнэр гэж хэлэгдэх болсон баахан шоод утга
16. Хатан буюу хатагтай - Хүний дайтай яваа эм хүнийг хүндэлж буйн шинж тэмдэг
17. Авгай - Асар нарийн ёслол үйлдэж, асар үнэ цэнэтэй хувцас өмсгөл бэлдэж бий болдог хүндийн дээд хүндрэлтэй нэр.
18. Ахай - Олны хүндийг хүлээсэн эм хүнийг
19. Авьсан – Нэг айлын ахмад бэрийг дүүмэд нь авьсан гэдэг.
20. Ажин – Дүүмэд бэр нь ахмад бэрийг ажин гэдэг.
21. Бөл – Эгч, охин дүү хоёрын хүүхдүүд хоорондоо бөл болно.
22. Бөлөнцэр – хоёр бөлөөс төрсөн хүүхдүүд бөлөнцөр болдог.
23. Жидгэр- Нэг эрийн хоёр эм хоорондоо
24. Эх- Төрсөн эх, хойт эх, дараа эх, хадам эх, хөхүүлсэн эх гэнэ.
25. Ээж ижий – Үр хүүхэд нь эхээ энхрийлэн дуудах нэр. Эх гэдэг нь албаны зүйл мэтэд ихэвчлэн хэрэглэдэг. Ярианы хэлэнд дотночлон хэлэхдээ ижий гэнэ.
26. Эмэг ээж – Ээжийн ээж (эмэг эх, эмээ) авгайлах үг (буурал эмээ).
27. Өндөр эмээ – Эмэг ээжийн эх.
28. Элэнц эх – Өндөр эмээгийн эх.
29. Хуланц эх – элэнц эхийн эх г.м
Өөрөөр хэрхэн яаж нэрлэдэг байсан юм бол. Миний фээсбүүг найзууд хэлээд өгнө дөө.
Нутаг нутгийн хөгшчүүд өөрөөр хэлдэг байж таарна даа.

14/02/2025

Улсын хэмжээнд ижил нэртэй 360 хос байна гэнээ...🤍

13/01/2025

02/12/2024

💬| Ямар ч байсан Монголчууд муулахаас хойш 😂

27/11/2024

Хайрлагдсан эмэгтэй андашгүй 🥰🥰 Харц нь гэрэлтэй, Энхрий ялдам, Эрхэмсэг гоо, Энгийн байдал нь ч хөөрхөн, цаанаасаа л хайрлам, дур булаам, хөгжилтэй зантай, хөөрхөн ааштай, бусдыг татах чадвартай, дэндүү өөртөө итгэлтэй, Юунаас ч айдаггүй, Эгэлгүй Зоригтой, Эрх Дураараа 🤭😜🫠😍 Эмэгтэй хүн бүр ХАЙРЛАГДАХ, ХҮНДЛЭГДЭХ, ҮНЭ ЦЭНЭТЭЙ 💎