27/07/2025
Nhiệm vụ “Thực hiện cung cấp dịch vụ công về thống kê theo quy định của pháp luật” quy định tại QĐ số 384/QĐ-BTC ngày 26/02/2025 được hiểu như thế nào?
Một trong các nhiệm vụ quan trọng của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) là thực hiện cung cấp dịch vụ công về thống kê. Nhiệm vụ quan trọng này, phản ánh xu hướng hiện đại hóa nền hành chính nhà nước và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội về thông tin thống kê. Để làm rõ nhiệm vụ này, chúng ta cần hiểu các khía cạnh sau:
1. Dịch vụ công là gì?
Dịch vụ công là những dịch vụ do Nhà nước hoặc các tổ chức được Nhà nước ủy quyền cung cấp để phục vụ các nhu cầu cơ bản, thiết yếu của xã hội và người dân. Các dịch vụ này có thể miễn phí hoặc có thu phí (thu phí theo quy định của pháp luật).
2. Bản chất của "dịch vụ công về thống kê":
Dịch vụ công về thống kê là việc Cục Thống kê, với tư cách là cơ quan thống kê quốc gia, cung cấp các sản phẩm và hoạt động liên quan đến thống kê cho các đối tượng có nhu cầu (cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước khác) theo quy định của pháp luật. Khác với nhiệm vụ thu thập, tổng hợp, phân tích và công bố số liệu thống kê chung phục vụ quản lý nhà nước, "dịch vụ công về thống kê" thường mang tính chất theo yêu cầu, chuyên biệt, và có thể có thu phí để bù đắp chi phí.
3. Các loại hình "dịch vụ công về thống kê": Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành (như Luật Thống kê 2015, Nghị định 97/2016/NĐ-CP, và các văn bản hướng dẫn), các loại hình dịch vụ công về thống kê do Cục Thống kê cung cấp bao gồm:
- Hỗ trợ thông tin thống kê theo yêu cầu: Cung cấp các bảng biểu số liệu chi tiết hơn, sâu hơn so với các số liệu đã công bố rộng rãi; Cung cấp dữ liệu thô (đã được làm sạch và ẩn danh theo quy định) cho mục đích nghiên cứu, phân tích chuyên sâu; Cung cấp các bộ dữ liệu chuyên đề theo yêu cầu đặc biệt.
- Tổng hợp và phân tích số liệu thống kê chuyên sâu: Thực hiện các báo cáo phân tích theo chủ đề cụ thể, phục vụ mục đích kinh doanh, nghiên cứu thị trường, lập kế hoạch của doanh nghiệp, tổ chức; Xây dựng các mô hình dự báo, kịch bản phát triển cho từng ngành, lĩnh vực hoặc khu vực địa lý theo yêu cầu.
- Thực hiện điều tra thống kê, khảo sát thị trường theo đặt hàng: Tiến hành các cuộc điều tra khảo sát chuyên biệt theo nhu cầu của khách hàng (ví dụ: khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng, khảo sát thị hiếu tiêu dùng, điều tra tác động của chính sách...); Thiết kế phương án điều tra, thu thập dữ liệu, xử lý và phân tích kết quả cho các dự án nghiên cứu cụ thể.
- Tư vấn về chuyên môn, nghiệp vụ thống kê: Tư vấn về phương pháp thu thập, tổng hợp, xử lý và phân tích dữ liệu thống kê; Tư vấn về việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê cho các tổ chức, doanh nghiệp; Hỗ trợ về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thống kê.
- Đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ thống kê: Mở các khóa đào tạo, tập huấn về các kỹ năng, phần mềm, phương pháp thống kê cho các đối tượng có nhu cầu.
- Cung cấp các ấn phẩm, sản phẩm thống kê đặc thù: Biên soạn, xuất bản các ấn phẩm thống kê chuyên đề, báo cáo phân tích theo yêu cầu riêng (ngoài các ấn phẩm công bố định kỳ).
4. Mục tiêu của nhiệm vụ "cung cấp dịch vụ công về thống kê":
- Tăng cường khai thác, phát huy giá trị của dữ liệu thống kê: Dữ liệu thống kê là tài sản quốc gia. Việc cung cấp dịch vụ giúp đưa dữ liệu này đến gần hơn với người sử dụng, tạo ra giá trị gia tăng và phục vụ đa dạng các mục đích phát triển kinh tế - xã hội.
- Đa dạng hóa nguồn thu cho hoạt động thống kê: Việc thu phí dịch vụ (nếu có) sẽ góp phần bù đắp chi phí hoạt động, đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ.
- Nâng cao vai trò, vị thế của ngành thống kê: Cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp, chất lượng cao giúp khẳng định năng lực và đóng góp của ngành thống kê vào sự phát triển chung.
- Đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng đa dạng và chuyên sâu: Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng, nhu cầu về thông tin thống kê không chỉ dừng lại ở các số liệu vĩ mô mà còn cần các dữ liệu chi tiết, chuyên biệt để ra quyết định.
5. Quy định pháp lý và nguyên tắc: Khi thực hiện nhiệm vụ này, Cục Thống kê phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc và quy định của pháp luật, đặc biệt là:
- Bảo mật thông tin: Tuyệt đối không tiết lộ thông tin cá nhân, thông tin đơn vị được điều tra mà pháp luật quy định phải bảo mật. Dữ liệu cung cấp phải được ẩn danh hóa theo quy định.
- Đảm bảo tính trung thực, khách quan, chính xác: Các dịch vụ thống kê cung cấp phải dựa trên các quy trình nghiệp vụ chuẩn, đảm bảo chất lượng thông tin.
- Công khai, minh bạch về quy trình, chi phí: Các thủ tục, quy trình yêu cầu dịch vụ, biểu phí (nếu có) phải được công khai để tổ chức, cá nhân dễ dàng tiếp cận.
- Không trùng lặp với nhiệm vụ quản lý nhà nước: Dịch vụ công là bổ sung cho chức năng quản lý nhà nước, không chồng chéo, cạnh tranh với các dịch vụ thống kê chính thức của Nhà nước.
Tóm lại, nhiệm vụ "Thực hiện cung cấp dịch vụ công về thống kê" là việc Cục Thống kê chủ động cung cấp các sản phẩm và dịch vụ chuyên biệt, theo yêu cầu của xã hội, dựa trên cơ sở dữ liệu và năng lực chuyên môn của mình, nhằm tối đa hóa giá trị của thông tin thống kê và phục vụ đa dạng các đối tượng sử dụng.