05/03/2026
Bakit madalas nagkaka-away ang pamilya sa Extrajudicial Settlement (EJS)?
Ang Extrajudicial Settlement of Estate ay paraan para hatiin ang ari-arian ng namatay nang hindi dumadaan sa korte—pero sa realidad, dito rin madalas nagsisimula ang alitan.
Mga karaniwang problema:
1️⃣ Hindi nagkakasundo ang heirs
May gustong ibenta, may gustong panatilihin, may gustong hatiin.
2️⃣ May nakatira na sa lupa
Kahit siya ang nag-alaga o nagbayad ng amilyar, sa batas pantay pa rin ang mana.
3️⃣ May lumalabas na ibang heir
Halimbawa: illegitimate child o apo na may karapatan din sa mana.
4️⃣ Magulo o kulang ang dokumento
Tax declaration lang, walang titulo, o patay na ang nakapangalan sa title.
5️⃣ Hindi magkasundo sa value ng lupa
Nagiging debate kung ibebenta o magkano ang tunay na halaga.
6️⃣ Ayaw mag-ambag sa gastos
Estate tax, transfer tax, registration fees.
7️⃣ May utang o sangla ang lupa
Kailangang ma-settle muna bago maipamahagi.
8️⃣ May ayaw pumirma
Kapag may isang heir na tumanggi, hindi matutuloy ang EJS at mauuwi sa korte.
💡 Reality sa Pilipinas:
Maraming lupa ang hindi nahahati ng 20–50 taon dahil sa family conflict sa mana.