23/04/2026
ĐI LÀM CẢ ĐỜI VẪN CHƯA CHẮC MUA NỔI CĂN NHÀ
Nhận định phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ và giá nhà tại Hà Nội, TPHCM đạt 25-30 lần thu nhập, đại biểu Quốc hội nêu thực tế người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi một căn nhà.
Thực tế này được đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Gia Lai) đưa ra trong phiên thảo luận sáng 21/4, về tình hình kinh tế - xã hội.
Đại biểu tỉnh Gia Lai chỉ ra thực trạng đầu tư tư nhân ở Việt Nam phụ thuộc khoảng 80% vào tín dụng ngân hàng, trong khi lãi suất cho vay cao nên chỉ ngành lợi nhuận cao hoặc đầu cơ tài sản mới chịu được. Điều này, theo ông, đem đến nhiều hệ lụy.
Phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ
Đại biểu Hoàng Anh phân tích phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ. Giá nhà tại Hà Nội, TPHCM đạt 25 đến 30 lần thu nhập bình quân năm, trong khi con số này theo thông lệ lành mạnh quốc tế chỉ 4 đến 6 lần.
“Với giá này, người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi một căn nhà, dẫn tới niềm tin vào hệ thống công bằng bắt đầu lung lay”, đại biểu tỉnh Gia Lai nêu quan điểm.
Theo ông, đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà chính là vấn đề chính trị xã hội dài hạn.
Từ số liệu về dư nợ tín dụng của toàn bộ 35 ngân hàng thương mại do Thư viện Quốc hội cung cấp, đại biểu Lê Hoàng Anh nói ông “đặc biệt lo lắng”, bởi bất động sản tăng 132% trong 4 năm, từ 1.955.000 tỷ đồng năm 2021 lên 4.541.000 tỷ đồng năm 2025 - gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp.
Tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông lâm thủy sản. Trong khi đó, bất động sản không tạo ra giá trị xuất khẩu, không tạo việc làm bền vững. Hơn nữa, chỉ riêng bất động sản và xây dựng chiếm 27,4% tổng tín dụng toàn hệ thống.
Vị đại biểu cũng chia sẻ đặc biệt lo ngại khi riêng năm 2024-2025, tín dụng bất động sản tăng đột biến 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%.
“Việt Nam đang chạy marathon với đôi chân bị trói, vốn bị giam trong tài sản đầu cơ thay vì chảy vào nơi tạo ra giá trị thực”, ông Lê Hoàng Anh ví von, đồng thời đề nghị Chính phủ kiểm kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường thay vì dùng mệnh lệnh hành chính.
Vị đại biểu góp ý cần dự trữ bắt buộc phân biệt theo lĩnh vực để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Đồng thời, thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng.
Trước mắt, ông Lê Hoàng Anh đề nghị Quốc hội đưa vào Luật Thủ đô thông qua tại kỳ họp này và cuối năm đưa vào Luật Đô thị đặc biệt thực hiện tại TPHCM quy định: “Đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần theo thời gian; nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp”. Toàn bộ nguồn thu này, theo ông Hoàng Anh, nên đưa vào Quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu.
Ông cho rằng giải pháp này sẽ “đánh đúng vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay về giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế”.
Thay đổi cơ chế phân bổ vốn, không bơm tiền vào hệ thống cũ
Một vấn đề khác được đại biểu chỉ ra hiệu quả đầu tư thấp do ngân sách dàn trải, nhiều dự án hoàn thành kỹ thuật nhưng chưa đưa vào sử dụng, chưa phát huy hiệu quả.
Nguyên nhân khác của vấn đề này là khâu chuẩn bị đầu tư yếu, đánh giá hiệu quả trước và sau dự án bị xem nhẹ, chi phí phi chính thức cao; vốn nợ đọng phân bổ không kịp thời.
Đại biểu dẫn chứng dự án quan trọng quốc gia cao tốc Pleiku - Quy Nhơn, chủ đầu tư đã thi công gần 5 tháng, kiến nghị nhiều lần bố trí 9.100 tỷ đồng năm 2026 nhưng đến nay vẫn chưa được giao vốn.
“ICOR cao không phải vì thiếu vốn mà vì thừa dự án, thiếu kỷ luật, thiếu trách nhiệm giải trình”, đại biểu Lê Hoàng Anh nhận định và nói thêm rằng, bỏ thêm tiền vào hệ thống quản trị kém chỉ làm ICOR tăng thêm; (ICOR là chỉ số kinh tế đo lường lượng vốn đầu tư; ICOR càng thấp, hiệu quả đầu tư càng cao và ngược lại).
Với thực tế này, ông đề nghị Chính phủ cắt giảm ít nhất 30% số dự án phải đi kèm nguyên tắc cắt đúng dự án kém hiệu quả, giữ lại dự án có tính lan tỏa cao.
Đồng thời, theo ông, hạch toán phải phù hợp với bản chất từng loại dự án, không thể dùng một bộ tiêu chí cho mọi dự án.
Ngoài ra, đại biểu đề nghị dùng chuyển đổi số quản trị đầu tư công theo thời gian thực; thiết lập bảng điều khiển số theo dõi tiến độ, giải ngân, cảnh báo vượt dự toán, trách nhiệm từng khâu liên thông với chủ đầu tư, Kho bạc và Kiểm toán Nhà nước.
Nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số là khả thi, nhưng đại biểu Hoàng Anh cho rằng, chỉ đạt được khi “dũng cảm cải cách đúng chỗ, không phải bơm thêm tiền vào hệ thống cũ, không phải ban hành thêm văn bản, mà phải thay đổi cơ chế phân bổ vốn, buộc mỗi đồng đầu tư phải chứng minh giá trị của nó”.
(Theo Dân Trí)
Ẩn bớt
