08/02/2025
Ważna inicjatywa.
Wprawdzie jej stosowanie mogłoby dotyczyć pojedynczych obiektów, ale i te kilkanaście, które mogłyby wrócić na rynek w Polsce cieszy.
Na pewno pałace w Dargosławiu pod Gryficami i w Trzebulach pod Zielona Górą kwalifikowałyby się pod zmienione zapisy ustawy. Zdaje się pod Słupskiem rozsypuje się pałac, o którym zapomniał właściciel po wyjeździe do USA.
Znacie jeszcze jakieś?
W ostatnim tygodniu stycznia br. zwróciliśmy się do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, by skorzystała z przysługującej jej inicjatywy ustawodawczej i zaproponowała zmianę art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Jest to pierwsza w tym roku i trzecia po dwóch ubiegłorocznych interpelacja do organów Państwa o zmianę lub uzupełnienie treści różnych ustaw, które mogą pomóc chronić zabytki w naszym kraju. Wynika wprost z wniosków z prowadzonych przez fundację postępowań.
Obecnie przepisy tego artykułu umożliwiają przejęcie mienia po podmiocie wykreślonym z Krajowego Rejestru Sądowego. W szczególności dotyczy to mienia nieruchomego.
W kontekście ochrony zabytków jest to tym bardziej istotne, że jest to dobro narodowe i troska o nie powinna być w kręgu zainteresowania organów Państwa.
W naszej opinii wskazane jest, aby wspomniane przepisy dotyczyły również podmiotów wpisanych do analogicznych rejestrów w innych państwach, które posiadają nieruchomości w Polsce.
Zatem pierwsza część zdania w przepisie art. 25e ust. 1 uKRS mogłaby brzmieć „Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po podmiocie wykreślonym z Rejestru, albo równoważnego rejestru w innym państwie.”.
Niestety zdarza się, że właścicielem nieruchomości zabytkowej w Polsce jest spółka zagraniczna – np. znajdująca się w likwidacji niemiecka sp. z o.o. (GmbH) będąca właścicielem zabytkowego pałacu w Dargosławiu, pow. gryficki, gm. Brojce.
Gdy po ogłoszeniu upadłości czy likwidacji spółki, nie zostanie podzielony jej majątek, stanie się on własnością „niczyją”. Jakkolwiek w prawie niemieckim jest to dopuszczalne, tak w Polsce nie.
Uzasadniona więc jest nowelizacja wspomnianych przepisów z co najmniej dwóch powodów:
1. przejęcie zabytku w celu jego ochrony - w aktualnym stanie prawnym i w przedstawionym przypadku, organy ochrony zabytków nie mają możliwości przeprowadzić chociażby kontroli i zlecić koniecznych napraw;
2. usunięcie stanu „bezpodmiotowości” nieruchomości.
Biorąc powyższe pod uwagę, uznaliśmy, że koniecznym jest zwrócenie uwagi i rozważenie przedstawionego problemu z uwzględnieniem wartości zabytkowych nieruchomości dla dziedzictwa narodowego i dobra społeczeństwa.
Pomóż nam chronić polskie zabytki: 1,5% KRS 0000195764
www.zabytki.org
