12/06/2026
Służebność osobista a dożywocie: Co dzieje się w Księdze Wieczystej po śmierci uprawnionego?
Wielu właścicieli nieruchomości, którzy odziedziczyli dom lub mieszkanie, staje przed zagadką: w dziale III Księgi Wieczystej widnieje wpis o „służebności osobistej” lub „dożywociu”. Często pojawia się pytanie: skoro osoba, na rzecz której wpisano to prawo, już nie żyje, to dlaczego wpis nadal widnieje w dokumentach?
Czym różnią się te pojęcia?
Służebność osobista mieszkania: To prawo konkretnej osoby do korzystania z części lub całości nieruchomości do końca jej życia.
Dożywocie: To umowa, w której właściciel przenosi własność nieruchomości na inną osobę, a w zamian nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (mieszkanie, jedzenie, opiekę).
Wspólna cecha: Oba te prawa wygasają wraz ze śmiercią osoby uprawnionej. Są ściśle związane z konkretnym człowiekiem i nie przechodzą na jego spadkobierców.
Dlaczego wpis w Księdze Wieczystej „nie znika” sam?
To najważniejszy punkt, o którym zapomina wielu właścicieli: w polskim systemie wieczystoksięgowym nie działa automatyzm. Fakt, że osoba uprawniona zmarła, nie sprawia, że urzędnik „automatycznie” usuwa wpis z Księgi Wieczystej.
Jeśli nie złożysz odpowiedniego wniosku, wpis o służebności będzie „straszył” w księdze przez kolejne dziesięciolecia, co może skutecznie zablokować lub utrudnić sprzedaż nieruchomości. Potencjalny kupiec (lub bank udzielający mu kredytu) będzie wymagał „czystej” księgi.
Jak usunąć wpis po śmierci uprawnionego?
Masz dwie główne ścieżki, aby wyprostować sytuację w dokumentach:
1. Złożenie wniosku o wykreślenie (najczęstsza droga)
Jeśli jesteś właścicielem nieruchomości, możesz w dowolnym momencie złożyć w sądzie wieczystoksięgowym wniosek o wykreślenie służebności lub dożywocia.
Co musisz zrobić: Złożyć wniosek na formularzu KW-WPIS wraz z odpisem aktu zgonu osoby uprawnionej.
2. Wykreślenie przy sprzedaży nieruchomości
Jeśli planujesz sprzedaż mieszkania, nie musisz robić tego wcześniej. Możesz wnioskować o wykreślenie służebności/dożywocia w trakcie przygotowywania aktu notarialnego sprzedaży.
Masz pytania dotyczące swojej sytuacji w Księdze Wieczystej?