14/06/2018
Quy hoạch TP.HCM: TẦM NHÌN 5 NĂM
Năm 1993, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 20-TTg về việc phê duyệt quy hoạch tổng thể xây dựng TP Hồ Chí Minh. Chỉ 5 năm sau, tức năm 1998, Thủ tướng Chính phủ lại ký Quyết định số 123/1998/QĐ-TTg về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung TP Hồ Chí Minh đến năm 2020. 12 năm sau, Thủ tướng Chính phủ lại ký Quyết định số 24/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng TP Hồ Chí Minh đến năm 2025. Như vậy, trong 25 năm qua, TP Hồ Chí Minh có tới 3 quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và 2 lần điều chỉnh.
Vì sao quy hoạch tổng thể một thành phố lớn nhất nước lại thay đổi xoành xoạch như vậy? Đó không hẳn là câu chuyện của tầm nhìn, mà chính xác hơn, đó là câu chuyện của NGUỒN LỰC. Chúng ta có thể nghĩ ra được mọi thứ, nhưng chúng ta không thể làm mọi thứ. Trong khi đó, mọi quy hoạch đô thị của chúng ta đều gắn với lợi ích cục bộ chứ không gắn lợi ích quốc gia, lợi ích toàn cục.
Ít nhất trong 20 năm tới, đô thị TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phát triển lệch lạc, và sự lạc hậu trong phát triển hạ tầng tiếp tục kéo TP Hồ Chí Minh lùi xa dần so với các thành phố anh em trong khu vực.
Lấy Phú Mỹ Hưng làm ví dụ. Phú Mỹ Hưng hiện đang bắt đầu thấm thía trong việc xây dựng hạ tầng thiếu tầm nhìn. Nhìn 2 trục đường Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ và Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Lương Bằng cũng thấy được sự lạc hậu như thế nào trong việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật của khu đô thị này. Bây giờ có Thủ Thiêm, sau hơn 20 năm xây dựng, hiện Thủ Thiêm không có nổi một con đường hiện đại. Đó là những ví dụ nhỏ nhưng cho chúng ta thấy rõ nhất vì sao hạ tầng ở VN vừa xây xong đã lạc hậu, thậm chí chưa xây đã lạc hậu.
Quay lại câu chuyện quy hoạch. TP Hồ Chí Minh ngoài quy hoạch chung (cơ sở pháp lý hiện nay là quy hoạch năm 2010), còn có quy hoạch lõi trung tâm 930ha, và các quy hoạch 1/5.000, 1/2.000... Quy hoạch chung được Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh năm 2010, TP.HCM xây dựng 4 tuyến đường vành đai, nhưng 8 năm trôi qua, thành phố vẫn chưa xây dựng được tuyến đường vành đai nào. Cũng theo quy hoạch năm 2010, TP.HCM xây dựng 4 thành phố vệ tinh theo 4 hướng (thành phố trong thành phố), nhưng 8 năm nay cũng chưa xây dựng được thành phố vệ tinh nào. Quy hoạch lõi trung tâm thì "đất vàng" vào hết tay "đại gia" khiến khu vực này dần trở thành đất của giới thượng lưu.
Theo luật, đồ án quy hoạch chung 5 năm có thể điều chỉnh tùy theo thực tế phát triển, còn quy hoạch 1/2.000 trở xuống 3 năm có thể điều chỉnh. Lợi dụng điều này, trong thời gian qua, TP.HCM liên tục điều chỉnh quy hoạch, trong đó có nhiều quy hoạch "điều chỉnh theo ý muốn của chủ đầu tư".
Rõ ràng, quy hoạch TP.HCM là "quy hoạch nhiệm kỳ". Sự thụt lùi trong phát triển đô thị của thành phố này không hẳn là tầm nhìn, mà chính xác hơn là... lợi ích cục bộ.