17/05/2021
Những vấn đề cần lưu ý khi mua bán sang nhượng Nhà đất giữa cá nhân và cá nhân (có một số ít lưu ý về trường hợp bên bán là công ty BĐS)
1. Chủ thể bán
Xem kỹ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất:
- Cá nhân đứng tên: Kiểm tra tình trạng hôn nhân để xác định độc thân hay đã kết hôn và từ đó xác định chủ thể giao kết hợp đồng phù hợp.
- Hộ gia đình: Cần tất cả thành viên trong hộ đồng ý.
Trường hợp người bán không phải chính chủ thì cần yêu cầu có giấy ủy quyền có công chứng, lưu ý nội dung và phạm vi ủy quyền.
2. Tính pháp lý của Tài sản giao dịch
Cần xem kỹ loại đất giao dịch và hình thức giao đất (xem trong Sổ), quy hoạch (hỏi tại UBND xã, phường). Tùy từng loại và hình thức giao đất có thể pháp luật có quy định điều kiện kèm theo đối với người mua hoặc cũng có thể bị cấm giao dịch.
Lưu ý: Nếu bên bán là công ty BĐS cần yêu cầu cung cấp các Quyết định liên quan đến việc chấp thuận phê duyệt dự án, đã đủ điều kiện mở bán chưa hoặc yêu cầu cam kết trong hợp đồng về tình trạng pháp lý dự án phải đáp ứng quy định pháp luật để nếu không đúng như cam kết có thể khởi kiện dân sự hoặc tố cáo hình sự nhằm bảo vệ quyền lợi của mình.
3. Giá trị giao dịch
Lưu ý hiện nay việc kê khai giá trị giao dịch thấp hơn thực tế có thể dẫn đến hậu quả bị truy cứu Trách nhiệm hình sự hành vi trốn thuế nên cần cân nhắc việc kê khai.
4. Thời hạn bàn giao đất hoặc ký công chứng hoặc ra sổ
Cần quy định rõ các thời hạn trên và mức chế tài, phạt, thậm chí quyền chấm dứt hợp đồng kèm theo để bảo vệ cao nhất quyền lợi của người mua, đặc biệt là khi bên bán là công ty BDS.
5. Kiểm tra hiện trạng khu đất và xem xét diện tích thực tế khu đất cũng như trong sổ
Cần kiểm tra hiện trạng khu đất xem hiện tại có người nào khác đang ở trên đất để phòng trường hợp có tranh chấp phiền phức sau này. Yêu cầu bên bán cam kết và có trách nhiệm (thể hiện trong HĐ) bàn giao mặt bằng sạch cho mình theo thời hạn thỏa thuận.
Ngoài ra cần xem xét diện tích thực tế và trong sổ.
6. Hình thức và bản chất hợp đồng
Có 2 vấn đề cần lưu ý:
- Hình thức: Pháp luật quy định hợp đồng mua bán đất phải được công chứng chứng thực mới phát sinh hiệu lực pháp lý ràng buộc trách nhiệm các bên nên tốt nhất là nên công chứng. Tuy nhiên, pháp luật dân sự hiện hành cũng quy định và thực tế quá trình xét xử tại tòa án cũng công nhận hiệu lực của một số trường hợp đặc biệt theo luật định nên nếu không thể thực hiện công chứng do chưa đủ một số điều kiện thì cũng có thể lập hợp đồng mua bán bằng giấy tay. Nhưng khuyến cáo nên nhờ luật sư hỗ trợ pháp lý trong trường hợp này để đảm bảo quyền lợi khi phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp.
- Bản chất hợp đồng: Không nên tập trung vào tiêu đề của Hợp đồng mà Cần đọc kỹ nội dung để xác định bản chất của hợp đồng, phân biệt rõ bản chất hợp đồng là hợp đồng mua bán, hay hợp đồng đặt cọc ... vì mỗi loại hợp đồng sẽ có hậu quả pháp lý khác nhau dẫn đến việc xử lý từng loại HĐ cũng sẽ khác nhau.
Một số hợp đồng với các công ty BĐS sẽ có thêm các hình thức là Hợp đồng hợp tác kinh doanh, Hợp đồng nguyên tắc, Hợp đồng tư vấn giữ chỗ ... Cần thận trọng khi giao kết các loại hợp đồng nói trên để bảo vệ quyền lợi của mình khi có tranh chấp.
Nguồn ST.