09/06/2026
KOTA KINABALU: Dakwaan tular di media sosial mengenai seorang wanita yang mendakwa membayar sehingga RM4,000 bagi menguruskan dokumen surat lahir telah mencetuskan perdebatan hangat dalam kalangan rakyat Sabah, sekali gus menyemarakkan sokongan terhadap petisyen yang menuntut penghantaran pulang pendatang asing dan pelarian di negeri ini.
Dakwaan wanita berkenaan yang tersebar luas di pelbagai platform media sosial menjadi perhatian ramai apabila beliau mendakwa telah mengeluarkan wang sebanyak RM4,000 bagi tujuan menguruskan dokumen surat lahir. Bagaimanapun, setakat ini tiada pengesahan rasmi daripada pihak berkuasa berhubung kesahihan dakwaan tersebut.
Menurut pemerhati dan aktivis masyarakat, sekiranya dakwaan itu benar, sebarang bayaran atau imbuhan yang diberikan kepada individu tertentu bagi mempercepatkan atau mendapatkan dokumen rasmi kerajaan melalui saluran tidak sah boleh dikategorikan sebagai perbuatan rasuah serta menyalahi undang-undang negara.
Pakar perundangan menjelaskan bahawa urusan pendaftaran kelahiran dan pengeluaran dokumen rasmi hanya boleh dilakukan mengikut prosedur yang ditetapkan oleh agensi kerajaan berkaitan. Mana-mana individu yang meminta, menerima atau menawarkan wang sebagai balasan untuk mendapatkan kelulusan atau memudahkan urusan dokumen secara tidak sah boleh berdepan tindakan undang-undang.
Menurut pemerhati undang-undang, sekiranya dakwaan pembayaran RM4,000 bagi mendapatkan atau mempercepatkan urusan dokumen rasmi itu benar, tindakan tersebut boleh menimbulkan elemen rasuah dan penyalahgunaan proses pentadbiran.
Di bawah Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) 2009, mana-mana individu yang memberi, menawarkan atau menjanjikan suapan boleh disiasat di bawah Seksyen 17(b), manakala pihak yang meminta atau menerima suapan boleh disiasat di bawah Seksyen 16 atau Seksyen 17(a) akta yang sama. Kesalahan tersebut memperuntukkan hukuman penjara sehingga 20 tahun dan denda tidak kurang daripada lima kali ganda nilai suapan atau RM10,000, mengikut mana yang lebih tinggi.
Selain itu, sekiranya terdapat unsur pemalsuan maklumat, penggunaan dokumen palsu atau pemberian keterangan tidak benar bagi tujuan mendapatkan dokumen rasmi, individu yang terlibat juga boleh disiasat di bawah Kanun Keseksaan serta undang-undang lain yang berkaitan, tertakluk kepada hasil siasatan pihak berkuasa.
Isu dokumentasi penduduk bukan warganegara dan pelarian di Sabah sememangnya menjadi topik sensitif sejak sekian lama. Kehadiran pemegang dokumen IMM13, yang pada asalnya diberikan kepada pelarian dari selatan Filipina sejak era 1970-an, sering menjadi perdebatan dalam kalangan rakyat negeri ini, khususnya berkaitan aspek keselamatan, demografi dan pengurusan kewarganegaraan.
Dakwaan yang tular itu sekali lagi menghidupkan kebimbangan rakyat Sabah terhadap isu dokumentasi pendatang asing dan pelarian. Ramai berpendapat sebarang bentuk penjualan, pengaturan atau pengeluaran dokumen melalui orang tengah yang tidak sah perlu disiasat secara menyeluruh bagi memastikan integriti sistem dokumentasi negara terus terpelihara.
Susulan kemarahan yang tercetus di media sosial, sebuah petisyen yang menggesa kerajaan mengambil tindakan lebih tegas terhadap isu pendatang asing dan pelarian dilaporkan telah mengumpulkan lebih 25,000 tandatangan dalam tempoh hanya dua hari.
Penyokong petisyen berpendapat kerajaan perlu memperketatkan penguatkuasaan undang-undang imigresen serta memastikan sebarang proses dokumentasi dilakukan secara telus dan mematuhi peraturan sedia ada. Mereka turut menuntut siasatan menyeluruh terhadap mana-mana dakwaan penjualan atau pengurusan dokumen melalui orang tengah yang tidak sah.
Peningkatan mendadak jumlah tandatangan dalam tempoh singkat itu dilihat mencerminkan tahap kebimbangan rakyat Sabah yang semakin memuncak terhadap isu pendatang asing, pelarian dan ketelusan proses dokumentasi di negeri ini.
Orang ramai bagaimanapun diingatkan supaya tidak membuat sebarang kesimpulan sebelum siasatan rasmi dijalankan dan hanya merujuk kepada maklumat yang disahkan oleh pihak berkuasa berkaitan.
ada urusan ic menggunakan bayaran
PTI beri rasuah
