31/03/2026
Kamienica przy Jana Pawła II 12 (dawniej Jedności Narodowej oraz Kaiser Wilhelm Strasse) jest istotnym elementem zabudowy monumentalnego założenia urbanistycznego Placu Grunwaldzkiego.
Osiem ulic wybiegających promieniście z placu, wydziela na jego obrzeżu działki o kształcie zbliżonym do klina, zabudowane stosunkowo wąskimi (w prze-dziale 20-30 m) jednak bardzo wysokimi (do 5 kondygnacji) frontami kamienic. Niestety, po 1945 roku nie zachowały się dwie pierzeje po północno-wschodniej stronie placu.
Kamienica pod adresem Jana Pawła II numer 12 została wzniesiona w przedziale lat 1895-1897 według projektu nieustalonego na obecnym etapie badań architekta. Skala jak i forma budynku doskonale wpisują się w monumentalne założenie urbanistyczne placu, który miał stanowić nowe centrum Szczecina, gdy po 1873 roku podjęto decyzję o niwelacji krępujących jego rozwój fortyfikacji. Wszystkie powstałe w tym rejonie budynki stanowią tkankę nowoczesnego miasta – co najmniej pięciokondygnacyjne, z licznymi oficynami i mieszkaniami o rozmaitym standardzie. Estetyka tej zabudowy również była silnie zróżni-cowana. Zgodnie z duchem epoki przyjmowała formy neostylowe, nierzadko z charaktery-stycznym akcentem architektury holenderskiej czy w ogólniejszym ujęciu odwołującej się do czasów hanzeatyckich lub renesansu pomorskiego.
Budynek pod numerem 12 został uszkodzona w trakcie bombardowań miasta w trakcie II wojny światowej – najprawdopodobniej spłonęła więźba dachowa i częściowo ostatnia kondygnacja. Po 1945 roku we wnętrzach urządzono specjalistyczną przychodnię lekarską dla dzieci, która funkcjonowała w tym miejscu do początku XXI wieku, gdy kamienica zo-stała sprzedana prywatnemu inwestorowi. Wykonał on remont pokrycia dachowego i ele-wacji, jednak na tym prace się zakończyły.
Ze względu na prestiżową lokalizację budynek ubrano w efektowny kostium stylowy z elementami neobarokowymi, a jego architekturę urozmaicały rozbudowane szczyty od strony placu oraz wykusze i facjaty w elewacjach od strony przyległych ulic. Wnętrza kamienicy zachowały się w różnym stopniu. Wybitne walory zabytkowe mają dwie główne klatki schodowe stanowiące osie komunikacji podłużnych skrzydeł od strony ulic. Wyposażono je w drewniane biegi z masywnymi, rzeźbionymi tralkami, wielobarwną ceramikę posadzkową oraz marmoryzacje ścian. Pobieżny ogląd pozwala przypuszczać, że ich powierzchnia była dekorowana warstwą mazerunku.
