25/08/2025
Bỏ qua các khẩu hiệu và lễ khởi công. Nhìn thực trạng khách quan vào toàn tuyến cao tốc Dầu Giây – Liên Khương sẽ thế nào?
----
Tuyến cao tốc Dầu Giây – Liên Khương là một tuyến cao tốc hết sức quan trọng đối với Lâm Đồng nói riêng và Tây Nguyên nói chung. Trước giờ để đi từ HCM lên tới Bảo Lộc – Đà Lạt gần như chỉ có 1 con đường độc đạo là qua quốc lộ 20. Có thêm 1 vài con đường khác nhưng cũng đều đi qua các đèo. Hiện tại dù đi đường vòng qua cao tốc Phan Thiết cũng phải đi qua Đèo Đại Ninh, Đèo Đa Mi hay Đèo B40.. Do đặc trưng là từ đồng bằng lên cao nguyên nên kiểu gì cũng phải qua đèo. Những con đèo này là những nút thắt cổ chai dẫn lưu lượng người ngược xuôi. Cộng thêm việc di chuyển trên quốc lộ qua nhiều khu dân cư sẽ dẫn đến việc lái xe không được xuyên suốt, an toàn. Vậy nên một tuyến cao tốc xuyên suốt như Dầu Giây- Liên Khương là rất quan trọng và được mong chờ
Tuyến này được chia làm 3 đoạn thành phần.
Dầu Giây – Tân Phú. Tân Phú – Bảo Lộc. Bảo Lộc – Liên Khương
Hiện tại đoạn Bảo Lộc – Liên Khương đã được khởi công ngày 29/6. Đoạn Dầu Giây – Tân Phú khởi công ngày 19/8 vừa qua. Đoạn Tân Phú – Bảo Lộc chưa được khởi công
Toàn tuyến được kỳ vọng sẽ thông sẽ và khai thác từ năm 2028. Tuy nhiên, điều này liệu có khả thi? Ta sẽ bóc tách từng vấn đề ở từng đoạn thành phần
----
Đoạn thành phần Dầu Giây – Tân Phú
- Đây là đoạn sáng nhất. Về cơ bản đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, tái định cư từ tháng 6/2025. Và dự kiến hoàn thành toàn bộ vào tháng 10/2025 và tổ chức thi công vào tháng 11/2025
- 814 tỉ giải phóng mặt bằng đã được chuyển đủ về cho các địa phương từ tháng 5
- Thực hiện theo hình thức công tư PPP do liên doanh Đại Quang Minh và Sơn Hải làm nhà đầu tư
=> Đoạn cao tốc này khả thi cao đưa vào vận hành trước 2028
----
Đoạn thành phần Tân Phú – Bảo Lộc
- Giải phóng mặt bằng:
+ Mục tiêu là cắm và bàn giao 65% khối lượng GPMB đến 25/7/2025. Tuy nhiên, thực tế mới đạt 54,5% cọc bê tông, và chỉ 41% vị trí cọc đã xác định rõ ràng
+ Một số địa phương vẫn chưa xác định được giá đất cụ thể để bồi thường do thay đổi hành chính (tách nhập xã, thay tên xã...) khiến văn bản pháp lý liên quan không còn phù hợp
- Pháp lý – tổ chức và thủ tục
+ Ban Quản lý Dự án giao thông tỉnh Lâm Đồng đã sáp nhập và hiện chưa có quyết định bổ nhiệm nhân sự hay con dấu, khiến mọi thủ tục (phê duyệt báo cáo, đo đạc bản đồ, đấu thầu...) vẫn chưa thể tiến hành
+ Thiếu các quy chế pháp lý rõ ràng như: giám sát, kiểm định chất lượng, nghiệm thu sản phẩm dịch vụ công liên quan đất đai làm cản trở phê duyệt bản đồ địa chính và thu hồi đất
- Cơ chế tài chính – vốn đầu tư
+ Dự án gặp khó khăn tài chính khi Hưng Thịnh và Nam Miền Trung rút vốn, chỉ còn Tập đoàn Đèo Cả cam kết theo đuổi toàn bộ dự án
+ Ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 35%, dẫn đến thời gian hoàn vốn dự kiến lên đến gần 24 năm, vượt mục tiêu giảm xuống dưới 20 năm
+ Cơ chế chia sẻ doanh thu bị loại bỏ, khiến dự án kém hấp dẫn với các nhà đầu tư, đặc biệt gây khó trong huy động vốn và vay vốn
+ ướng mắc về thủ tục vay vốn PPP, như tỷ lệ vốn chủ sở hữu 20% (không tính phần vốn Nhà nước), chưa rõ ràng dẫn đến khó khăn trong cấp tín dụng từ VDB hoặc các ngân hàng khác
- Quy hoạch chồng lấn – khoáng sản
+ Một số vị trí đất thuộc tuyến cao tốc chồng lấn quy hoạch khoáng sản (như bauxite), tạo ra sự mâu thuẫn giữa phát triển hạ tầng giao thông và khai thác tài nguyên
=> Tham chiếu từ các dự án, thủ tục tương tự. Để giải quyết toàn bộ các vướng mắc này. Thuận lợi thì cần tới 24 tháng. Tức để khởi công và vào tiến hành thi công dự kiến có thể là đầu năm 2028
=> Sau khi khởi công với tuyến này tiếp tục tham chiếu thời gian thông xe thì cần thêm từ 3-4 năm. Tức để thông xe đoạn thành phần này dự kiến là năm 2031-2032
-----
Đoạn thành phần Bảo Lộc – Liên Khương
- Giải phóng mặt bằng, Tái định cư: Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chưa thực hiện; dân cư vẫn can thiệp vào đất dự án.
- Thủ tục pháp lý: Ban triển khai chưa đầy đủ thẩm quyền; văn bản cũ không phù hợp sau sáp nhập.
- Quy hoạch khoáng sản: Dự án đi qua khu vực có quy hoạch khoáng sản (bauxit), gây chồng lấn với hạ tầng giao thông. Mặc dù Bộ TN-MT cho rằng có thể ưu tiên triển khai cao tốc trước mà không cần thu hồi khoáng sản, vướng mắc này vẫn cần tháo gỡ để rõ ràng pháp lý
- Cơ chế tài chính: Vốn Nhà nước thấp, không chia sẻ doanh thu giảm, thiếu hấp dẫn nhà đầu tư.
- Báo cáo khả thi – phê duyệt: Hồ sơ chưa hoàn thiện, cần khẩn trương xử lý để tiến hành thi công.
=> Để giải quyết toàn bộ các vướng mắc này cần 12 đến 18 tháng. Như vậy ước tính có thể đến giữa hoặc cuối năm 2026 mới có thể tiến hành thi công
=> Với địa hình phức tạp của Tây Nguyên. Ước tính thời gian thi công, thử tải, nghiệm thu cần tới 4 năm. Tức đến khi thông xe có thể sẽ là 2031-2032
----
Như vậy. Với cả 3 đoạn thành phần để hoàn toàn thông xe ước tính cần 7 năm kể từ bây giờ 2025
Sau khi thông xe chúng ta cần khoảng 3 năm nữa để Tây Nguyên có thể hấp thụ các lợi ích của hạ tầng này và đi vào giai đoạn ổn định của sự phát triển
Tổng sẽ là 10 năm để có thể nhìn thấy lợi ích từ tuyến cao tốc này một cách hiện hữu
10 năm. Thời gian không ngắn, nhưng đối với một dự án trọng điểm quốc gia thì không dài.
Tuy nhiên. Ở hướng người đầu tư bđs. Nắm được các mốc này một cách khách quan sẽ giúp cho chúng ta có những quyết định đúng đắn hơn. Với nền giá hiện tại + hạ tầng + thời gian 10 năm có thể sẽ có mức tăng hàng chục lần thậm chí 20 lần hay hơn ở thời điểm đó. Nhưng liệu có chờ được. Nếu bạn 30 tuổi, bạn có thể chờ 10 năm. Đến 40 tuổi bạn có thể dùng khoản đầu tư này để nghỉ hưu. 40 tuổi cũng có thể. Nhưng 50 tuổi thì hãy cân nhắc lại
----
Chúc thành công
