26/12/2019
TÌM HIỂU CHI TIẾT VỀ GỖ CÂY THỦY TÙNG ĐẮK LẮK
Thủy tùng được xếp vào loại cổ thực vật sắp tuyệt chủng, tại Việt Nam chỉ còn phân bố hai quần thể tự nhiên ở Đắk Lắk. Giá loại gỗ này cũng được dân buôn đánh giá là “vô cùng”. Thủy tùng có tên khoa học Glyptostrobus pensilis là loài thực vật cổ hiện nằm trong sách đỏ tại Việt Nam. Hiện trên thế giới chỉ có 3 nước còn ghi nhận loài này là Trung Quốc, Lào và Việt Nam.
Tại Việt Nam, thủy tùng cũng chỉ còn phân bố hai quần thể tự nhiên ở Đắk Lắk với 162 cây tại xã Ea Ral, huyện Ea H’leo, xã Ea Hồ, huyện Krông Năng và thị xã Buôn Hồ.
Cây có đặc điểm thân gỗ lớn, cao trên 30 m, đường kính thân 0,6-1 m, vỏ dày, hơi xốp, màu xám, nứt dọc. Cây có rễ khí sinh không bị ngập, phát sinh từ rễ bên, cao 30 cm, mọc quanh gốc tới 6–7 m. Cây rụng lá, có tán hình nón hẹp.
Về giá trị kinh tế, gỗ thủy tùng đắt vì có màu viền đẹp, không bị mối mọt nên được dùng làm tượng, đồ mỹ nghệ cao cấp. Loại gỗ này cũng có nhiều màu như xanh đen, xanh ngọc bích, tím, vàng, đỏ, nâu đỏ… Vân cũng được chia ra vân chỉ, chuối hoặc không vân (hàng gốc). Đặc biệt, gỗ mùi thơm nhẹ tựa như gỗ sưa, lúc nào cũng tiết ra nhựa dù đã làm ra sản phẩm.
CÂY THỦY TÙNG
Cây thủy tùng còn gọi là thông nước.
Tên khoa học : Glyptostrobus pensilis.
Cây thủy tùng là cây gỗ trung bình đến to, có thân cao đến 30m hoặc hơn, đường kính thân 0,6 – 1m hay hơn. . Vỏ cây dày, hơi xốp, màu xám, nứt dọc. Cây có rễ khí sinh không bị ngập, phát sinh từ rễ bên, cao 30 cm, mọc lan xa cách gốc tới 6–7 m.
Cây rụng lá, có tán hình nón hẹp. Lá có 2 dạng: ở cành dinh dưỡng có hình dùi, dài 0,6-1,3 cm, xếp thành 2-3 dãy và rụng vào mùa khô, ở cành sinh sản có hình vảy, dài 0,4 cm và không rụng. Nón đơn tính, cùng gốc, mọc riêng rẽ ở đầu cành.
Hạt chính tháng 11 – 12, rất ít gặp cây thủy tùng con tái sinh dưới tán rừng.
Cây thủy tùng ưu tiên mọc trong một số rừng đầm lầy rậm nhiệt đới nửa rụng lá trên đất sình lầy đọng nước thường xuyên, màu nâu đỏ và đất feralit nâu đỏm, nâu vàng, tầng dày, độ phì nhiêu cao, ở độ cao 700m cùng với một sống loại cây lá rộng.
Đây là loại cây đặc hữu ở vùng cận nhiệt đới Đông Nam Trung Quốc, từ Tây Phúc Kiến tới Đông Nam Vân Nam, và cũng hiện diện ở miền nam Việt Nam.
CÂY THỦY TÙNG THUỘC NHÓM MẤY
Thủy tùng là một loại gỗ quý thuộc nhóm IA ( trong danh nhóm gỗ Việt Nam).
Thủy tùng hay còn gọi là Thông nước, là giống cây đứng bên bờ tuyệt chủng . Ở các vùng Tây nguyên là nơi duy nhất tìm thấy loại này . Hiện giờ trọng tự nhiên chỉ còn lại vài trăm cá thể sống cằn cỗi và không phát triển nhân giống được . Chính bởi vì vậy Thủy tùng chở lên ngày càng đắt đỏ hơn.
So với gỗ mun và gỗ trắc thủy tùng có giá trị hơn rất nhiều.
CÁC LOẠI GỖ THỦY TÙNG:
Gỗ thủy tùng là loại gỗ tốt, có mùi thơm, tớ mịn, và không bị mối mọt, nứt nẻ, cong vênh, gỗ thủy tùng dễ gia công, xốp và nhẹ nên được dùng làm mũ, nút chai và phích, phao cứu sinh…
Gỗ thủy tùng tồn tại trong thị trường gồm hai dạng: thủy tùng xanh và thủy tùng đỏ, mỗi loại lại có những đặc điểm khác nhau.
Gỗ thủy tùng xanh: là những khối gỗ Thủy Tùng ngâm sâu dưới bùn đất trong hàng trăm năm. Môi trường ẩm đã khiến cho khối gỗ chuyển sang màu xanh đen tự nhiên vô cùng đẹp mắt. thường vùi sâu dưới lòng đất giữa đại ngàn Tây Nguyên, hoặc thậm chí có những khối còn nằm sâu dưới lòng hồ Thủy Điện. Chính vì vậy mà tìm kiếm và khai thác được một khối gỗ tùng xanh tốn rất nhiều nhiều thời gian và công sức.
Những khối gỗ Thủy Tùng Xanh thường có đường vân đậm và màu sắc đẹp hơn so với Thủy Tùng Đỏ. Đường vân đậm và sắc nét, uốn lượn mềm mại tạo thành những đường tròn vô cùng đẹp mắt.
Gỗ Thủy tùng xanh thường có niên đại lâu hơn khá nhiều so với Thủy Tùng Đỏ, nhưng khối Thủy Tùng Xanh vùi mình trong lòng đất hàng trăm năm đã tự chuyển mình thành màu sắc xanh đen như những khối cẩm thạch, vô cùng đặc trưng và tự nhiên.
Gỗ Thủy tùng xanh có độ thẩm mĩ cao cũng như độ độc và hiếm nên có giá rát cao, những đại gia sẵn sàng trả giá hàng trăm triệu cho những bức tượng Di Lạc hay những đôi Lục Bình từ gỗ tùng xanh.
Gỗ Thủy tùng đỏ: Tùng Đỏ là loại sống trong môi trường khô ráo. Hiện nay, tùng Xanh là loại được ưa chuộng và có giá trị cao hơn. Tùng đỏ có màu đỏ, nâu sẫm. Vân của tùng đỏ thường nhỏ và thỉnh thoảng điểm những đốm sẫm màu trên thân của khối gỗ.
Tùng đỏ chủ yếu được chế tác thành Lục Bình, một số ít là tượng Di Lặc và sập gỗ. Giá của những sản phẩm từ Thủy Tùng Đỏ tương đối cao, từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu, Riêng những bộ Sập Gỗ Thủy Tùng thì luôn luôn là vài trăm triệu đồng.
Cách đây vài năm số lượng gỗ thủy tùng nhiều, người ta mua được khúc gỗ rất lớn, tao nên tác phẩm tuyệt đẹp. Vào thời điểm này lượng gỗ thủy tùng ngày càng khan hiếm và những tính chất đặc trưng có một không hai của thủy tùng nên giá của gỗ thủy tùng cũng cao hơn so với các loại gỗ quý khác.
Gỗ thủy tùng rất tốt không bị mối mọt, không bị cong vênh, có mùi thơm nhẹ, có màu và vân rất đẹp. Được dùng làm vật trang trí, đồ mỹ nghệ và nội thất cao cấp.
ỨNG DỤNG
Theo nghiên cứu khoa học trong phong thủy, gỗ thủy tùng có tác dụng vượng, vì vậy các nghệ nhân hàng đầu Việt Nam thường dùng loại gỗ này làm lục bình hoặc tạc các bức tượng với ý nghĩa mang lại bình an và may mắn cho gia chủ.
Cành lá và nón chín dùng làm thuốc chữa phong thấp, giảm đau, làm săn da, cây có dáng đẹp, có thể trồng làm cảnh hoặc trồng vena o hồ để giữ đất chống xói lở.
Cây thủy tùng đang trong một tình trạng nguy cấp vì đang bị tuyệt chủng do môi trường sống bị phá hủy hoàn toàn để làm ruộng nước, hiện còn không quá 100 cá thể các gỗ.
Những sản phẩm làm từ gỗ thủy tùng có giá trị rất cao, có thể lên tới hàng tỉ đồng.
