18/05/2020
Trấu và các sản phẩm của trấu
Em đăng bài này cho xong để ghim cho mem mới đọc cái 😁, lâu nay toàn còm dạo hic
Trấu trong nông nghiệp truyền thống không được sử dụng để làm phân bón bởi dinh dưỡng kém, mà thông thường, nó chỉ được dùng để trộn ủ phân nhờ tính tơi xốp rất hợp với điều kiện phát triển của vi sinh vật có lợi. Trong phạm vi nuôi trồng cây cảnh trong chậu thì trấu được sử dụng như một loại vật liệu thần thánh bởi bản chất tơi xốp, sẵn có và vô cùng rẻ.
Trấu có nhiều loại sản phẩm liên quan, bao gồm: tro, trấu tươi, than trấu và trấu ủ hoai mục. Mỗi loại thành phẩm của trấu đều có tính chất hóa lý khác nhau nên hiệu quả sử dụng đương nhiên khác nhau.
1. Tro: loại này coi như phế phẩm khi trấu bị hun quá kỹ sẽ thành tro mịn. Bón loại này vào đất sẽ làm nồng độ khoáng trong đất tăng cao hơn so với nồng độ trong thân cây, khi có sự chênh lệch về nồng độ sẽ xảy ra hiện tượng nước bị hút từ vùng thấp sang vùng cao khiến cây mất nước và héo chết. Lâu nay vẫn gọi là hiện tượng xót cây. Tương tự như khi tưới nước tiểu đặc vào cây, nồng độ khí NH3 cực cao trong nước tiểu (NH3 tan vô hạn trong nước) sẽ hút sạch nước của cây. Ngoài ra, hoạt tính hóa học của tro cao có thể làm biến đổi tính chất hóa học trong đất và có thể tác động mạnh tới rễ (cần làm rõ hơn). Tro có thể dùng để bón xíu cũng được (vì cái gì bón xíu mà chả được), cơ mà tro không có nhiều loại dinh dưỡng, chủ yếu là silic oxit. Tro chỉ được dùng như một loại phân bón chứ không thể làm thành phần chính của giá thể.
2. Trấu tươi: Trấu tươi không chứa dinh dưỡng, chờ nó hoai mục để lấy chút dinh dưỡng trong nó thì chắc mất gần cả năm trời nằm trong đất, lúc ấy giá thể đã thay từ tám kiếp, ngay cả siêu sao trichoderma gặm bạn trấu tươi này cũng gãy hết cả răng. Tuy nhiên nhờ có tính chất vật lý: đàn-hồi-lò-xo mà nó cực kỳ thần thánh khi xử lý đất dính. Các tính chất khác: nhanh xẹp, giữ nước kém, rẻ, thoát nước tốt, cạnh sắc khiến giun khó di chuyển, và trong một số trường hợp mua cây của nhà vườn có hiện tượng giá thể bị mốc xám (không rõ lợi hay hại) tuy nhiên rủi ro khi dùng trấu tươi thường rất ít và không đáng ngại, thậm chí nó lại rất lành về mặt hoá học. Có thể sử dụng làm lớp phủ mỏng cho đất. Loại này giúp trộn gt đơn giản và đỡ cực nhất, tỷ lệ trộn có thể lên tới 40%.
3. Trấu hun (than cánh trấu, trấu hun tồn tính): nếu ai đã từng từng nghe về thuật ngữ biochar trong nông nghiệp, nó là dạng hun yếm khí các loại xác thực vật, thì trấu hun cũng mang tính chất tương tự biochar. Quá trình nhiệt phân yếm khí sẽ làm cháy các celulose yếu, than hóa celulose, bẻ gãy các liên kết lignin và cát... làm cho trấu hun thoáng xốp, giữ nước, giữ phân, mang tính đệm giúp đất giảm thiểu tổn thương do các tác động từ môi trường, là môi trường tốt cho vi sinh. Hun chín cả, hoặc nửa chín nửa sống... đều được bởi chẳng ai đo được độ tốt thực tế của từng loại cả, tuy nhiên em hay hun không để sống mà để nó ra màu cơm cháy để vừa có than biochar lại vừa có độ tơi xốp của trấu tươi lại vừa dễ hoai mục làm giàu mùn hữu cơ cho đất. Trấu hun còn bổ sung một lượng silicat bị hao hụt trong đất giúp cây chắc khỏe, điều mà trấu tươi không làm được. Tuy nhiên, có vẻ như nó không lành về hoá học vì vậy chỉ nên dùng 5-10% để kết hợp với trấu tươi.
4. Trấu hoai mục: loại này hiếm, thường có ở lớp lót chuồng trại đã để lâu năm: đặc biệt tốt khi đem trộn giá thể vì vừa tơi xốp, vừa chứa dinh dưỡng vừa phải. Đối với trấu lót chuồng vịt có thể dùng trộn tới 10% vào giá thể tuy nhiên phải hết sức cẩn thận lượng vôi mà người chăn nuôi rắc trong phân; trấu lót chuồng gà: chưa rõ tỉ lệ trộn vì em chưa được dùng. Nhìn chung, khi được trộn vào đất thì nó nhanh hoai mục làm đất tơi trong thời gian khá dài nhưng độ xốp lại giảm nhanh.
Chờ em vài bữa em viết bài về độ tơi xốp của đất, nhiều cái mới và bất ngờ
