10/02/2022
De Burchard de Volderstraat is nu te vinden op google maps! Maar wie was de Volder eigenlijk?
Er is weinig gepubliceerd over professor Burchard de Volder uit de zeventiende eeuw. Toch is hij van grote betekenis geweest voor de bevordering van de wis- en natuurkunde en de ontwikkeling van wetenschap in het algemeen. In het wetenschappelijk boek ‘Mannen rond Spinoza’ van filosoof en emeritus hoogleraar Wim Klever staat een interessant hoofdstuk over professor De Volder beschreven.
Burchard de Volder werd in Amsterdam geboren in 1643. Hij begon een studie wiskunde in Amsterdam en voltooide een studie filosofie in Utrecht. Vervolgens studeerde hij geneeskunde in Leiden waar hij tevens zijn doctorsgraad behaalde. In 1665 vestigde De Volder zich als ‘geneesheer van de armen der Remonstrantse kerk’ in Amsterdam. Amsterdam was in die tijd een druk bezocht verzamelpunt van radicale atheïstische Cartesianen (aanhangers van Descartes). De Volder mengde zich in deze vergaderkringen met invloedrijke filosofen als Spinoza en Van den Enden.
In 1670 kreeg Burchard in Leiden een leerstoel in de filosofie met logica als hoofdvak, waar hij onderwerpen uit de fysica behandelde. Aanvankelijk waren er bezwaren tegen zijn aanstelling, omdat hij niet de juiste gereformeerde kleur had. De Volder hield er natuurkundige en Cartesiaanse opvattingen op na waarvoor hij zich regelmatig moest verantwoorden. Zijn opvattingen waren voor sommige collega’s en predikanten een groot gevaar voor kerk en staat. Maar de Volders onderwijs genoot zeer grote belangstelling van leergierige studenten en hij kon op een rustige en heldere manier doceren. In 1674 maakt hij een reis naar Engeland om zich samen met collega’s verder te verdiepen in de fysica. Na deze uitwisseling gaf hij op de universiteit gestalte aan de experimentele fysica en breidde hij zijn leerstoel in 1682 uit met het vak wiskunde.
In het jaar 1697 werd de Volder benoemd tot rector magnificus van de Leidse Universiteit en zijn aanvangsrede ‘Oratio de rationis viribus et usu in scientiis’ werd gezien als een hoogtepunt van de zeventiende-eeuwse verlichting. De Volder zat de jaren daarna op de top van zijn roem en glorie in binnen-en buitenland en hij onderhield nauwe contacten met onder andere Christiaan Huygens en Johannes Hudde.
Biografen Gronovius en le Clerc prezen De Volders talent als docent en beminnelijkheid van karakter. Hij werd afgeschilderd als een klein en gezet figuur, hoffelijk en zonder veel plichtplegingen. Hij sprak weinig en dacht veel. Wat hij zei, bracht hij kort en precies naar voren. De Volder heeft vier publicaties op zijn naam staan. Burchard de Volder stierf in 1709 zonder rouwende familie, aangezien hij geen vrouw en kinderen had.
