23/11/2025
TƯ DUY “200 TRIỆU/NĂM THÌ ĐI LÀM THUÊ CÓ GÌ KHÓ”
VÀ ĐÂY LÀ TƯ DUY LÀM NGHÈO CẢ MỘT QUỐC GIA
Có bạn bình luận:
“Doanh thu 200 triệu/năm thì cần gì làm chủ? Đi làm thuê cũng 200 triệu.”
Câu nói này đi ngược lại quy luật phát triển của mọi nền kinh tế mạnh, và vô tình ủng hộ một mô hình khiến Việt Nam mãi mãi không ngẩng đầu lên được.
⸻
1. Một xã hội chỉ muốn “đi làm thuê” thì không bao giờ giàu
Hãy nhìn 4 nhóm nền kinh tế trên thế giới:
GIAI ĐOẠN 1 — Làm thuê cho thế giới (FDI chi phối)
→ Việt Nam đang ở giai đoạn này:
• nhà máy ngoại quốc
• công nhân giá rẻ
• lắp ráp
• gia công
• xuất khẩu hộ doanh nghiệp nước ngoài
GDP tăng nhưng giá trị gia tăng thấp, tiền thật nằm trong tay tập đoàn ngoại.
GIAI ĐOẠN 2 — Hộ kinh doanh – doanh nghiệp nhỏ phát triển mạnh
→ Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật từng ở giai đoạn này.
→ Chính những người “muốn làm chủ” tạo ra động lực:
• sáng tạo
• cạnh tranh
• nâng cao năng suất
• tạo chuỗi cung ứng nội địa
• làm nền móng cho doanh nghiệp lớn sau này
Nếu giai đoạn này yếu → quốc gia không thể trưởng thành.
GIAI ĐOẠN 3 — Doanh nghiệp nội địa lớn mạnh
Samsung, Toyota, Acer, Foxconn, v.v.
Tất cả bắt đầu từ… những người không muốn đi làm thuê.
⸻
2. “Đi làm thuê 200 triệu/năm” không phải là thực tế của 99,99% người dân
Ở Việt Nam:
• Lương trung bình: 7–9 triệu/tháng
• Lương khá: 13–18 triệu
• Lương cao: 20–30 triệu
• Lương 200 triệu/năm: không tới 0,01% dân số
Vậy mà lại dùng trường hợp 0,01% để áp lên toàn bộ xã hội?
Đó là ngụy biện bằng ngoại lệ.
⸻
3. Nếu ai cũng đi làm thuê, thì ai sẽ tạo ra doanh nghiệp?
Nền kinh tế không thể sống bằng công nhân mãi mãi.
Muốn Việt Nam mạnh, phải có:
• người mở quán cà phê
• người mở xưởng
• người mở startup
• người mở công ty
• người làm nhà cung ứng nội địa
Không có lớp người này → quốc gia không có nội lực.
Vậy mà bây giờ, khi họ cố gắng làm chủ, nhà nước lại:
* Kê khai thuế - điều này nhiều người không làm được và cũng không có tiền mua phần mềm hoặc thuê kế toán
• đánh thuế theo doanh thu (dù lãi chẳng bao nhiêu)
• bắt xuất hóa đơn, sổ sách
• áp phí, áp quỹ
• tăng mức phạt
Khiến cho nhiều hộ kinh doanh không thể trụ nổi , buộc phải có tư duy “ Không làm chủ nữa, đi làm thuê đi.”
Tư duy này giữ Việt Nam mãi ở vị trí “xưởng gia công giá rẻ”.
———
Một quốc gia giàu mạnh là quốc gia có NHIỀU người dám làm chủ, không phải ít
Nhật Bản mạnh là nhờ:
• hàng triệu hộ kinh doanh gia đình
• tiệm nhỏ
• nghề truyền thống
• doanh nghiệp vừa và nhỏ
Hàn Quốc mạnh là nhờ SME tạo ra 80% việc làm.
Còn Việt Nam?
SME ( Small and Medium Enterprises - Doanh nghiệp nhỏ và vừa ) thì:
• vốn yếu
• lãi mỏng
• bị siết thuế
• bị cạnh tranh không lành mạnh
• bị lấn át bởi FDI
• bị ép xuất hóa đơn
• bị phạt nếu lỡ sai sót
Nếu tiếp tục siết, tiếp tục làm khó → chỉ còn lại hai nhóm:
1. Tập đoàn ngoại (chiếm thị trường)
2. Người lao động giá rẻ (làm thuê)
Đó là mô hình của một quốc gia phụ thuộc, chứ không phải quốc gia phát triển.
———
Tôi không tranh cãi việc đi làm thuê hay làm chủ.
Tôi chỉ nói một sự thật cơ bản:
Một quốc gia giàu mạnh cần người dám làm chủ.
Một quốc gia yếu là quốc gia chỉ có người đi làm thuê.
Nếu mỗi người đều chỉ nghĩ đến vị trí nhân viên lương cao,
thì ai sẽ tạo ra công ty để bạn đi làm?
Ai sẽ xây dựng nền kinh tế?
Ai sẽ làm chủ chính đất nước này?
Tác giả bài : Hong Thai Hoang
Ảnh đỏ : Hồng Thuý