17/06/2026
Bir leylek gerçekten 13.000 kilometre uçarak her yıl aynı eşine geri dönebilir mi?
1993 yılında Hırvatistan’da bir av tüfeğinden çıkan saçmalar, beyaz leylek Malena’nın kanadını parçaladı. O günden sonra artık uçamıyordu.
Diğer leylekler her sonbaharda Afrika’ya göç ederken, Malena geride kaldı.
Onun hayatta kalmasını sağlayan kişi emekli bir adamdı: Stjepan Vokić. Ona barınak yaptı, besledi ve sert kışlarda yaşamasına yardım etti.
Fakat bu hikâyeyi dünya çapında ünlü yapan şey başka bir şeydi.
Malena’nın eşi Klepetan, her ilkbaharda Afrika’dan tekrar geri dönüyordu.
Yaklaşık 13.000 kilometrelik bir yol…
Afrika’dan,
Akdeniz üzerinden,
Balkanlara kadar.
Ve her seferinde aynı çatıya, aynı yuvaya…
Tam 20 yıla yakın süre boyunca bu dönüş gözlemlendi.
Birlikte onlarca yavru büyüttüler.
Peki bu “aşk” mı?
Bilim burada dikkatli konuşur.
Leyleklerde güçlü bir yuva sadakati (nest-site fidelity) ve eş bağlanması (pair bonding) görülür. Yani aynı eşe ve aynı yuvaya yıllarca dönmeleri biyolojik olarak olağandışıdır ama imkânsız değildir.
Başka bir deyişle:
Belki insanlar gibi “sevgi” hissettiklerini söyleyemeyiz.
Ama şunu söyleyebiliriz:
Doğa bazen, duygulara benzeyen kadar güçlü bağlar üretir.
Ve bazen biyoloji ile duygu arasındaki çizgi düşündüğümüz kadar net değildir.
