04/02/2026
Lao động tự do được tự kê khai thu nhập khi mua nhà ở xã hội
Người lao động không có hợp đồng làm việc có thể tự kê khai, cam kết mức thu nhập khi làm hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội tại các xã, phường.
Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) vừa hướng dẫn nhằm tháo gỡ vướng mắc cho lao động tự do khi làm hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Theo hướng dẫn này, người thu nhập thấp tại khu vực đô thị không có hợp đồng lao động được phép tự kê khai mức thu nhập và cam kết chịu trách nhiệm về thông tin đã khai. Công an cấp xã nơi người dân đang cư trú sẽ xác nhận việc cư trú và việc kê khai thu nhập theo mẫu do Bộ Xây dựng ban hành (mẫu số 05 - Thông tư 32).
C06 cho biết thời gian qua nhiều lao động tự do gặp khó khi làm hồ sơ nhà ở xã hội do không có hợp đồng lao động, bảng lương hay chứng từ chứng minh thu nhập. Trong khi đó, theo Nghị định 261, công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận thu nhập cho người dân làm hồ sơ mua, thuê nhà ở xã hội, căn cứ theo dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Tuy nhiên, hiện thông tin thu nhập của lao động tự do chưa được cập nhật trong hệ thống này, khiến công an cấp xã thiếu căn cứ xác nhận, dẫn đến nhiều hồ sơ bị kéo dài hoặc không hoàn tất được.
Với hướng dẫn mới, trường hợp người dân có giấy tờ thể hiện thu nhập, công an cấp xã có thể căn cứ các giấy tờ này để xác nhận. Trường hợp không có chứng từ, người dân được áp dụng hình thức tự kê khai và cam kết, giúp tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất trong quá trình làm thủ tục.
Theo Cục Cảnh sát, đây là giải pháp trước mắt nhằm bảo đảm lao động tự do không bị đứng ngoài chính sách nhà ở xã hội chỉ vì đặc thù công việc. Công an các địa phương được yêu cầu chủ động hướng dẫn, hỗ trợ người dân, đồng thời tăng cường kiểm tra để ngăn ngừa việc lợi dụng hình thức cam kết thu nhập nhằm trục lợi chính sách.
Về lâu dài, Cục cho biết sẽ phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu thu nhập, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giúp việc xét điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội rõ ràng và thuận tiện hơn.
Theo quy định hiện nay, để được mua, thuê mua nhà ở xã hội, người dân phải thuộc nhóm thu nhập thấp, chưa có nhà ở hoặc nhà ở không bảo đảm diện tích tối thiểu. Với người làm công ăn lương, thu nhập được xác minh qua hợp đồng lao động, bảng lương. Trong khi đó, lao động tự do thường gặp khó do không có giấy tờ chứng minh thu nhập. Công an cấp xã, phường là nơi xác nhận điều kiện thu nhập trong trường hợp này, căn cứ dữ liệu dân cư và thông tin kê khai của người dân.
