09/08/2023
เวลาที่ปล่อยให้ว่าง ไปวันๆ อาจทำให้สมองเสื่อมได้ครับ
เป็นเรื่องน่าตกใจนะ…ผู้สูงอายุ มีแนวโน้ม 9 คน จาก 10 คน ที่จะมีอาการ สมองเสื่อม และ มีปริมาณเพิ่มขึ้น ถึงปีละ 10% ทีเดียว
นายกสมาคมโรคสมองเสื่อมฯ เผยผลวิจัย ประเทศไทย มีคนป่วยโรคสมองเสื่อมเพิ่มขึ้นปีละ 10%
ชี้ ผู้สูงอายุที่ไม่ได้ทำงาน หรือ กิจกรรมทางกายภาพ ออกกำลังกายอย่างเพียงพอ มีโอกาสเกิดภาวะโรคสมองเสื่อม 9 ใน 10 คน
**นอกจากนี้...ผลการศึกษายังพบว่าผู้ที่เป็นอัลไซเมอร์ จะเสียชีวิตหลังเป็นเฉลี่ยประมาณ 7-10 ปี โดยผู้หญิงจะเสียชีวิตช้ากว่าผู้ชาย
ขณะที่ปัจจุบัน ยาที่ให้ผู้ป่วยสมองเสื่อมรับประทาน ไม่ได้แก้ที่สาเหตุโรค เพียงแต่ทำให้เสียชีวิตช้าลง และ ในระยะสุดท้ายผู้ใกล้ชิดก็ต้องดูแลผู้ป่วยเหมือนกับเด็กเล็กทุกอย่าง
**สำหรับปัจจัยตัวแปร ที่สำคัญกระตุ้นให้เกิดภาวะโรคสมองเสื่อม
อันดับแรก มาจากวัยที่เพิ่มมากขึ้น
อันดับสอง กิจกรรมทางกายภาพ ที่ไม่ได้ทำงาน การไม่ออกกำลังกาย หรือ ออกกำลังกายไม่เพียงพอ และ
อันดับสาม โรคเบาหวาน ซึ่งงานวิจัยทั่วโลก ระบุว่าผู้ป่วยโรคเบาหวานมีโอกาสเกิดโรคสมองเสื่อม มากกว่าคนทั่วไป 2 เท่า
ส่วนปัจจัยเสี่ยงเสริมอื่นๆ ได้แก่ ช่วงระยะเวลาการนอนหลับไม่เพียงพอ และ ระยะการนอนหลับลึกน้อยกว่า 4-5 ชั่วโมง
นายกสมาคมโรคสมองเสื่อม ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า คำว่า เสื่อม คือ
ถอยหลัง ทำให้กลไกสมองกลับ ที่ซีโร่เซ็ต บางรายเหมือนเด็กเกิดใหม่ ไม่สามารถฟัง พูด หรือ โต้ตอบได้ เนื่องมาจากสมองส่วนทำงานสูงสุด สูญเสียการควบคุม ซึ่งเคยมีพฤติกรรมลักษณะคล้ายๆ กันนี้ เกิดขึ้นกับคนที่ถูกรถชน สลบไป และ ส่งผลกระทบทางสมอง พอฟื้นขึ้นมา พฤติกรรมเปลี่ยนไปเป็นคนละคน ไปจับพยาบาล จับโน่นจับนี่ อย่างไรก็ดี ไม่ใช่ว่า จะต้องเกิดขึ้นกับทุกคน
**ศ.นพ.ประเสริฐ ระบุว่า...การเสื่อมของสมอง แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ
ระยะที่ 1 กิจกรรมที่เคยทำแล้วกลับทำไม่ได้
ระยะที่ 2 สูญเสียความสามารถทำกิจกรรมที่ทำได้ด้วยตัวเองง่ายๆ อย่างการเข้าห้องน้ำ การกินข้าว การทำความสะอาดร่างกาย
ระยะที่ 3 สมองแยกความสกปรก, ความสะอาดไม่ได้ ซึ่งในรายอาการหนักอาจตักน้ำจากชักโครกมาใช้ เดินไม่ได้ พูดไม่ได้ เหมือนเด็กๆ สุดท้ายจำใครไม่ได้แม้แต่ตัวเอง
**นอกจากนี้...ยังส่งผลกระทบทางด้านอารมณ์ และจิตใจ โดยจะเป็นคนโมโหง่ายจากที่เดิมเป็นคนใจเย็น หรือ อารมณ์เปลี่ยนแปลงขึ้นเร็ว ลงเร็วมาก ซึ่งบางคนเมื่อเริ่มมีอาการสมองเสื่อมนั้น จะสังเกตเห็นได้จากการเปลี่ยนแปลงอารมณ์โมโหฉุนเฉียวง่ายๆ เกิดขึ้นบ่อยผิดปกติ หรือ มีปัญหาความจำ โดยจะถามซ้ำๆคำถามเดิมทุก 2-3 นาที...
**อาการของโรคสมองเสื่อม สามารถแบ่งออกเป็น 3-7 ระยะ จะค่อยๆ ดำเนินโรคอย่างช้าๆ ทำให้คนที่เป็น จะไม่รู้ตัว
เนื่องจากขยะของเสีย จะค่อยๆ เกิดสะสมขึ้นในสมองทีละน้อยๆ และ ถ้าขับออกไม่หมดสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนถึงครึ่งของสมองแล้ว จึงจะค่อยแสดงอาการปรากฏให้เห็น ดังนั้น คนเป็นโรคสมองเสื่อม ในช่วงเริ่มตันจะไม่รู้ตัว
**คนที่เป็นโรคสมองเสื่อม จะไม่ยอมรับ บอกว่าตัวเองสบายดี ซึ่งคนที่ใกล้ชิดต้องเรียนรู้เพื่อให้เข้าใจ ลูกหรือญาติอาจเข้าใจผิดว่า พ่อหรือแม่แกล้งทำ ซึ่งเขาอาจจำใครไม่ได้รวมทั้งตัวเองด้วย...
อะไรที่มาก่อนจะลืมทีหลัง แต่ความจำอะไรที่มาที่หลัง จะลืมก่อน อาจจะลืมคนข้างเคียง จำลูกหลานไม่ได้ อย่างไรก็ตาม
คนที่เป็นเขาไม่กลัว เขาไม่ suffer (ทุกข์ทรมาน) เพราะว่าสมองเขาแยกอะไรไม่ได้แล้ว ไม่เจ็บปวด ไม่ทุกข์ทรมาน แต่คนดูแลทุกข์มากๆและในผู้ป่วยบางรายต้องมี2คนประกบ คนดูแลจะแย่ไม่สบายก่อน"
**วิธีการที่ชะลอเวลาเกิดโรคสมองเสื่อม ควรมีกิจกรรมทำเสมอ...ได้แก่...การออกกำลังกาย ทำกิจกรรมต่างๆ ในชีวิต โดยการออกกำลังกายต้องให้เหนื่อยและมีเหงื่อออก วันละประมาณครึ่งชั่วโมงถึง 1 ชั่วโมงเช่น...ออกกำลังกายแบบแอโรบิค เดิน วิ่ง ทำนา ทำไร่ ตัดแต่งกิ่งไม้ เป็นต้น
**ทั้งนี้...การออออกกำลังกายที่จะช่วยลดผลลบเกิดโรคสมองเสื่อมได้นั้น ต้องออกกำลังกายที่ทำให้หัวใจเต้นแรงจนเส้นเลือดสมองหดและขยายตัวอย่างต่อเนื่อง จึงจะมีผลช่วยขับขยะของเสียระบบการทำงานของสมองประสาทส่วนกลางได้อย่างมีประสิทธิภาพมากถึงสองเท่า
**โดยกลไกดังกล่าวนี้เมื่อร่างกายทำกิจกรรมจนเหงื่อออกและหัวใจเต้นแรงต่อเนื่องก็จะดูดและผลักเบต้า-อะมีลอยด์ ผ่านออกมาทางกลิมฟาติกของสมองที่มีรูปร่างคล้ายโดนัทบางๆ ที่หุ้มเส้นเลือดแดงสมองทั้งหมด เมื่อเราออกกำลังกายทำให้เกิดความดันโลหิตที่หดและขยายตัวแรง จะส่งผลให้เกิดกลไกปั๊มและดูดขับเอาของเสียออกจากน้ำที่ล้อมรอบสมอง
**นอกจากนี้; ผลของการออกกำลังกายที่เหงื่อออกมากๆ ยังสามารถช่วยคลายความเครียด ซึ่งจะช่วยให้หลับสนิทได้ ขณะที่การใช้ยานอนหลับช่วยนั้น ยิ่งนานจะต้องเพิ่มปริมาณยามากขึ้นไปเรื่อยๆ หรือ อย่างชาวสวน เกษตรกรที่ทำงานตลอด 7 วัน ก็มีส่วนทำให้สมองเสื่อมน้อยลง แต่การออกกำลังกายเพียง 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ไม่พอ แต่ถ้า 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์จะช่วยลดปัจจัยเสี่ยงสมองเสื่อมจากอายุที่มากขึ้นได้ถึง 37% และถ้าออกกำลังกายทุกวัน จะลดปัจจัยเสี่ยง 57% เลยทีเดียว
**วันนี้...เราเริ่มการออกกำลังกายยิ่งเร็วเท่าไรก็ยิ่งดี จะเป็นวัคซีนช่วยลดอัตราการก่อตัวของโรคสะเก็ดเงินอะมีลอยด์ ซึ่งจะช่วยป้องกันโรคสมองเสื่อมเบี้องต้นที่ทุกคนสามารถทำเองได้" ศ.นพ.ประเสริฐ กล่าว
**ทั้งนี้...องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ประเมินสถานการณ์โรคสมองเสื่อมจากคาดการณ์บอกว่า สถานการณ์โรคสมองเสื่อมจากภาวะประชากรโลกสูงอายุทั่วโลกในปี 2050 โรคสมองเสื่อมจะเป็น pandemic คือ เต็มโลกไปหมด เหมือนโรคโควิด-19 ซึ่งขณะนี้ในประเทศที่พัฒนาสูงอย่างกลุ่มประเทศยุโรป ญี่ปุ่น มีอัตราผู้สูงอายุที่มีภาวะโรคสมองเสื่อมจำนวนมาก และประเทศที่กำลังพัฒนาจำนวนคนโรคสมองเสื่อมก็มากขึ้นเรื่อยๆ เช่นกัน รวมทั้งประเทศไทยเพิ่มขึ้นปีละประมาณ 10%
------------------------------
นายกสมาคมโรคสมองเสื่อมฯ เผยผลวิจัย ประเทศไทยป่วยโรคสมองเสื่อมเพิ่มขึ้นปีละ 10% ชี้ ผู้สูงอายุที่ไม่ได้ทำง....
