20/04/2026
LÃI SUẤT NGÂN HÀNG CÓ GIẢM SÂU KHÔNG?
🔎 Ngày 9/4/2026, tân Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ẩn đã có buổi làm việc với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất.
Sau cuộc họp đó, một loạt ngân hàng đã có động thái giảm lãi suất huy động từ 0,2%–0,5%.
📌 Nhưng câu hỏi quan trọng là:
👉 Liệu lãi suất huy động có thể giảm sâu để tạo tiền đề cho việc giảm lãi vay sâu hay không?
Cùng nhau phân tích.
1. MẤT CÂN ĐỐI NGHIÊM TRỌNG GIỮA HUY ĐỘNG VỐN VÀ DƯ NỢ CHO VAY
📍 Tính đến cuối tháng 9/2025:
🔹 Tổng tiền gửi của dân cư và tổ chức: khoảng 16,2 triệu tỷ đồng
🔹 Tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế: khoảng 17,78 triệu tỷ đồng
⚠️ Điều này đẩy hệ số dư nợ trên vốn huy động của nhiều ngân hàng lên ngưỡng 110%.
Hiểu đơn giản theo ngôn ngữ thị trường:
🔸 Ngân hàng chỉ có 10 đồng vốn
🔸 Nhưng đã cho vay tới 11 đồng
Để bù đắp phần thiếu hụt đó, các ngân hàng buộc phải bước vào một cuộc đua lãi suất huy động rất khốc liệt.
📌 Có nơi đã chạm tới mức 10%/năm để giành giật từng đồng tiền gửi, chỉ nhằm đảm bảo các chỉ số an toàn.
👉 Khi chi phí vốn đầu vào bị đẩy lên cao, lãi suất cho vay đầu ra cũng có thể bị kéo lên mức 13%–15%.
Nếu điều này xảy ra, nó sẽ trở thành rào cản rất lớn khiến doanh nghiệp sản xuất rơi vào trạng thái ngộp thở.
📍 Sự khan hiếm tiền mặt còn thể hiện qua lãi suất liên ngân hàng qua đêm.
Có thời điểm, mức này từng vọt lên 17%, phản ánh áp lực thanh khoản đang căng như dây đàn.
2. NHNN PHẢI BƠM TIỀN, NHƯNG ĐÂY LÀ CON DAO HAI LƯỠI
📌 Để giải cứu thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước buộc phải bơm tiền ra thị trường thông qua các kênh thị trường mở.
Trong quý I/2026, hệ thống đã được bơm ròng dương ra thị trường hàng trăm nghìn tỷ đồng.
⚠️ Nhưng đây là một con dao hai lưỡi.
Trong bối cảnh các kênh sản xuất thực tế đang đình trệ vì chi phí vốn quá cao, dòng tiền bơm ra có thể không thẩm thấu được vào nhà máy, xí nghiệp.
Thay vào đó, nó có nguy cơ chảy ngược vào các lĩnh vực đầu cơ như:
🔹 Bất động sản
🔹 Tài sản mang tính đầu cơ cao
🔹 Kênh tìm kiếm lợi nhuận nhanh
👉 Đây là điều mà không ai mong muốn.
3. NỢ XẤU ĐANG LÀ CỤC MÁU ĐÔNG CỦA HỆ THỐNG
📍 Hiện nay, nợ xấu của toàn hệ thống ngân hàng đã chạm mốc:
🔹 262.000 tỷ đồng
Riêng nhóm 5 khoảng:
🔸 166.000 tỷ đồng
🔸 Chiếm 63%
📌 Theo nội dung bài viết, số nợ xấu này đều liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến bất động sản.
Số vốn bị đông cứng này tương đương với tổng mức đầu tư của gần 4 dự án đường sắt tốc độ cao đoạn Hà Nội – Vinh.
👉 Khi nợ xấu lớn như vậy, khả năng giảm sâu lãi suất một cách an toàn là rất khó.
4. TƯƠNG LAI CẦN QUÁ NHIỀU VỐN ĐỂ ĐẠT MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG
📌 Theo bài viết, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, từ năm 2026 Việt Nam sẽ cần khoảng:
🔹 1.400 tỷ USD trong vòng 5 năm
🔹 Tức trung bình khoảng 280 tỷ USD/năm
Trong khi đó:
🔸 FDI dự kiến chỉ khoảng 24–30 tỷ USD/năm
🔸 Nghĩa là phần lớn nhu cầu vốn, khoảng 250 tỷ USD/năm, vẫn phải dựa vào nguồn lực trong nước
Và như thực tế lâu nay:
👉 Ngân hàng vẫn là kênh cung cấp vốn chủ yếu.
Ngay cả trong kịch bản tích cực, nếu nhóm 4 ngân hàng quốc doanh bơm ra thị trường khoảng 1 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 39 tỷ USD, cộng với FDI thì tổng cộng cũng mới chỉ khoảng 70 tỷ USD.
📍 Như vậy, nền kinh tế vẫn đang đối mặt với khoảng trống vốn lên tới:
⚠️ 210 tỷ USD/năm
5. CẤU TRÚC VỐN ĐANG LỆCH PHA, KỲ HẠN ĐẦY RỦI RO
📌 Cái khó không chỉ nằm ở số lượng vốn, mà còn nằm ở cấu trúc vốn.
Hiện nay, nhiều dự án hạ tầng khổng lồ như cao tốc có tới 70% vốn là vay ngân hàng.
Đây là một nghịch lý tài chính rất lớn.
Vì thực chất:
🔹 Ngân hàng đang dùng tiền gửi ngắn hạn của người dân
🔹 Để đổ vào các dự án có thời gian thu hồi vốn kéo dài tới 20 năm
⚠️ Tức là kỳ hạn vốn đang bị lệch pha rất mạnh.
Theo trích dẫn trong bài, Chủ tịch ACB Trần Hùng Huy cũng cho rằng:
👉 Quy mô hệ thống ngân hàng nội địa hiện nay còn quá mỏng để đơn phương gánh vác các siêu dự án quốc gia.
Nếu không sớm khơi thông được:
🔹 Thị trường trái phiếu
🔹 Thị trường cổ phiếu
🔹 Và các kênh huy động vốn trực tiếp từ xã hội
..thì hệ thống ngân hàng sẽ sớm chạm tới ngưỡng chịu đựng tối đa và đối mặt với nguy cơ mất an toàn hệ thống.
KẾT LUẬN
📌 Như vậy, hiện tại hệ thống ngân hàng đang cùng lúc đối mặt với:
🔹 Thiếu vốn
🔹 Cấu trúc kỳ hạn vốn bị lệch pha
🔹 Nợ xấu lớn
🔹 Áp lực tài trợ cho tăng trưởng tương lai quá nặng
👉 Vì vậy, xét ngay trên các yếu tố nội tại của hệ thống ngân hàng, việc giảm lãi suất sâu là rất khó khăn.
⚠️ Nếu có giảm, khả năng cao sẽ là giảm có chọn lọc, giảm mang tính điều tiết, chứ không dễ quay lại một thời kỳ tiền rẻ sâu và kéo dài.
👉 Theo bạn, rào cản lớn nhất khiến lãi suất khó giảm sâu lúc này là: thiếu thanh khoản, nợ xấu, hay áp lực tăng trưởng kinh tế quá lớn?