19/08/2026
Tròn 3 tháng từ ngày khởi công dự án Trục không gian QL1A: Xã Phú Xuyên chạy đua với thời gian
— - — - — - — - —
Quốc lộ 1A - con đường huyết mạch Bắc - Nam đang đứng trước cơ hội lột xác mạnh mẽ khi đi qua địa bàn xã Phú Xuyên. Với chiều dài gần 9 km, điểm đầu từ Km200 400 giáp xã Chương Dương đến Km209 400 giáp xã Đại Xuyên, Dự án trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo hình thức PPP, loại hợp đồng BT, hứa hẹn mở ra một diện mạo đô thị mới.
Nhưng trước khi những con số quy hoạch trở thành hiện thực, một bài toán nan giải đang đặt ra: giải phóng mặt bằng cho hơn 2.100 hộ dân và hàng trăm công trình, ngôi mộ nằm trong tổng diện tích 76,5 hecta.
Những kết quả đã đạt được
Theo báo cáo mới nhất của UBND xã Phú Xuyên, công tác lập bản đồ giải phóng mặt bằng được chia thành 35 tờ bản đồ, phủ rộng trên 14 thôn. Đến thời điểm hiện tại, 16 tờ đã được phê duyệt và ban hành Thông báo thu hồi đất. Trong đó, kiểm kê cơ bản hoàn thành tại 13/16 tờ, với diện tích đạt 229.229m² trên tổng số 238.279,3m², tương đương 96,2% khối lượng; về hộ dân, đã kiểm kê 210/242 hộ đất ở và đất nông nghiệp (đạt 86,8%), cùng 211/253 hộ sử dụng đất công (đạt 86,8%).
Con số này cho thấy, dù đối mặt với quy mô lớn nhưng bộ máy chính quyền cơ sở và người dân đang nỗ lực từng ngày để đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn 19 tờ bản đồ phủ trên nhiều thôn như Lam Sơn, Khôn Thôn, Đống Chanh, Trần Phú, Đỗ Xá, An Định, An Lãng...chưa lập xong, khiến toàn bộ tiến trình bị "nghẽn" ở khâu đầu vào.
Nỗi lo tái định cư
Giải phóng mặt bằng không chỉ là chuyện đo đạc, đền bù tiền đất. Với xã Phú Xuyên, đây còn là bài toán về tái định cư cho khoảng 950 hộ và di chuyển gần 700 ngôi mộ tại 3 thôn Nguyên Hanh, Lam Sơn, Mỹ Lâm. Hiện UBND xã đã xác định 2 khu tái định cư: Văn Tự với quy mô gần 19 hecta và Mỹ Hà khoảng 11,5 hecta, đồng thời phê duyệt chủ trương đầu tư 3 dự án chỉnh trang nghĩa trang nhân dân.
Thế nhưng, công tác này đang đi chậm hơn kế hoạch. Tại nghĩa trang Mỹ Lâm, 31 hộ dân sau khi kết thúc niêm yết đã không đồng thuận với đơn giá bồi thường được cho là quá thấp. Hơn nữa, đến nay vẫn chưa có quỹ đất cụ thể để di chuyển các phần mộ. 44 hộ có mộ kiến trúc đặc biệt đang phải thuê tư vấn lập dự toán xây mới. Trong khi đó, dự án quy tập mồ mả tại 3 khu vực -- với tổng diện tích hơn 6 hecta -- vẫn chưa được bố trí vốn.
Áp lực thời gian
Thành phố giao hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 9 năm 2026. Nhưng với thực tế hiện nay, khi 19 tờ bản đồ vẫn chưa hoàn thiện và đơn vị tư vấn do Tập đoàn VinGroup thuê còn chậm, sai sót nhiều, thời gian đang trở thành kẻ thù. Nếu tư vấn hoàn thành bản đồ vào ngày 20/8 như dự kiến, xã Phú Xuyên chỉ còn khoảng 40 ngày để ban hành quyết định thu hồi đất.
Chưa kể, 32 công trình của tổ chức, tôn giáo, tín ngưỡng… trong đó có cả nghĩa trang liệt sĩ Minh Cường -- đã kiểm kê xong nhưng hầu hết chưa cung cấp hồ sơ pháp lý để lập phương án bồi thường. UBND xã đã phải gửi văn bản đề nghị VinGroup hỗ trợ xây dựng hoàn trả 18 công trình tâm linh và cổng làng để sớm bàn giao mặt bằng.
Trước những khó khăn đó, chính quyền xã Phú Xuyên đã có nhiều giải pháp. Trước mắt, xã tiếp tục đề nghị Tập đoàn VinGroup đôn đốc đơn vị tư vấn đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành 19 tờ bản đồ còn lại trước ngày 20 tháng 8, đồng thời giao Phòng Kinh tế chủ động rà soát hồ sơ đất đai, ưu tiên phê duyệt trước phần diện tích đất công và đất nông nghiệp đã xác định nguồn gốc. Về lâu dài, xã kiến nghị thành phố xem xét áp dụng hệ số K=2 theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội đối với diện tích đất thu hồi, đồng thời đề xuất ngân hàng hỗ trợ vốn để phát triển các dự án nghĩa trang tập trung và các khu tái định cư. Ở cấp cơ sở, các tổ công tác, tổ tuyên truyền đang được huy động để vận động bà con tại khu vực đất hành lang an toàn giao thông và đất công ích tự nguyện di chuyển tài sản, bàn giao mặt bằng trước ngày 15 tháng 9, cũng như ưu đãi các hộ dân có đơn đề nghị thu hồi đất sớm hơn thời hạn quy định.
Song song đó, xã đang đôn đốc tư vấn đẩy nhanh tiến độ lập bản đồ, phấn đấu hoàn thành trước ngày 20/8; đồng thời tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận, có đơn đề nghị thu hồi đất trước thời hạn quy định.
Dự án trục không gian Quốc lộ 1A không chỉ là con số trên giấy tờ: 76,5 hecta, 2.100 hộ, 35 tờ bản đồ. Tính đến ngày 14/8/2026, tổng diện tích đất đất do UBND xã Phú Xuyên quản lý, bàn giao cho Tập đoàn VinGroup - CTCP là: 71.687,6 m2 (Bằng chữ: Bảy mươi mốt nghìn, sáu trăm tám mươi bảy mét vuông) và trong tuần tới dự kiến sẽ tiếp tục bàn giao khoảng 6ha nữa. Đó là cuộc sống của hàng nghìn con người, là tâm linh của bao thế hệ, là tương lai của một vùng đất. Phía sau mỗi tờ bản đồ, mỗi cuộc kiểm tra, mỗi lần đối thoại với người dân là cả một quá trình vận động thầm lặng nhưng bền bỉ của chính quyền cơ sở. Để có thể là một trục không gian đô thị khang trang, hiện đại trong tương lai, điều cần thiết hơn bao giờ hết chính là phối hợp đồng bộ, quyết tâm và nhân văn giữa chính quyền các cấp, nhà đầu tư, đơn vị tư vấn... và quan trọng hơn cả -- là sự đồng thuận, chia sẻ từ chính người dân nơi đây. Bởi chỉ khi đồng thuận trở thành chìa khóa vàng, con đường mới thực sự thênh thang./.
Nguồn: Trung tâm DVTH xã Phú Xuyên
