เดอะกฤต บูชเตอร์ปั๊ม ปั๊มน้ำ อะไหล่ปั๊ม

31/07/2026

31/07/2026

เรียบร้อยงานดีมีคุณภาพเรียกใช้โทร.096-8658906

17/10/2025

ปั๊มน้ำ อะไหล่

17/10/2025

ออกวิ่งทั้งอาทิตย์หยุดซ่อมบ้างพรุ้งนี้โทร.096-8861732

08/10/2025

การออกแบบระบบสปริงเกลอร์ – Pipe Schedule และ Hydraulic Calculation

การออกแบบระบบสปริงเกลอร์อัตโนมัติเป็นศาสตร์ที่มีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในแง่วิธีการกำหนดขนาดท่อและการตรวจสอบสมรรถนะของระบบ ในยุคเริ่มแรกของการติดตั้งสปริงเกลอร์ วิธีการออกแบบที่ใช้กันทั่วไปคือ “Pipe Schedule” ซึ่งเป็นการกำหนดขนาดท่อจากตารางมาตรฐานตามจำนวนหัวสปริงเกลอร์ที่ต่ออยู่บนท่อนั้น วิธีการดังกล่าวมีข้อดีที่เรียบง่าย ไม่ต้องอาศัยการคำนวณซับซ้อน สามารถใช้งานได้สะดวกและรวดเร็ว จึงได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางในสมัยที่เครื่องมือด้านการคำนวณยังมีข้อจำกัด อย่างไรก็ตาม Pipe Schedule ไม่สามารถสะท้อนสมรรถนะจริงของระบบได้ครบถ้วน โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาถึงความหลากหลายของสภาพแหล่งน้ำและความซับซ้อนของระบบท่อที่พบในอาคารสมัยใหม่

มาตรฐาน NFPA จึงได้กำหนดข้อจำกัดของการใช้ Pipe Schedule อย่างชัดเจน กล่าวคืออนุญาตให้ใช้เฉพาะในระบบที่มีอยู่แล้วหรือการต่อขยายระบบเดิมเท่านั้น ไม่สามารถนำมาใช้กับการออกแบบระบบใหม่ และยังกำหนดเพิ่มเติมว่าการใช้ Pipe Schedule จะใช้ได้กับหัวสปริงเกลอร์ที่มีค่า K-factor 5.6 (nominal) เพียงอย่างเดียว การใช้หัวที่มีค่า K-factor แตกต่างไปจากนี้ไม่ว่าจะมากหรือน้อยย่อมทำให้ระบบไม่สามารถรับประกันการทำงานตามที่คาดหวังได้ หากค่า K-factor มากกว่า 5.6 หัวสปริงเกลอร์จะจ่ายน้ำมากขึ้นที่แรงดันเท่าเดิม แต่ผลที่ตามมาคือการสูญเสียแรงเสียดทานในท่อสูงขึ้น ซึ่งอาจทำให้ระบบไม่สามารถควบคุมไฟได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในทางกลับกัน หากค่า K-factor ต่ำกว่า 5.6 หัวสปริงเกลอร์อาจไม่สามารถจ่ายน้ำได้เพียงพอต่อการควบคุมเพลิงไหม้ ซึ่งทั้งสองกรณีนี้ชี้ให้เห็นว่า Pipe Schedule ไม่สามารถประยุกต์ใช้กับหัวสปริงเกลอร์ที่มี K-factor แตกต่างจาก 5.6 ได้

ในอีกด้านหนึ่ง เมื่อเทคโนโลยีการคำนวณพัฒนามากขึ้น โดยเฉพาะการมาถึงของเครื่องคิดเลขทางวิศวกรรมและคอมพิวเตอร์ตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา การออกแบบโดยใช้วิธี “Hydraulic Calculation” จึงกลายเป็นมาตรฐานหลักแทนที่ Pipe Schedule วิธีการดังกล่าวอาศัยหลักสมการทางไฮดรอลิกในการคำนวณแรงดันและอัตราการไหลของน้ำภายในระบบท่อ ทำให้สามารถสะท้อนสมรรถนะที่แท้จริงของระบบได้อย่างแม่นยำ Hydraulic Calculation จึงเหมาะกับระบบใหม่ทุกรูปแบบ โดยเฉพาะระบบที่มีความซับซ้อน อาคารสูง ระบบที่ใช้หัวสปริงเกลอร์ขนาด K-factor แตกต่างจาก 5.6 และระบบที่จัดอยู่ในประเภทความเสี่ยงสูง เช่น Extra Hazard Group 1 และ Group 2 ตลอดจนระบบ Exposure Protection ที่ใช้เพื่อป้องกันการลุกลามของเพลิงจากอาคารข้างเคียง

การใช้งาน Pipe Schedule ตาม NFPA
มาตรฐาน NFPA ได้กำหนดเงื่อนไขของการใช้ Pipe Schedule ไว้อย่างชัดเจนว่า สามารถใช้ได้เฉพาะกับระบบที่มีอยู่แล้ว (existing system) หรือการต่อขยายระบบเดิมเท่านั้น และไม่สามารถนำมาใช้กับการออกแบบระบบใหม่ นอกจากนี้ ยังใช้ได้เฉพาะกับหัวสปริงเกลอร์ที่มีค่า K-factor 5.6 nominal เท่านั้น และต้องอาศัยแหล่งน้ำที่มีแรงดันตกค้างสูงและเสถียร

ข้อจำกัดของ Pipe Schedule
Pipe Schedule มีข้อจำกัดที่สำคัญ ได้แก่:
- จำกัดการใช้หัวสปริงเกลอร์: ใช้ได้เฉพาะหัว K=5.6 เท่านั้น หากใช้หัว K-factor อื่น ระบบอาจไม่ทำงานตามที่คาดหวัง
- จำกัดประเภทระบบ: ไม่สามารถใช้กับ Extra Hazard Group 1 & 2 หรือ Exposure Protection
- ไม่รองรับระบบที่ซับซ้อนหรืออาคารสูง ซึ่งต้องการการตรวจสอบแรงดันและอัตราการไหลที่ละเอียด

K-Factor และผลกระทบต่อ Pipe Schedule
K-Factor เป็นค่าที่บ่งบอกสมรรถนะการจ่ายน้ำของหัวสปริงเกลอร์ โดยมีสูตร Q = K × √P Pipe Schedule ถูกออกแบบมาเพื่อหัว K=5.6 เท่านั้น หากใช้หัวที่มี K-factor มากกว่านี้ หัวจะจ่ายน้ำมากขึ้นแต่ทำให้เกิดแรงเสียดทานเพิ่ม และหากใช้หัวที่มี K-factor น้อยกว่า ระบบอาจไม่สามารถจ่ายน้ำได้เพียงพอ ดังนั้น Pipe Schedule ไม่สามารถใช้ได้กับหัวที่มีค่า K ≠ 5.6

การใช้ Hydraulic Calculation
Hydraulic Calculation คือการออกแบบระบบสปริงเกลอร์โดยใช้สมการทางไฮดรอลิก เพื่อคำนวณแรงดันและอัตราการไหลในท่ออย่างละเอียด วิธีนี้แม่นยำและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล เหมาะสำหรับระบบใหม่ทุกประเภท รวมทั้งอาคารสูง ระบบที่ซับซ้อน และระบบที่มีความเสี่ยงสูง ข้อดีของวิธีนี้คือสามารถใช้กับหัวสปริงเกลอร์ทุกขนาด K-factor และตรวจสอบได้ด้วยหลักฐานทางวิศวกรรม

สรุป
Pipe Schedule ถือเป็นวิธีการออกแบบที่มีคุณค่าในเชิงประวัติศาสตร์ แต่ปัจจุบันถูกจำกัดให้ใช้เฉพาะระบบเดิมหรือการต่อขยายระบบ และใช้กับหัว K=5.6 เท่านั้น ในขณะที่ Hydraulic Calculation กลายเป็นมาตรฐานหลักของการออกแบบระบบใหม่ทั้งหมด เพราะรองรับได้ทั้งหัวสปริงเกลอร์ทุกขนาด วัสดุท่อทุกชนิด และประเภทความเสี่ยงทุกระดับ การเลือกใช้วิธีออกแบบต้องยึดตามมาตรฐาน NFPA และข้อกำหนดของ AHJ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ระบบสปริงเกลอร์ทำงานได้อย่างน่าเชื่อถือและปลอดภัยเมื่อเกิดเพลิงไหม้จริง

27/09/2025

NPSH คืออะไร และสำคัญอย่างไร
NPSH (Net Positive Suction Head) คือค่าที่ใช้ประเมินความเสี่ยงการเกิด cavitation ในปั๊มน้ำ ซึ่งเป็นภาวะที่ความดันฝั่งดูดต่ำจนของเหลวเกิดการเดือดเป็นไอ ทั้งที่อุณหภูมิไม่สูง เมื่อฟองไอไหลเข้าสู่วงใบพัดแล้ว “ยุบตัว” ทำให้เกิดแรงกระแทกจุลภาค ส่งผลให้ใบพัดสึกกร่อน (pitting), ปั๊มสั่นและเสียงดัง, ประสิทธิภาพตก และอายุการใช้งานสั้นลง

ดังนั้น การออกแบบให้ NPSHa (ที่ระบบมีให้) ≥ NPSHr (ที่ปั๊มต้องการ) เป็นหัวใจสำคัญในการหลีกเลี่ยง cavitation

1) องค์ประกอบของ NPSHa
สูตรทั่วไปสำหรับถังเปิดสู่บรรยากาศ:
NPSHa = H_atm ± H_static – H_vp – h_f

- H_atm: ความดันบรรยากาศ (≈ 10.33 m ที่ระดับน้ำทะเล)
- H_static: ระยะสุทธิระหว่างผิวน้ำกับแกนปั๊ม (บวกหากปั๊มต่ำกว่า, ลบหากสูงกว่า)
- H_vp: ความดันไอของน้ำ (ขึ้นกับอุณหภูมิ เช่น 30 °C ≈ 0.43 m)
- h_f: การสูญเสียฝั่งดูด (ท่อ + ฟิตติ้ง)

ในงานจริงควรเผื่อ Safety:
NPSHa,eff = H_atm ± H_static – H_vp – h_f – h_safety

2) การหาค่า h_f (สูญเสียฝั่งดูด)
1. ท่อ (Darcy–Weisbach): h_f,pipe = f (L/D)(v²/2g)
2. ฟิตติ้ง (Minor losses): h_f,minor = (ΣK)(v²/2g)

ค่าของ f มาจากสูตร Swamee–Jain (ขึ้นกับ Re และความขรุขระ), ส่วนค่า K ต้องดูจากคู่มือวิศวกรรมหรือสเปคผู้ผลิตฟิตติ้ง

3) ปัจจัยที่ส่งผลต่อ NPSH
ทำให้ NPSHa ลดลง:
- ปั๊มยกสูง (suction lift)
- ท่อดูดยาว/แคบ/ฟิตติ้งมาก
- น้ำอุณหภูมิสูง (H_vp เพิ่ม)
- ติดตั้งในพื้นที่สูง (H_atm ลด)

ทำให้ NPSHa เพิ่มขึ้น:
- วางปั๊มต่ำลง (flooded suction)
- ขยายท่อดูด ลดความยาวและจำนวนฟิตติ้ง
- ลดอุณหภูมิของน้ำ
- เลือกปั๊มที่ต้องการ NPSHr ต่ำ

4) ตัวอย่างรายการคำนวณ NPSH (จากโจทย์หน้างานจริง)
เงื่อนไข:
- Q = 30 m³/h = 0.00833 m³/s
- ท่อดูด 4" (ID ≈ 0.1016 m), L = 6 m
- ฟิตติ้ง: entrance, elbow 90°, eccentric reducer, foot valve, strainer (ΣK ≈ 4.7)
- H_atm = 10.33 m (ระดับน้ำทะเล)
- น้ำ 30 °C ⇒ H_vp = 0.43 m
- h_s = 2.50 m (ปั๊มสูงกว่าผิวน้ำ)
- Safety = 1.00 m

ขั้นที่ 1: ค่าพื้นฐานการไหล
พื้นที่หน้าตัด A = πD²/4 = 0.00811 m²
ความเร็ว v = Q/A = 0.00833 / 0.00811 ≈ 1.03 m/s
Head velocity v²/2g = (1.03)² / (2×9.81) ≈ 0.054 m

ขั้นที่ 2: สูญเสียตามท่อ
ค่าสัมประสิทธิ์แรงเสียดทาน (f) ≈ 0.0195 (ท่อเหล็กเชิงพาณิชย์)
h_f,pipe = f (L/D)(v²/2g)
= 0.0195 × (6/0.1016) × 0.054 ≈ 0.062 m

ขั้นที่ 3: สูญเสียในฟิตติ้ง
h_f,minor = ΣK(v²/2g)
= 4.70 × 0.054 ≈ 0.254 m
รวม h_f = 0.316 m

ขั้นที่ 4: คำนวณ NPSHa
NPSHa = H_atm – h_s – H_vp – h_f
= 10.33 – 2.50 – 0.43 – 0.316 = 7.08 m

รวม Safety:
NPSH_a,eff = 7.08 – 1.00 = 6.08 m

การตีความ:
หากปั๊มที่อัตราการไหลนี้มี NPSHr ≈ 2–4 m
→ NPSH_a,eff = 6.08 m มากกว่า NPSHr
⇒ เพียงพอและปลอดภัย มี margin ราว 2–4 m

5) ข้อควรระวังและคำแนะนำ
- อ่านค่า NPSHr จาก curve ที่อัตราการไหลจริง
- เผื่อ Safety ≥ 1 m หรือ ≥10–30% ของ NPSHr
- ลด h_f และ suction lift หากมาร์จินต่ำ
- ใช้ Vertical turbine pump หาก NPSHa มีจำกัด

อบรมการออกแบบระบบท่อภายในอาคารรุ่นที่ 5📌
Basic Training Course of Plumbing System
🌐 Online Seminar ผ่านโปรแกรม Zoom*
🔹 4-5. ตุลาคม 2568
📌 มีบันทึก VDO สามารถดูย้อนหลังกี่รอบก็ได้
ติดต่อสอบถาม
📌 สามารถลงทะเบียนได้ตั้งแต่ วันนี้ - 3 ตุลาคม. 2568
อีเมล : [email protected]
✍ รายละเอียด และลงทะเบียนที่นี่ ตาม QR Code หรือ กด Link
https://docs.google.com/forms/d/1MTBsAvwcyP4uZ-B5RIKGxpqfx895UmFbzAu-kIcf_UM/edit
QR CODE ติดโฆษณา ให้กดข้ามนะครับ
👉 เนื้อหา
หลักสูตร ที่เน้น พื้นฐานและเทคนิคการออกแบบงานระบบท่อในอาคาร
หลักสูตร ที่เน้น การนำไป ประยุกต์เพื่อใช้งานออกแบบ,งานติดตั้งและตรวจงาน ได้จริง
หลักสูตร ที่เน้น เพื่อ คน ทำงานสายที่เกี่ยวข้อง
-------------------------------------------------------------------------
ระบบท่อในอาคาร (Plumbing System) เป็นงานระบบวิศวกรรมที่มีความสำคัญต่อผู้ใช้อาคารทางด้านสุขอนามัย ความปลอดภัย ความสะดวกสบาย การประหยัดพลังงาน และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
การออกแบบระบบท่อในอาคาร (Plumbing System) จะต้องอ้างอิงกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น วสท., ASPE ,IPC
และคู่มือของผู้ผลิตจะทำให้ ประหยัดค่าก่อสร้างและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
--------------------------------------------------------------------------
หัวข้อบรรยายโดยสังเขป
- การคำนวณปริมาณการใช้น้ำในอาคาร
- การออกแบบระบบท่อน้ำประปาในอาคาร
- การออกแบบเครื่องสูบน้ำประปาในอาคาร
- การออกแบบระบบท่อระบายน้ำเสีย
- การออกแบบระบบท่อระบายน้ำฝน
- การออกแบบระบบสระว่ายน้ำ..................................
ติดต่อสอบถาม
📧 อีเมล : [email protected]
✍ รายละเอียด และลงทะเบียนที่นี่ ตาม QR Code หรือ กด Link
https://docs.google.com/forms/d/1MTBsAvwcyP4uZ-B5RIKGxpqfx895UmFbzAu-kIcf_UM/edit
@ผู้ติดตาม

QR CODE ติดโฆษณา ให้กดข้ามนะครับ

14/09/2025

❌ ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการติดตั้ง Priming Tank เพื่อแก้ปัญหา Horizontal Split-Case Fire Pump

ปัญหาและข้อห้ามในการติดตั้ง Horizontal Split-Case Fire Pump เมื่อถังน้ำอยู่ต่ำกว่าเครื่องสูบน้ำ

Horizontal Split-Case Fire Pump (HSC) เป็นปั๊มแรงเหวี่ยงที่นิยมใช้มากที่สุดในระบบดับเพลิงอาคารสูงและโรงงานอุตสาหกรรม เนื่องจากมีความน่าเชื่อถือสูง บำรุงรักษาง่าย และรองรับอัตราการไหลได้กว้าง อย่างไรก็ตาม มาตรฐาน NFPA 20 – Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection กำหนดข้อจำกัดชัดเจนเกี่ยวกับการติดตั้งปั๊มชนิดนี้ โดยเฉพาะเมื่อ ระดับน้ำในถังดับเพลิงต่ำกว่าเครื่องสูบน้ำ หากฝืนใช้วิธีดูดยกน้ำ (static suction lift) จะเสี่ยงต่อความล้มเหลวและไม่ผ่านการตรวจรับรองระบบดับเพลิง

❌ ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการติดตั้ง Priming Tank เพื่อแก้ปัญหา Horizontal Split-Case Fire Pump

ความเชื่อที่ผิด: “ใส่ Priming Tank แล้วปั๊มดูดยกน้ำได้ปลอดภัย”
• หลายโครงการเก่าเชื่อว่าการเพิ่ม ถัง Priming Tank และ Foot Valve จะทำให้ Horizontal Split-Case Fire Pump (HSC) ดูดยกน้ำจากแหล่งน้ำที่อยู่ต่ำกว่าได้เหมือน Vertical Turbine Pump
• ความจริง: NFPA 20 หลังปี 1974 ไม่อนุญาตให้ใช้วิธีนี้ เพราะถัง priming และ foot valve ไม่สามารถรับประกันความพร้อมใช้งาน หากเกิดการรั่วหรือการดูดอากาศ ปั๊มจะเสีย prime และหยุดทำงาน

เข้าใจผิดว่าเป็น “วิธีประหยัด”
• ผู้ติดตั้งบางรายคิดว่า การติดตั้ง priming tank ประหยัดกว่าการย้ายปั๊มลงต่ำหรือสร้าง break tank/boot pit
• ความจริง: ค่าใช้จ่ายบำรุงรักษาระยะยาวสูงกว่า—foot valve และวาล์วช่วย priming มักรั่วหรือเสื่อมสภาพ ทำให้ต้องซ่อมแซมบ่อย และเมื่อปั๊มไม่ทำงานในเหตุเพลิงไหม้ ค่าเสียหายจากไฟไหม้สูงกว่ามาก

ข้อห้ามใช้ Priming Tank และ Foot Valve กับ HSC Fire Pump ตาม NFPA 20

1) ก่อนปี 1974: NFPA 20 เคย “อนุญาต”
• ในฉบับเก่า (เช่นช่วงทศวรรษ 1960) มาตรฐาน ยังเปิดทางให้ปั๊มแรงเหวี่ยงแนวนอน ทำงานแบบ suction lift ได้ หากติดตั้ง ถังน้ำสำหรับไพรม (priming tank) และ วาล์วเท้า (foot valve) เพื่อเก็บน้ำค้างในท่อและตัวเรือนปั๊มให้พร้อมดูดเมื่อสตาร์ทครั้งถัดไป หลักการในคู่มือสมัยนั้นถึงกับระบุให้ “ถังไพรมต้องมีขนาดพอและท่อเชื่อมใหญ่พอ เพื่อให้ปั๊มไพรมได้เร็วแม้มีการรั่วที่ foot valve” ซึ่งเป็นหลักฐานว่าครั้งหนึ่งระบบนี้เคยเป็นแนวปฏิบัติจริงใน NFPA 20 รุ่นเก่า. 

2) ประสบการณ์ภาคสนาม: “เสีย prime → ปั๊มไหม้”
• เมื่อใช้งานจริง foot valve มักรั่ว/ติดขัด หรือผิวรองนั่งสกปรก ทำให้น้ำในท่อดูดและ casing ไหลย้อน ลงแหล่งน้ำ เกิด “สูญเสีย prime”
• ในเหตุเพลิงไหม้ หากสตาร์ทปั๊มตอน มีอากาศค้างเพียง ~3% ในเรือนปั๊ม ปั๊ม HSC หลายรุ่น ไม่สามารถจ่ายน้ำได้เลย และอาจ หมุนแห้งเสียหาย (dry running) ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่พบซ้ำ ๆ จนถูกมองว่า “ไม่น่าเชื่อถือพอ” สำหรับระบบดับเพลิง. 

3) จุดเปลี่ยนในมาตรฐาน: “ตัดแนวคิด priming ออกในปี 1974”
• คณะกรรมการ NFPA 20 ยกเลิกการยอมรับแนวทาง suction lift ด้วย priming tank/foot valve ตั้งแต่ฉบับปี 1974 โดยเหตุผลหลักคือ “ความไม่น่าเชื่อถือ” จากเคส foot valve ล้มเหลวจนปั๊มเสียหายเมื่อวิ่งแห้ง (บันทึกไว้ในคำอธิบายของ NFPA 20 Handbook และสรุปเชิงประวัติโดยผู้เชี่ยวชาญหลายแหล่ง). 

4) แนวทางหลังปี 1974: ต้อง “flooded suction” หรือเปลี่ยนชนิดปั๊ม
• หลักการปัจจุบันของ NFPA 20: ปั๊มแรงเหวี่ยงแนวนอน (HSC/End Suction/Inline) ต้อง จัดให้มีแรงดันบวกที่หน้าแปลนดูด (flooded suction) ตลอดเวลา ไม่ออกแบบให้ “ยกน้ำ” ด้วยกลไกไพรมอีกต่อไป
• กรณีแหล่งน้ำอยู่ระดับต่ำกว่า → ให้ใช้ Vertical Turbine Fire Pump (VTP) ซึ่งออกแบบมาเพื่อยกน้ำจากบ่อ/สระ/หลุม (น้ำต่ำกว่าปั๊ม) ตั้งแต่ต้นทางอยู่แล้ว ตามบทความทางการของ NFPA. 
• คู่มือสายประกันและวงการ (เช่น NFSA) ก็สรุปทำนองเดียวกันว่า งานใหม่ ไม่ให้ใช้ HSC แบบ suction lift; ถ้าหลีกเลี่ยงไม่ได้ให้เลือก VTP แทน. 

5) คำถามพบบ่อย: แล้วค่าความดันลบเล็กน้อยที่หน้าแปลนดูดได้ไหม?
• มาตรฐาน ยอมให้มีค่าลบเล็กน้อย ที่หน้าแปลนดูด (เช่นประมาณ −3 psi) ในกรณีดูดจาก ถังที่เอาต์เล็ทอยู่ระดับเดียวกันหรือสูงกว่า ปั๊ม ซึ่งเป็นผลจาก สูญเสียในท่อ ไม่ใช่การ “ยกน้ำ” ด้วยการไพรม แนวคิดนี้ต่างจาก suction lift โดยสิ้นเชิง. 
• แนวปฏิบัติของ FM Global DS 3-7 ก็เน้นให้จัดรูปแบบดูดเป็น flooded suction และคุมการสูญเสีย/ความปั่นป่วนในท่อดูดอย่างเข้มงวด เพื่อหลีกเลี่ยงคาวิเตชันและการสูญเสีย prime. 

6) สรุปเชิงนโยบายของ NFPA 20
• “ไม่ใช้ priming tank/foot valve กับ HSC” ไม่ใช่เพียงรสนิยมการออกแบบ แต่เป็นบทเรียนจากความเสียหายจริง—สูญเสีย prime = ปั๊มไม่ทำงานในนาทีวิกฤต จึงถูก ถอดออกตั้งแต่ฉบับปี 1974 และถูกแทนที่ด้วยข้อกำหนดให้ flooded suction สำหรับ HSC และให้เลือก VTP เมื่อต้องยกน้ำจากระดับต่ำกว่า.

อ้างอิงมาตรฐาน
• NFPA 20: Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection, 2025 Edition — §4.16.1 และ Annex A.4.16
• NFPA 20 Handbook — Historical Notes on Removal of Priming Tank/Foot Valve (1974)
• FM Global Data Sheet 3-7: Fire Protection Pumps — Flooded Suction Guidelines

สรุป: การใช้ Priming Tank เป็นการแก้ปัญหาที่ “ดูง่าย” แต่ เข้าใจผิด และไม่ปลอดภัยตามมาตรฐานสมัยใหม่ ความเชื่อเหล่านี้มักเกิดจากการอ้างอิงแนวทางเก่าหรือการประหยัดต้นทุน แต่เสี่ยงต่อความล้มเหลวของระบบดับเพลิงเมื่อเกิดเหตุจริง คำแนะนำตาม NFPA 20 คือ ใช้ flooded suction หรือเลือกปั๊มชนิดที่ออกแบบมาสำหรับ suction lift เช่น Vertical Turbine Pump แทน

07/09/2025

งานระบบปั้มน้ำ
ประปา,สุขาภิบาล

06/09/2025

หลักการคำนวณขนาดถังน้ำมัน Fire Pump (NFPA 20: 2025)

มาตรฐาน NFPA 20: 2025 ได้กำหนดเกณฑ์การออกแบบขนาดถังน้ำมันสำหรับ Fire Pump ที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล โดยยึดตามปริมาณการใช้น้ำมันเชื้อเพลิง (Fuel Consumption) ของเครื่องยนต์ที่โหลดสูงสุด (Full Load Consumption) ดังนี้:

หลักการทั่วไป
- ถังน้ำมันต้องมีปริมาตรเพียงพอสำหรับการเดินเครื่องต่อเนื่อง 12 ชั่วโมงเต็ม ตามอัตราการกินน้ำมันสูงสุดของเครื่องยนต์ (Full Load Fuel Consumption).

- ต้องเผื่อปริมาณน้ำมันเพิ่มอีก 10% เพื่อรองรับ:
• 5% สำหรับการขยายตัวของน้ำมัน (Expansion Space).
• 5% สำหรับน้ำมันตกค้าง (Sump Allowance).

สูตรการคำนวณ
V_tank = (Full load fuel consumption × 12 hr × 1.10)

โดยที่:
- V_tank = ปริมาตรถังน้ำมันที่ต้องการ (ลิตร หรือ แกลลอน).
- Fuel consumption = ค่าการใช้น้ำมันที่โหลดเต็มของเครื่องยนต์ (ลิตร/ชั่วโมง หรือ แกลลอน/ชั่วโมง).

กรณีไม่ทราบค่า Fuel Consumption
หากไม่ทราบอัตราการกินน้ำมันจริงของเครื่องยนต์ สามารถใช้ค่าประมาณ:
• 1 แกลลอน/HP (≈ 5.07 ลิตร/kW).
แล้วนำไปคูณกับกำลังเครื่องยนต์ (HP หรือ kW) และเผื่อ 10% เช่นเดียวกัน. เพื่อรองรับ:
• 5% สำหรับการขยายตัวของน้ำมัน (Expansion Space).
• 5% สำหรับน้ำมันตกค้าง (Sump Allowance).

ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติว่าเครื่องยนต์ Fire Pump มีอัตราการกินน้ำมัน = 22 L/hr ที่ Full Load.

คำนวณ:
V_tank = 22 × 12 × 1.10 = 290.4 L

ดังนั้นควรเลือกถังน้ำมันขนาด ≥ 300 ลิตร.

ข้อกำหนดเสริมตาม NFPA 20: 2025
- ถังต้องมีการติดตั้งเฉพาะ Fire Pump เท่านั้น ไม่ใช้ร่วมกับระบบอื่น.
- ต้องมีท่อเติม, ท่อจ่าย, ท่อกลับ, Vent, Drain, และ Fuel Level Indicator.
- ต้องมีสัญญาณเตือนน้ำมันต่ำ (Low Fuel Alarm) ที่ระดับ 2/3 ของถัง.

- ต้องมี Bund Wall หรือ Double-Wall Tank เพื่อป้องกันการรั่วซึม.
วิธีคำนวณความจุ Bund (ในอาคาร)
• เกณฑ์ NFPA 20 (single-wall):

Vbund(min) ≥ 1.00 × Vtank

• ถ้า AHJ เรียก 110%:

Vbund(min) ≥ 1.10 × Vtank

ตัวอย่างจากถังในรูป (ป้าย 515 gal)
• แปลงหน่วย:

515 gal × 3.78541 = 1,949.49 L ≈ 1.949 m³

• ตาม NFPA 20 (100%) → ต้องมีบันด์จุ ≥ 515 gal (≈ 1.95 m³)

• ถ้าท้องถิ่นกำหนด 110% → ต้องมีบันด์จุ ≥ 566.5 gal (≈ 2.144 m³)

- การติดตั้งและวัสดุต้องเป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของ NFPA 20.

สรุป
NFPA 20: 2025 กำหนดว่าขนาดถังน้ำมันของ Fire Pump ต้องมีปริมาตรเพียงพอสำหรับการเดินเครื่อง อย่างน้อย 12 ชั่วโมงเต็ม โดยอ้างอิงอัตราการกินน้ำมันสูงสุดของเครื่องยนต์ และเผื่อปริมาณน้ำมันเพิ่มอีก 10% สำหรับ Expansion และ Sump Allowance เพื่อความปลอดภัยและความต่อเนื่องของการทำงาน.

06/09/2025

การคำนวณขนาด Pressure Tank ของ Booster Pump

ตลอดเวลาที่ผ่านมา การหาสูตรที่เหมาะสมในการคำนวณขนาด Pressure Tank ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย เนื่องจากมีปัจจัยหลายอย่างที่เกี่ยวข้อง เช่น อัตราการไหลของปั๊ม ความดัน Cut-in / Cut-out เวลาการทำงานขั้นต่ำ รวมไปถึงการปรับค่าความดันเป็น Absolute pressure ซึ่งถ้าหากขาดองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งไป สูตรที่ได้อาจไม่สะท้อนความเป็นจริง และเสี่ยงต่อการเลือกถังที่เล็กหรือใหญ่เกินความจำเป็น

ความท้าทายที่เจอคือ:
• สูตรที่พบในตำราแต่ละแห่งมักไม่สมบูรณ์ หรืออิงเฉพาะทฤษฎี ทำให้ใช้กับงานจริงยาก
• บางสูตรให้ผลใกล้เคียง แต่ไม่สามารถอธิบายพฤติกรรมการทำงานของถังและปั๊มได้ครบถ้วน
• เอกสารและมาตรฐานที่อ้างอิงก็มีหลายเวอร์ชัน บางครั้งทำให้เกิดความสับสนในการนำไปใช้

ทั้งหมดนี้ทำให้การออกแบบระบบที่ปลอดภัยและประหยัดเป็นเรื่องที่ต้องค้นคว้า ทดลอง และปรับแก้มานาน

การค้นพบสูตรที่เหมาะสม
หลังจากผ่านการค้นคว้า ทดลอง และตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง ในที่สุดก็ได้เจอ สูตรที่เหมาะสมและสอดคล้องกับการใช้งานจริง

Vw = Vt · P0 (1/P1 - 1/P2)

สูตรนี้ได้รวมปัจจัยที่สำคัญทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น อัตราการไหลของปั๊ม (Q), เวลาขั้นต่ำในการทำงาน (t), แรงดัน Pre-charge (P0) และ แรงดัน Cut-in / Cut-out (P1, P2) ทำให้สามารถคำนวณหาขนาดถังที่ “พอดีที่สุด” ไม่เล็กจนเสี่ยงต่อปั๊มเสียหาย และไม่ใหญ่เกินจนสิ้นเปลือง

ความสำคัญของ Pressure Tank
ถังแรงดัน (Pressure Tank) มีหน้าที่หลัก 2 ประการคือ 1) ลดการ ON/OFF ของปั๊มถี่เกินไป ซึ่งช่วยยืดอายุการใช้งานมอเตอร์ 2) ดูดซับแรงกระแทก (Water Hammer) และรักษาเสถียรภาพแรงดันในระบบท่อ.

ที่มาของสูตรการคำนวณ
การคำนวณขนาดถังแรงดันอิงจากกฎของแก๊ส (Boyle’s Law: P·V = ค่าคงที่). ในถังแรงดันมีอากาศอัด (pre-charge) แยกด้วยไดอะแฟรม เมื่อน้ำเข้า-ออก ปริมาตรอากาศเปลี่ยนตามความดัน ทำให้ปริมาณน้ำที่สามารถจ่ายได้ต่อรอบ (drawdown) ขึ้นกับค่า cut-in, cut-out และ pre-charge.

สูตรที่ใช้
สูตรแบบ Absolute Pressure:

Vw = Vt · P0 (1/P1 - 1/P2)

โดย Vw = ปริมาณน้ำที่จ่ายออกได้ (L),
Vt = ขนาดถัง (L),
P0 = pre-charge absolute (bar),
P1 = cut-in absolute (bar),
P2 = cut-out absolute (bar).

สูตรแบบย่อ (เมื่อ Pre-charge ≈ Cut-in):

Vt = Vw · (Patm + Pmax) / (Pmax - Pmin)

หลักการตั้งค่า Pressure Tank
• Pre-charge: ตั้ง ≈ Cut-in - 0.1 ถึง 0.2 bar.

• Cut-in / Cut-out: ควรมี ΔP = 0.5–1.0 bar.

• Minimum run time: ≥ 30 วินาที/รอบ (หรือ 60–90 s สำหรับมอเตอร์ใหญ่).

• หากใช้ VFD → ใช้ถังเล็ก 100–300 L ก็เพียงพอ.

หลักการเลือกจำนวนถัง
• ถังขนาดใหญ่มากมักติดตั้งยาก → นิยมใช้หลายถังขนาดกลาง (เช่น 2×500 L). • กรณีใช้ VFD ไม่จำเป็นต้องใช้ถังใหญ่ ใช้เพียงถังเล็กเพื่อซับแรงกระแทก.

ตัวอย่างการคำนวณขนาด Pressure Tank (แบบละเอียด)

1 ข้อมูลตั้งต้น (Design Data)
• อัตราการไหลปั๊ม (Q) = 25 m³/hr = 25,000 L/hr = 416.7 L/min

• Cut-in = 1.6 bar(g), Cut-out = 2.3 bar(g)

• Pre-charge (อัดลมเริ่มต้น) = 1.5 bar(g)

• Minimum run time (t) = 30 s = 0.5 min (ใช้เพื่อคำนวณ drawdown)

• ความดันบรรยากาศ (Patm) = 1.013 bar (สำหรับแปลงเป็น absolute)

ที่มาสูตร (สรุปการพิสูจน์จาก Boyle’s Law)

2.สูตรที่ใช้
สูตรแบบ Absolute Pressure (แม่นยำ):

Vw = Vt · P0 · (1/P1 − 1/P2)

⇒ Vt = Vw ÷ [ P0 · (1/P1 − 1/P2) ]

โดย: Vw = Q·t (ลิตร), P0,P1,P2 เป็น bar(absolute)

สูตรย่อ (กรณีตั้ง Pre-charge ≈ Cut-in และใช้ค่าเกจ):

Vt ≈ Vw · (Patm + Pmax) / (Pmax − Pmin) (หน่วย bar(g), Patm ≈ 1 bar)

3.ขั้นตอนคำนวณ (กรณี t = 30 s)
ขั้นที่ 1) คำนวณ Drawdown: Vw = Q·t = 416.7 × 0.5 = 208.3 L

ขั้นที่ 2) แปลงความดันเป็น Absolute:

P0 = 1.5 + 1.013 = 2.513 bar(a)

P1 = 1.6 + 1.013 = 2.613 bar(a)

P2 = 2.3 + 1.013 = 3.313 bar(a)

ขั้นที่ 3) คำนวณแฟกเตอร์: (1/P1 − 1/P2) = (1/2.613 − 1/3.313) ≈ 0.0809

P0·(1/P1 − 1/P2) = 2.513 × 0.0809 ≈ 0.2032

ขั้นที่ 4) หาขนาดถัง (Absolute method):

Vt = 208.3 ÷ 0.2032 ≈ 1,025 L (≈ 1.03 m³)

ตรวจทานด้วยสูตรย่อ (Gauge method, Patm≈1):

Vt ≈ 208.3 × (1 + 2.3) / (2.3 − 1.6) = 208.3 × 3.3 / 0.7 ≈ 982 L

4. ผลของการตั้งค่า Pre-charge
หากตั้ง Pre-charge ให้ใกล้กับ Cut-in (เช่น 1.6 bar(g)) ผลลัพธ์จากสูตรย่อจะยิ่งเข้าใกล้ค่าวิธี Absolute; ถ้าตั้งต่ำกว่า (เช่น 1.5 bar(g)) ค่าจาก Absolute จะสูงกว่าเล็กน้อย (≈ 1.03 m³ vs ≈ 0.98 m³). แนวปฏิบัติ: ตั้ง Pre-charge ≈ Cut-in − 0.1 ถึง 0.2 bar และวัดตอนถังว่าง (drain น้ำออกหมด)

5.การเลือกขนาดถังและการตั้งค่าที่แนะนำ
• เลือกใช้ถังรวม ≈ 1,000–1,100 L (เช่น 1×1,000 L หรือ 2×500 L)

• ตั้งค่า: Pre-charge ≈ 1.5 bar(g); Cut-in = 1.6 bar(g), Cut-out = 2.3 bar(g) (ΔP = 0.7 bar)

• หากต้องการ Run-time ≥ 60 s ควรขยายขนาดถังเป็น ~2,000 L

• หากใช้ VFD คุมแรงดันคงที่ สามารถลดขนาดถังเหลือ 100–300 L (เพื่อซับแรงกระแทก/เสถียรภาพ)

ที่มา

• ที่มาหลักของสูตร คือ Boyle’s Law + การกำหนดเงื่อนไขการทำงานของปั๊ม (Cut-in, Cut-out, Pre-charge)
• แหล่งอ้างอิงวิศวกรรม: ASHRAE Handbook, Hydraulic Institute, คู่มือผู้ผลิต (Bell & Gossett, Amtrol, Pentair)

อบรมการออกแบบระบบท่อภายในอาคารรุ่นที่ 5📌
Basic Training Course of Plumbing System
🌐 Online Seminar ผ่านโปรแกรม Zoom*
🔹 4-5. ตุลาคม 2568
📌 มีบันทึก VDO สามารถดูย้อนหลังกี่รอบก็ได้
ติดต่อสอบถาม
📌 สามารถลงทะเบียนได้ตั้งแต่ วันนี้ - 3 ตุลาคม. 2568
อีเมล : [email protected]
✍ รายละเอียด และลงทะเบียนที่นี่ ตาม QR Code หรือ กด Link
https://docs.google.com/forms/d/1MTBsAvwcyP4uZ-B5RIKGxpqfx895UmFbzAu-kIcf_UM/edit
QR CODE ติดโฆษณา ให้กดข้ามนะครับ
👉 เนื้อหา
หลักสูตร ที่เน้น พื้นฐานและเทคนิคการออกแบบงานระบบท่อในอาคาร
หลักสูตร ที่เน้น การนำไป ประยุกต์เพื่อใช้งานออกแบบ,งานติดตั้งและตรวจงาน ได้จริง
หลักสูตร ที่เน้น เพื่อ คน ทำงานสายที่เกี่ยวข้อง
-------------------------------------------------------------------------
ระบบท่อในอาคาร (Plumbing System) เป็นงานระบบวิศวกรรมที่มีความสำคัญต่อผู้ใช้อาคารทางด้านสุขอนามัย ความปลอดภัย ความสะดวกสบาย การประหยัดพลังงาน และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
การออกแบบระบบท่อในอาคาร (Plumbing System) จะต้องอ้างอิงกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น วสท., ASPE ,IPC
และคู่มือของผู้ผลิตจะทำให้ ประหยัดค่าก่อสร้างและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
--------------------------------------------------------------------------
หัวข้อบรรยายโดยสังเขป
- การคำนวณปริมาณการใช้น้ำในอาคาร
- การออกแบบระบบท่อน้ำประปาในอาคาร
- การออกแบบเครื่องสูบน้ำประปาในอาคาร
- การออกแบบระบบท่อระบายน้ำเสีย
- การออกแบบระบบท่อระบายน้ำฝน
- การออกแบบระบบสระว่ายน้ำ..................................
ติดต่อสอบถาม
📧 อีเมล : [email protected]
✍ รายละเอียด และลงทะเบียนที่นี่ ตาม QR Code หรือ กด Link
https://docs.google.com/forms/d/1MTBsAvwcyP4uZ-B5RIKGxpqfx895UmFbzAu-kIcf_UM/edit
@ผู้ติดตาม


QR CODE ติดโฆษณา ให้กดข้ามนะครับ