01/04/2014
วิธีคิดค่าใช้จ่ายในการก่อสร้าง
ปัญหาหลักเรื่องหนึ่งที่มักจะเป็นข้อถกเถียงกันในการหาผู้รับเหมาก่อสร้างมาทำการก่อสร้างให้ คือการที่เจ้าของหรือผู้ว่าจ้างต้องการจัดซื้อวัสดุเอง เพราะต้องการประหยัดงบประมาณการก่อสร้าง เนื่องจากมักจะคิดกันว่าผู้รับเหมามีแนวโน้มที่อาจจะคิดราคาค่าวัสดุแพงหรือคิดปริมาณมากเกินจริง ดังนั้นจึงต้องการซื้อวัสดุเอง
ในการที่จะทำการก่อสร้างบ้านหรือก่อสร้างโครงสร้างใดๆ นั้น ค่าก่อสร้างจะประกอบด้วยค่าวัสดุและค่าแรงงาน แต่ไม่ใช่เพียงเฉพาะค่าวัสดุและค่าแรงงานเท่านั้นที่จะทำการก่อสร้างได้ ยังต้องมีค่าดำเนินการก่อสร้าง ซึ่งค่าดำเนินการก่อสร้างคือค่าใช้จ่ายในเรื่องการเดินทาง ขนส่ง ค่าบ้านพักคนงานที่ต้องสร้างหรือเช่าใกล้กับที่ก่อสร้าง ค่าอุปกรณ์-เครื่องมือ ค่าเครื่องจักรที่ต้องใช้ในการก่อสร้าง เช่น โม่ผสมคอนกรีต เครื่องดัดและเครื่องตัดเหล็ก เครื่องจี้คอนกรีต รถเครนสำหรับการยกของหนักหรือเทคอนกรีต ค่าน้ำประปา-ไฟฟ้าจากบ้านพักและการทำงาน ค่าเงินเดือนของพนักงาน
บางสัญญาก่อสร้างจะคิดแยกค่ากำไรอีกต่างหาก ด้วยการคิดรวมค่าวัสดุ ค่าแรงงานและค่าดำเนินการเป็นยอดรวมก่อน แล้วจึงคิดค่ากำไรเป็นเปอร์เซ็นต์เพิ่มจากยอดรวม
นอกจากนี้ถ้าเป็นงานก่อสร้างที่เป็นรูปนิติบุคคลจะมีค่าภาษีมูลค่าเพิ่มรวมเข้าไปด้วย ขอยกตัวอย่างง่ายๆ ให้มองเห็นภาพดังนี้ครับ สมมติค่าวัสดุเท่ากับ 70 บาท ค่าแรงงานเท่ากับ 30 บาท รวมค่าวัสดุและแรงงานเป็น 100 บาท คิดค่าดำเนินการ+กำไร 10% รวมเป็นค่าก่อสร้างได้ 100x1.10 = 110 บาท และถ้าต้องมีค่าภาษีมูลค่าเพิ่มอีก 7% จะเป็นค่าก่อสร้างรวมทั้งสิ้น 110x1.07 = 117.70 บาท
ถ้าเป็นงานที่ไม่ใช่ในรูปบริษัทแล้วจะประหยัดงบประมาณลงอีก 7% ซึ่งถ้าสร้างบ้านราคา 2,000,000 บาทก็ต้องจ่ายค่าภาษีเพิ่มอีก140,000 บาท
ตัวอย่างวิธีคิดค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างขึ้นมานี้ ก็เพื่อต้องการให้ท่านผู้อ่านได้มองเห็นภาพรวมของที่มาของค่าก่อสร้างว่ามีโครงสร้างเป็นอย่างไรในเบื้องต้น เพื่อที่จะอธิบายว่าหากต้องการให้ผู้รับเหมารับทำเฉพาะค่าแรงจะมีความเป็นไปได้ในทางใด เนื่องจากคนส่วนใหญ่มองว่าผู้รับเหมามีช่องทางคิดราคาสูงจากค่าวัสดุได้ หากเจ้าของจัดซื้อวัสดุเองก็อาจจะช่วยลดค่าก่อสร้างลงได้
คำตอบของเรื่องนี้มีความซับซ้อนมากกว่าการคิดแค่ซื้อของให้ผู้รับเหมา ถ้าเป็นงานที่ไม่ใหญ่มากก็สามารถทำได้ทั้งเหมารวมวัสดุหรือเจ้าของจัดซื้อให้ เนื่องจากงานดังกล่าวอาจไม่ต้องใช้เครื่องจักรเครื่องมือใดๆ มากมาย ผู้รับเหมาแทบจะมาแต่ตัวก็ทำงานได้แล้ว
ตัวอย่างเช่น งานปูกระเบื้อง (โดยปกติกระเบื้องเจ้าของจะเป็นผู้ซื้อเองแทบทั้งสิ้นทุกงานอยู่แล้ว) ผู้รับเหมามาแต่ตัวและอุปกรณ์ประจำตัวเท่านั้น ให้เจ้าของจัดกระเบื้องและสั่งซื้อปูนทรายมาให้ทั้งหมด แบบนี้จึงจะเป็นภาพการรับค่าแรงล้วนๆ
แต่หากเป็นงานที่ต้องทำโครงสร้างด้วยการทำแบบเพื่อหล่อคอนกรีต เจ้าของคงไม่สามารถจัดซื้อแบบหล่อรวมทั้งอุปการนั่งร้านค้ำยันสำหรับการทำงานได้ เพราะเป็นของใช้ที่เมื่อเสร็จงานแล้วเจ้าของก็ไม่ต้องใช้อีกต่อไป การคิดราคางานไม้แบบจึงจำเป็นต้องคิดทั้งค่าวัสดุและค่าแรง แต่เหล็กเสริมและคอนกรีตเจ้าของอาจจะเป็นผู้จัดหาให้ผู้รับเหมาได้
ข้อที่ต้องมีการกลงกันก่อนให้ชัดเจนในเรื่องการจัดซื้อวัสดุให้ผู้รับเหมา ก็คือหากเป็นงานที่มีการจัดทำปริมาณงานในรูปแบบรายละเอียดของงานทั้งหมด (BOQ) โดยมีรายการแสดงปริมาณของวัสดุที่ต้องใช้ ได้แก่เหล็กเสริมและคอนกรีต ควรจะต้องทำการตกลงให้ชัดเจนว่ากรณีที่มีการใช้เกินจากตารางปริมาณงาน ใครจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบ
โดยหลักการแล้วผู้รับเหมาจะยืนยันให้เจ้าของต้องเป็นผู้รับผิดชอบ เนื่องจากเมื่อสร้างเสร็จแล้วก็เป็นของเจ้าของไม่ใช่ของผู้รับเหมา แต่อาจเป็นเพราะการคิดปริมาณงานตกหล่นตอนเสนอราคา ซึ่งกรณีดังกล่าวมองได้ว่าถ้าหากเป็นงานเหมาทั้งหมดผู้รับเหมาก็จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบไป เจ้าของไม่ต้องรับผิดชอบ
ส่วนกรณีการคิดค่าดำเนินการและกำไร เมื่อเจ้าของเป็นผู้จัดหาวัสดุให้มักจะต้องคำนวณจากการรวมค่าวัสดุและแรงงานของทั้งหมดก่อน แล้วจึงคิดค่าดำเนินการกำไรเป็นเปอร์เซ็นต์ (ยกเว้นงานใหญ่มากๆ และเจ้าของจัดซื้อวัสดุบางส่วนเอง ไม่รวมค่าไม้แบบที่อย่างไรก็ต้องเป็นฝ่ายผู้รับเหมาเป็นผู้จัดทำ)
เพราะถ้าเป็นงานที่ไม่ใหญ่มาก การคิดค่าดำเนินการกำไรจากค่าแรงอย่างเดียวผู้รับเหมาคงไม่สามารถทำงานได้ ถึงแม้เจ้าของจะจัดซื้อหาวัสดุ แต่การทำงานผู้รับเหมาก็ต้องเป็นผู้จัดการอยู่ดี จึงควรต้องคิดค่าดำเนินการและกำไรจากราคาค่าก่อสร้างทั้งหมด ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องทำความตกลงให้เกิดความยุติธรรมทั้งสองฝ่าย
