27/07/2020
T i t l e Ready P r o g r a m
ABISO PARA SA PUBLIKO
Paksa : Title Ready Program ( T R P )
Layunin : Karagdagang Programa sa Paghahanap ng Titulo
Petsa : June 30, 2020
Mula sa : Administrator
Land Registration Authority
______________________________________________________________
Ang titulo na hawak mo ay may kambal na naka file sa loob ng Title Room ng Registry of Deeds (RD). Ang kambal na ito ay titulo rin na katulad ng titulo na hawak mo. Magkasabay silang ginawa, magkapareho ang itsura nila, magkapareho ang klase ng papel, magkapareho ang sukat, kulay, mga nakasulat, at ang pagkakaiba lang ay may nakatatak ng “Owner’s Duplicate Certificate” ang titulo na hawak mo, na hindi makikita sa kambal nito.
Nakasaad sa batas na kapag hindi mahanap ang kambal ng titulo mo sa nasabing Title Room, walang transaction na papahintulotan sa titulo na hawak.
Kapag mayroon kang transaction sa RD, ipakita mo sa kanila ang titulo na hawak at hahanapin nila ang kambal nito. Madali mong nahanap ang titulo mo dahil iisa lang ito, subalit may mga RD na ang isang Title Room nila ay naglalaman ng mahigit isang milyon na titulo.
Kapag yari sa papel ang titulo, maliban sa mahirap itong hanapin, maaari itong masira o mawala, at kapag ito ay nasira o hindi na mahanap, maaaring pag-iisipan na sinadya itong sinira o winala.
Dahil sa nasabing mga mahirap na kalagayan, ang Land Registration Authority (LRA) ay lumikha ng programa na tinatawag na Electronic Title Program.
Pinagkakaingatan mo ang titulo na hawak mo, ang iba ay nakatago pa sa vault o naka deposit pa sa safety deposit box ng bangko. Nais din ng LRA na pagkakaingatan at bigyan ng protection ang kambal nito sa pamamagitan ng nasabing program.
Sa programang ito, hinahangad ng LRA na maging electronic na ang mga titulo, na ang ibig sabihin ay lilikha ng mga titulo sa loob ng database ng LRA. At kapag natapos ito, ang kambal ng titulo mo ay Electronic Title na at hindi na yari sa papel.
Sa programang ito, may hawak ka pa rin na papel na titulo. Ang gagawing electronic ay ang kambal nito. Kailangan mong ibalik ang hawak mo na titulo para palitan ng panibagong papel na titulo na duplicate ng electronic title.
Kapag electronic na ang kambal ng titulo mo, maliban sa hindi na ito mahawakan, ang paghahanap nito ay mas madali na dahil sa nasabing computer database lang ito hanapin, at sa pamamagitan lang ng pag-encode ng title number ng titulo, sa isa o kulang sa isang segundo, lalabas na sa screen ng computer ang kambal nito, na may legal effect na pagkakahanap ng kambal, na isang pagsunod sa nasabing nakasaad sa batas na dapat mahanap muna ang kambal bago pahintulotan matuloy ang anumang transaction sa titulo.
Subalit kahit pagkatapos ng mga road shows at mga patalastas, halos lahat ng mga may hawak ng titulo ay hindi pa pinapa-upgrade ang kambal ng kanilang mga titulo na maging electronic.
Kaya naghanap ng paraan ang LRA para matugunan ang pangsamanatalang kalagayan ng mga titulo sa pamamagitan ng paglikha ng karagdagang programa, na tatawagin na Title Ready Program ( T R P ).
Sa T R P, bagaman ang process sa paghahanap ng titulo ay sa Title Room pa rin at hindi sa computer dahil hindi pa na upgrade at naging electronic ang mga ito, papahintulotan na ng LRA ang nasabing paghahanap kahit wala pang transaction para pagdating ng panahon na may transactiton na, nauna ng nahanap ang kanilang titulo. Sa madaling salita, hindi na kailangang antayin kung kalian may transaction na, saka pa ipahanap ang titulo.
Ang kinakailangang gawin ng mga may-ari ng titulo ay magpunta lang sa RD, mag fil-up ng TRP Form at ibigay sa kinauukulan doon, at kapag nahanap na ang kanilang titulo at naihanda na, magpadala ang LRA ng notice sa may-ari na ang kanyang titulo ay handa na para sa transaction.
Para mas matugunan pa ang mga karapatan ng mga may-ari ng lupa, maliban sa nasabing Title Ready Program (2020), ang LRA ay lumikha rin ng mga sumusunod na programa: Citizen’s Land Registration Portal (2020), Etitle Kaliwaan Program (2020), Transaction Preview Notice (2018), TOIVS (2018), ESerbisyo (2020), Eletronic TD (2017), ESignature (2020), at A2A (2012). Para malaman ng transacting public paano gamitin ang mga ito, magsasagawa ng mga patalastas ang LRA at sa takdang panahon na wala ng banta ng Covid-19, magsasagawa rin ng mga seminars.
Mabuhay at tulongan nawa tayo ng Diyos!
Sa ngalan ng lingkod bayan,
RENATO D. BERMEJO
Administrator, LRA
