27/12/2023
HIẾN SINH (Ngă yang)- NGHI THỨC QUAN TRỌNG TRONG TÍN NGƯỠNG ĐA THẦN CỦA NGƯỜI TÂY NGUYÊN...
Tất cả các việc cần làm trong đời sống hàng ngày, nhất nhất phải được mở đầu bằng một lễ hiến sinh bởi lẽ trong mọi tình huống đều có sự can thiệp, chứng kiến của các Yang.
Tầm quan trọng của các lễ hiến sinh có thể thay đổi tuỳ theo hoàn cảnh, điều kiện của gia đình cá nhân liên quan. Vật hiến sinh có thể từ một con gà đến một con trâu, nhưng vẫn theo một nghi thức chung:
- Cầu khấn các Thần.
- Dâng thịt con vật cúng.
- Người dâng lễ hiến sinh cùng gia đình và những người tham dự ăn thịt và uống rượu. Việc chia thịt được thực hiện theo một số quy tắc tuỳ nghi lễ. Thứ tự uống rượu cũng tuỳ theo hoàn cảnh.
- Không thể thiếu ché rượu, được cột số lẻ tuỳ thuộc vào vật hiến sinh (một ché cho con gà, 3-5 cho con heo hoặc 5-7 ché cho con bò hoặc con trâu)... nếu là lễ hiến sinh quan trọng thì lần chắt rượu đầu tiên còn kèm theo việc đánh chiêng.
.....
Và cho đến bây giờ, đây vẫn là một nghi lễ may mắn chưa bị biến mất. Sau một lần hiến sinh họ còn giữ lại bộ quai hàm trọn vẹn của con vật để như vật chứng cho sự khá giả của chủ nhân.
Riêng với lễ bỏ mả, con cháu dòng họ và người thân sẽ tự đóng góp theo khả năng của mình với mong muốn trả ơn hoặc được những vong linh tổ tiên phù hộ.
Đó là lý do mình được thấy một lễ hiến sinh tới 4 con trâu mộng...
Vẫn còn đang đọc và tìm hiểu nhiều hơn về nghi lễ này.
......
Này đi sâu hơn một chút. Ngoài ctr thám hiểm tổng hợp của Henri Maitre, cha Kemlin viết về người Rơngao, Guilleminet viết về người Bana, cha Guerlach viết về người Djarai, G.Condominas lưu giữ về người M'Nong của Lak... thì Bà Anne de Hauteclocque vào sống Buôn Pok suốt 14 tháng vào năm 1961 để viết lại về xã hội Người Ê Đê mẫu quyền là ctr đầy đủ ghi lại về xã hội Ê Đê ngày chưa bị mai một.
Nguồn FB Lý Mai Ly Niekdam