23/03/2021
VỚI GIÚP TRẺ CHUYỂN TỪ NÓI NHẠI SANG TRẢ LỜI CÂU HỎI:
Khi bé mới chỉ biết nói ( nhại theo lời người khác) thì đấy mới chỉ là lời nói thôi chứ chưa phải ngôn ngữ thật sự, bé chưa hiểu được ý nghĩa của lời nói ( ngôn ngữ). Vậy mẹ phải tiếp tục tăng cường cung cấp vốn từ cho con ( cung cấp từ kèm hình ảnh)( Mình sẽ viết bài chia sẻ về cung cấp vốn từ sau cho đỡ rối nhé ).
VD: Mẹ đưa cái bút lên và nói : cái bút, mẹ đưa cái thìa lên và nói : cái thìa... tương tự với các đồ dùng, con vật, hoạt động thân quen cuộc sống của con. Dần dần bé sẽ kết nối được,hình ảnh( nhìn thấy), nghe được ( mẹ nói) và bé nói theo ( nhại lời) bé sẽ có ngôn ngữ thực sự ( chứ không phải chỉ nói theo như hiện tại).
Khi vốn từ của con nhiều hơn, khả năng hiểu ( nhận thức ) của con tốt hơn thì bé sẽ tăng khả năng có thể trả lời câu hỏi của người khác. Đây là cả 1 quá trình can thiệp bền bỉ và kiên trì nên mẹ đừng sốt ruột quá nhé. Thông thường thời gian dạy để bé từ khi biết nói nhại đến khi bé biết trả lời câu hỏi có bạn mất 1 tháng, có bạn 3 tháng, có bạn lâu hơn nên mẹ kiên trì nhé.
Tuy nhiên có cách giúp các bé có thể chuyển từ giai đoạn nói nhại sang trả lời câu hỏi 1 cách nhanh hơn rất nhiều.
Mình chia sẻ kỹ thuật chuyển tiếp để dạy trẻ từ NÓI NHẠI ( nhại lời) sang TRẢ LỜI CÂU HỎI( ngôn ngữ).
🌟🌟🌟Mọi người lưu ý chỉ sử dụng kỹ thuật này khi trẻ đã thành thạo kỹ năng nói nhại. (Nghĩa là người lớn nói gì trẻ có thể nói nhại lại ngay 1 cách chủ động)
Vd: con đã biết nói nhại từ " quả táo ".
Cách tiến hành: mẹ chuẩn bị 1 quả táo ( táo thật, mô hình, tranh ảnh...)
➡️➡️➡️Giai đoạn 1
B1: Mẹ: Giơ quả táo lên và nói" Quả táo"
Con: Nói nhại " quả táo "
( lưu ý là chắc chắn con phải nói nhại 1 cách thành thạo rồi)
B2: Mẹ: Tiếp tục giơ quả táo lên và nói " quả táo"
Con: nói nhại " Quả táo"
B3: Mẹ: Quả gì đây?
(ở B3 khi đưa câu hỏi mẹ nói nhanh và âm nhẹ )
Con: " quả táo"
B4: Đúng rồi, quả táo, con giỏi quá.
👉👉Trong trường hợp con ko trả lời đc câu hỏi " quả táo" ở B3 thì:
Mẹ: quả gì đây? " Quả táo" ( mẹ đưa luôn đáp án cho trẻ và trẻ sẽ theo quán tính nói nhại lại" quả táo"
👉👉Giai đoạn này thường thực hiện từ 1 đến 3 ngày. Khi mẹ thấy con đã trả lời được câu hỏi ở B3: quả gì đây? thì ta chuyển sang giai đoạn 2/
➡️➡️➡️➡️Giai đoạn 2:
B1: Mẹ " Quả táo"
Con: Quả táo ( nói nhại )
B2: Mẹ: Quả gì đây?
Con: quả táo ( trả lời câu hỏi )
B3: Mẹ: Quả gì đây?
Con: Quả táo ( trả lời câu hỏi )
B4: Mẹ: Quả táo, đúng rồi, con giỏi quá ( khen thưởng trẻ)
🌟🌟🌟Lưu ý: Giai đoạn 2 thông thường cũng diễn ra trong vòng 1-3 ngày. Khi mẹ thấy con trả lời được câu hỏi ở bước 2 và bước 3 một cách thành thạo hơn thì ta chuyển sang giai đoạn 3.
➡️➡️➡️➡️Giai đoạn 3: Giai đoạn này ta áp dụng quy trình 3 bước của phần trả lời câu hỏi 1 cách bình thường.
👉👉👉Trường hợp 1
Mẹ: Quả gì đây?
Con: Quả táo ( nếu con ngay lập tức trả lời được luôn thì mẹ đánh dấu + ( đã đạt) và ko hỏi nữa, quay lại kiểm tra trẻ vào ca dạy tiếp theo.
Trường hợp 2: . Trong trường hợp trẻ chưa trả lời được, cần phải gợi ý của người dạy thì ta tiến hành như sau:
B1: Mẹ: Quả gì đây?
Con: ..quả...( chưa chủ động trả lời)
B2: Mẹ: Quả táo? Quả gì đây?
Con: quả táo
Mẹ : Tạo hoạt động dễ.
( Hoạt động dễ thường là hoạt động mà con thích và 100% con đã làm thành thạo nhằm gây hứng thú và tạo động lực cho trẻ )
B3: Mẹ: Quả gì đây?
Con: Quả táo
Mẹ: Quả táo,con trả lời đúng rồi ( khen thưởng con)
Thông thường, khi áp dụng kỹ thuật chuyển tiếp này , nếu áp dụng đúng kỹ thuật thì trong vòng 1,2 tuần các con có thể biết cách trả lời câu hỏi 1 cách tương đối thành thạo thay vì 1-3,4 tháng chúng ta dạy theo lộ trình phổ thông.
Các mẹ không lo con sẽ trả lời vẹt mà không hiểu mình đang nói gì nhé. Vì trong lúc can thiệp mình sẽ cùng lúc dạy trẻ 1 vài tranh ( vật) nên khi trẻ có thể độc lập nhìn thấy vật và trả lời được câu hỏi thì chắc chắn trẻ đã biết đồ vật đó là gì chứ không phải chỉ là nói nhại hay nói vẹt nữa. Đồng thời mẹ sẽ đưa thêm các bài tập ôn tập tăng cường nhận thức cho con như: con lấy cho mẹ quả táo nào? con vừa lấy quả gì đấy?.....
Các mẹ và các cô hãy thử nhé. Chắc chắn sẽ thành công ngoài mong đợi. Chúng ta sẽ rút ngắn được rất rất nhiều thời gian trong can thiệp cho trẻ . Mình đã áp dụng những kỹ thuật này từ rất lâu trên rất nhiều trẻ và đều đem lại hiệu quả trên cả tuyệt với. Rất nhiều GV và PH khi được hướng dẫn kỹ thuật này về dạy đều vô cùng bất ngờ về sự tiến bộ của trẻ.
Chúc các bạn thành công, chúc các con luôn tiến bộ.
Nguồn: cô Cao Thu Hằng
